PL66090B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 30.IX.1972 66090 KI. 35a, 19/06 MKP B66b 19/06 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Jerzy Lis, Roman Niewiadomski, Jan Kluzik, Zdzislaw Piwek, Roman Szczukiewicz Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Budowy Szybów, Bytom (Polska) Uklad elektrycznej sygnalizacji i blokad zwlaszcza dla urzadzen wyciagowych do glebienia szybów kopalnianych Przedmiotem wynalazku jest uklad elektrycznej sygnalizacji i blokad, zwlaszcza dla urzadzen wy¬ ciagowych do glebienia szybów kopalnianych.Znane sa uklady sygnalizacyjne do prowadzenia ruchu urzadzen wyciagowych w szybach glebio¬ nych, których dzialanie polega na tym, ze z dna szybu sygnal nadawany jest linka na drodze me¬ chanicznej do zrebu szybu, a dalej na drodze e- lektrycznej do maszynowni. Linka sygnalowa za¬ mocowana do gongu mechanicznego na zrebie szy¬ bu zwisa do dna glebionego szybu. Stwarza to przy znacznych glebokosciach glebionych szybów (do 1000 m) powazne utrudnienie w nadawaniu sygna¬ lów z dna, jak równiez stwarza mozliwosc pomylek w nadawanych sygnalach, gdyz sygnal nie jest kontrolowany w miejscu nadania sygnalu na dnie szybu. Ponadto istnieje mozliwosc nadania sygnalu do ruchu urzadzenia wyciagowego przez osoby nie¬ powolane z innych miejsc pracy w szybie jak ko¬ mory pomp, pomost wiszacy w szybie, co moze stanowic powazne zagrozenie dla zalogi znajduja¬ cej sie na dnie szybu w czasie wsiadania i wysia¬ dania ludzi z kubla lub zaladunku kubla.Stosowany dotychczas rodzaj sygnalizacji nie u- mozliwia ostrzezenia pracujacych ludzi o dojezdzie kubla do dna szybu. Znane uklady sygnalizacji nie zabezpieczaja ruchu kubla w rejonie klap na zrebie szybu i pomoscie wysypowym, ruchu ku¬ bla w rejonie dna szybu, ruchu kubla w czasie wykonywania prac rewizyjnych i naprawczych z 10 15 20 25 30 2 kubla oraz obslugi urzadzenia kublowego na stanowiskach sygnalowych. Brak podanych zabez¬ pieczen byl nieraz powodem powaznych awarii i wypadków w szybach glebionych i zbrojonych.Wypadki powstawaly miedzy innymi przy uderze¬ niu kubla w klapy szybowe na zrebie szybu, ruszenia kublem bez sygnalu, dojazdu kubla do dna szybu bez otrzymania sygnalu z dna szybu, spadniecia luznych przedmiotów do szybu przez niezamkniete klapy.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wymie¬ nionych zagrozen dla zdrowia i zycia pracujacej zalogi, jak równiez zabezpieczenia urzadzen przed uszkodzeniami, co uzyskuje sie przez zastosowanie ukladu elektrycznego sygnalizacji i blokad zlozo¬ nego ze znanego urzadzenia ryglujacego drazek ha¬ mulcowy maszyny wyciagowej, znanej sygnaliza¬ cji alarmowej, znanej sygnalizacji jedno uderzenio¬ wej oraz dotychczas nie znanych innych ukladów zabezpieczen ruchu urzadzen wyciagowych do gle¬ bienia szybów i bezpieczenstwa zalogi korzystaja¬ cej z tych urzadzen, a mianowicie: ukladu sygna¬ lizacji ostrzegawczej dojazdu i odjazdu kadluba do zrebu szybu, ukladu blokady drazka hamulco¬ wego od polozenia san w pomoscie wiszacym przed dojazdem kubla do dna szybu bez zezwolenia sta¬ nowiska sygnalowego z dna szybu, ukladu bloka¬ dy drazka hamulcowego od stanu polozenia klap na zrebie szybu, ukladu blokady drazka hamulco¬ wego od nadajnika rewizji szybu, ukladu pomoc - 66 0903 66 090 4 niczego obwodu bezpieczenstwa maszyny wycia¬ gowej od stanu polozenia klap na zrebie szybu.Wedlug wynalazku uklad sygnalizacji i blokad dla urzadzen wyciagowych do glebienia szybów eliminuje wyzej wymienione zagrozenia. Istota wy¬ nalazku sa uklady blokujace ruch maszyny wycia¬ gowej w takich okolicznosciach, w których ruch kubla stanowi zagrozenie dla urzadzenia wycia¬ gowego i zalogi zatrudnionej w glebionym szybie oraz uklady uprawniania stanowisk sygnalowych eliminujace mozliwosc nadania niepozadanego sy¬ gnalu.Uklad zbudowany jest nastepujaco: w szybie glebionym dla kazdego urzadzenia wyciagowego znajduja sie stanowiska sygnalowe na pomoscie wysypowym na pomoscie zrebu szybu, na pomos¬ cie wiszacym oraz na dnie szybu. Nadawanie syg¬ nalów kierujacych ruchem kubla odbywa sie za pomoca urzadzen znanej sygnalizacji jednouderze- niowej posredniej wzglednie bezposredniej, alar¬ mowej oraz rewizji szybu podlaczonych do znanego ukladu zasilania.Kontrole ruchu kubla przy dojezdzie do zrebu szy¬ bu oraz do dna szybu uzyskuje sie w ten sposób, ze na wskazniku glebokosci w pomieszczeniu ma¬ szyny wyciagowej zabudowane sa kolejne laczni¬ ki wskaznika glebokosci, na klapach szybowych laczniki klap, a na pomoscie wiszacym lacznik po¬ mostu wiszacego. W czasie dojazdu kubla do zrebu szybu przy zamknietych klapach pierwszy z lacz¬ ników wskaznika glebokosci uruchamia uklad syg¬ nalizacji ostrzegawczej akustyczno-optycznej, jako polecenie otwarcia klap.Po otwarciu klap uklad sygnalizacji ostrzegawczej zostaje wylaczony. Natomiast nie otwarcie klap i dalszy ruch kubla w góre powoduje uruchomienie drugiego lacznika na wskazniku glebokosci, który poprzez swój styk powoduje przerwanie obwodu bezpieczenstwa maszyny wyciagowej i zadzialanie hamulca bezpieczenstwa. Równoczesnie uruchomio¬ ny zostaje uklad ryglujacy drazek hamulcowy. Te same skutki powoduje zamykanie klap w czasie ruchu kubla przez pomosty zrebu i wysypu.Obecnosc kubla powyzej pomostu zrebu szybu powoduje uruchamianie kolejnych laczników na wskazniku glebokosci dla umozliwienia w czasie postoju maszyny wyciagowej zamykania i otwie¬ rania klap na pomoscie zrebu i wysypu, jak rów¬ niez manewrowania kublem nad zamknietymi kla¬ pami.Przy wspólpracy pomost wysypowy — dno szy¬ bu, jednym z warunków koniecznych dla umozli¬ wienia odjazdu kubla do szybu jest poza otwar¬ ciem klap na pomoscie wysypowym to jest urucho¬ mieniem laczników klapy otwarte, równiez uru¬ chomienie laczników klap na pomoscie zrebu szy¬ bu. Po odjezdzie kubla ponizej zrebu szybu, po¬ nownie zostanie uruchomiony przez zadzialanie lacznika na wskazniku glebokosci uklad ostrze¬ gawczy jako sygnal dla zamkniecia klap. Przy dalszym odjezdzie kubla do szybu i nie zamknie¬ ciu klap pomostów, to jest nie zadzialaniu odpo¬ wiednich laczników klap w momencie zwolnienia wszystkich laczników na wskazniku glebokosci, wlaczona zostaje sygnalizacja alarmowa.Przy dojezdzie kubla do dna szybu w momencie osadzenia san prowadniczych na pomoscie wisza¬ cym (ramie napinajacej) uruchomiony zostaje lacz¬ nik pomostu wiszacego polaczony z przekaznikiem czasowozwlocznym blokujacym. Zadzialanie tego ukladu powoduje uprawnienie nadajnika sygnalo¬ wego dna szybu oraz nie zezwala na dojazd kubla do dna szybu do momentu, gdy nie zostanie nada¬ ny sygnal przez ludzi pracujacych na dnie szybu dla opuszczenia kubla do dna. Nadanie sygnalu z dna powoduje uruchomienie dzwonu w sygna¬ lizacji jednouderzeniowej, odryglowanie drazka hamulcowego maszyny wyciagowej przez zadzia¬ lanie przekaznika czasowego w ukladzie ryglo¬ wania przy sygnalizacji bezposredniej, a przy syg¬ nalizacji posredniej powoduje uruchomienie prze¬ kaznika posredniczacego, zamykajacego obwód do nadajnika na pomoscie wysypowym, z którego nada¬ ny sygnal powoduje uruchomienie dzwonu w syg¬ nalizacji jednouderzeniowej oraz odryglowanie drazka hamulcowego maszyny wyciagowej. Pra¬ ca ukladów elektrycznej sygnalizacji i blokad o- parta jest na zasadzie pradu ciaglego.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym jest przedstawiony schemat blokowo-ideowy ukladu e- lektrycznej sygnalizacji i blokad dla urzadzen wy¬ ciagowych do glebienia szybów, skladajacy sie ze znanego ukladu zasilania 1, sygnalizacji jednoude¬ rzeniowej 2 posredniej wzglednie bezposredniej, sygnalizacji alarmowej 3, sygnalizacji rewizji szy¬ bu 4, urzadzenia ryglujacego 5 drazek hamulcowy maszyny wyciagowej oraz z przekaznika czasowo- zwlocznego 6 rewizji szybu, przekaznika czasowo- zwlocznego 7 blokujacego, lacznika 8 pomostu wi¬ szacego, laczników 9, 10, 11, 12 na wskazniku gle¬ bokosci, laczników 13, 14 klapy otwartej, przekaz¬ nika 16 pomocniczego, sygnalizacji dojazdowej 17 i pomocniczego obwodu bezpieczenstwa 18. Wspól¬ praca wymienionych ukladów przedstawia sie na¬ stepujaco: sygnalizacja jednouderzeniowa 2 dla u- rzadzen wyciagowych jednokublowych jest sygna¬ lizacja bezposrednia, w której dla uprawnienia na¬ dajnika dna wlaczony jest szeregowo lacznik 8 pomostu wiszacego, uruchamiany przez posadzenie san prowadniczych na pomoscie wiszacym.Styk spoczynkowy lacznika 8 polaczony jest sze¬ regowo z przekaznikiem czasowo-zwlocznym 6 re¬ wizji szybu, który pozbawiony napiecia przerywa ze zwloka czasowa obwód do ukladu ryglowania drazka hamulcowego 5 maszyny wyciagowej, co powoduje po zatrzymaniu kubla pod pomostem wi¬ szacym zaryglowanie drazka hamulcowego, nato¬ miast nie zatrzymanie kubla pod pomostem i jego dalszy ruch w kierunku dna powoduje przerwe w obwodzie przekaznika czasowo-zwlocznego bloku¬ jacego 7, a po uplywie ustalonego przerwa czasu w obwodzie przekaznika blokujacego w urzadzeniu ryglujacym 5.Uruchomienie nadajnika wykonawczego dna syg¬ nalizacji jednouderzeniowej 2, w momencie obec¬ nosci kubla pod pomostem wiszacym powoduje po¬ budzenie przekaznika czasowo-zwlocznego 6 rewizji szybu i odryglowanie drazka hamulcowego maszy¬ ny wyciagowej na czas okreslony zwloka czasowa 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6066 090 tego przekaznika. Odryglowana maszyna moze byc uruchomiona, a po jej uruchomieniu urzadzenia ryglujace 5 otrzymuje podtrzymanie napieciowe z ukladu zasilania 1 poprzez styk roboczy przelacz¬ nika hamulcowego urzadzenia ryglujacego 5 do czasu zatrzymania maszyny wyciagowej.Sygnalizacja jednouderzeniowa 2 dla urzadzen wyciagowych dwukublowych jest sygnalizacja po¬ srednia, w której uprawnienie nadajnika dna szy¬ bu odbywa sie poprzez lacznik 8 pomostu wisza¬ cego, jak w analogicznym dzialaniu sygnalizacji bezposredniej, natomiast uprawnienie nadajnika na pomoscie wysypowym nastepuje poprzez styk ro¬ boczy przekaznika pomocniczego w sygnalizacji jednouderzeniowej 2 pobudzonego impulsem syg¬ nalu z nadajnika dna szybu. Uruchomienie nadaj¬ nika dna szybu sygnalizacji jednouderzeniowej 2 posredniej nie powoduje pobudzenia przekaznika czasowo-zwlocznego 6 rewizji szybu, a przekaznik ten zostaje pobudzony dopiero po uruchomieniu nadajnika wykonawczego na pomoscie wysypo¬ wym.Sygnalizacja rewizji szybu 4 jest sygnalizacja bezposrednia, w której styk roboczy nadajnika wy¬ konawczego wlaczony jest szeregowo w obwód przekaznika blokujacego urzadzenia ryglujacego 5.Obwód do urzadzenia ryglujacego 5 w czasie pos¬ toju maszyny wyciagowej, przy zalaczonej sygna¬ lizacji rewizji szybu zamyka sie z ukladu zasila¬ nia 1 przez styk przekaznika czasowo-zwloczne¬ go 6 rewizji szybu pobudzonego nadajnikiem re¬ wizji szybu i trwa przez okres wynikajacy ze zwlo¬ ki czasowej tego przekaznika.Odryglowana maszyna wyciagowa moze byc u- ruchomiona, a po jej uruchomieniu urzadzenie ry¬ glujace 5 otrzymuje podtrzymanie z ukladu zasi¬ lania 1, poprzez styk roboczy przelacznika ha¬ mulcowego urzadzenia ryglujacego 5 do czasu za¬ trzymania maszyny wyciagowej. Przy dojezdzie kubla do zamknietych klap na zrebie szybu zosta¬ je uruchomiony lacznik 9 na wskazniku glebokos¬ ci, który poprzez styk spoczynkowy lacznika 13 — klapy otwarte, styk spoczynkowy przekaznika po¬ mocniczego 16 oraz styk roboczy przelacznika ha¬ mulcowego w urzadzeniu ryglujacym 5, uruchamia sygnalizacje dojazdowa 17 skladajaca sie z zabu¬ dowanych w odpowiednich miejscach dzwonów grzechotkowych i lampek ostrzegawczych. Jest to sygnal do otwarcia klap.Zadzialanie lacznika 13 — klapy otwarte poprzez rozwierajacy sie jego styk, przerywa obwód do u- kladu sygnalizacji dojazdowej, natomiast styki zwierajace laczników 13 i 14 — klapy otwarte za¬ mykaja obwody do przekaznika blokujacego w u- rzadzeniu ryglujacym 5 i przekaznika w pomocni¬ czym obwodzie bezpieczenstwa 18 zamkniete w czasie obecnosci kubla w szybie stykami spoczyn¬ kowymi kolejnego lacznika 10 na wskazniku gle¬ bokosci umozliwiajac w ten sposób dojazd kubla do pomostu wysypowego. W nastepnej kolejnosci dojazdu kubla do pomostu wysypowego zadzialo- wuje lacznik 10 na wskazniku glebokosci rozwie¬ rajac wszystkie styki spoczynkowe, a zwierajacym stykiem roboczym pobudza przekaznik pomocni¬ czy 16 oraz kolejne laczniki 11 i 12 na wskazniku glebokosci przygotowujac obwody do urzadzenia ryglujacego 5 i pomocniczego obwodu bezpieczen¬ stwa 18, które zostana zamkniete po zadzialaniu lacznika 15 — klapy zamkniete, umozliwiajac w ten sposób konieczne ze wzgledów eksploatacyj¬ nych manewry kublem ponad zamknietymi kla¬ pami.Odjazd kubla do szybu wymaga otwarcia klap to jest zadzialania laczników 13 i 14 — klapy ot¬ warte, a przez to zamkniecie poprzez ich robocze styki obwodów do urzadzenia ryglujacego 5 i po¬ mocniczego obwodu bezpieczenstwa 18. Otwarcie klap powoduje rozwarcie styków lacznika 15 — klapy zamkniete, a odjazd kubla do szybu kolejno rozwarcie styków laczników 12 i 11 oraz zwarcie styków spoczynkowych 10 na wskazniku glebo¬ kosci. Zwarcie jednego ze styków spoczynkowych lacznika 10 poprzez zwarty styk pobudzonego w czasie dojazdu przekaznika pomocniczego 16 oraz styk roboczy przelacznika hamulcowego w urza¬ dzeniu ryglujacym 5 zamyka obwód do sygnaliza¬ cji dojazdowej 17 i powstaje sygnal do zamknie¬ cia klap.Zamkniecie klap powoduje przestawienie styków lacznika 13 i przerwanie obwodu. Niezamkniecie klap w czasie dalszego ruchu kubla w dól na sku¬ tek zwolnienia lacznika 9 na wskazniku glebokosci, powoduje uruchomienie sygnalizacji alarmowej poprzez styk spoczynkowy lacznika 9, styk robo¬ czy lacznika 13 oraz styk spoczynkowy lacznika 10.Nie otwarcie klap i nie zadzialanie laczników 13 i 14 w czasie dojazdu kubla do zrebu szybu powo¬ duje przerwanie obwodów do urzadzenia ryglu¬ jacego 5 i pomocniczego obwodu bezpieczenstwa 18, poniewaz nastapi rozwarcie styków spoczynko¬ wych lacznika 10 na wskazniku glebokosci przed dojazdem kubla do zrebu szybu. Odjazd kubla do szybu z pomostu wysypowego przy zamknietych klapach nie jest mozliwy poniewaz jako pierwsze rozwierane sa styki lacznika 12 na wskazniku gle¬ bokosci, przerywajac obwód do urzadzenia ryglu¬ jacego 5 i pomocniczego obwodu bezpieczenstwa 18. PL PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe 1. Uklad elektrycznej sygnalizacji i blokad zwlaszcza dla urzadzen wyciagowych do gle¬ bienia szybów kopalnianych podlaczony do znanego ukladu zasilania, posiadajacy na stanowiskach sygnalizacyjnych w maszynow¬ ni, pomoscie wysypowym i zrebie szybu urza¬ dzenia sygnalizacji jednouderzeniowej posred¬ niej wzgledem bezposredniej, znamienne tym, ze na pomoscie wiszacym w szybie i dnie szy¬ bu ma urzadzenia sygnalizacji jednouderze¬ niowej (2) posredniej wzglednie bezposredniej sygnalizacji alarmowej (3) przy czym urza¬ dzenie wyciagowe posiada sygnalizacje rewizji szybu (4) oraz uklad ryglowania (5) drazka hamulcowego maszyny wyciagowej wzajem¬ nie ze soba powiazane tak, ze na stanowisku pomostu wiszacego ma lacznik (8) pomostu wiszacego uruchamiany przez osadzenie na nim san prowadniczych wyposazony w zestyk przelaczny przy czym styk spoczynkowy lacz- 10 15 20 25 36 35 41 45 50 55 60 (66 090 nika (8) pomostu wiszacego polaczony jest z przekaznikiem czasowo-zwlocznym (7) blo¬ kujacym, którego styk przelaczny wlaczony jest do obwodu blokady urzadzenia rygluja¬ cego (5), natomiast styk roboczy lacznika (8) 5 pomostu wiszacego zamyka obwód do nadaj¬ ników sygnalowych sygnalizacji jednouderze- niowej (2) wyposazonych w dwa zespoly sty¬ ków, w których jeden zamyka obwód dzwo¬ nów, zas drugi zamyka obwód poprzez styk 10 roboczy przelacznika hamulcowego urzadze¬ nia ryglujacego (5) do przekaznika czasowo- zwlamnego (6) rewizji szybu, a dla manew¬ rowania kublem w rejonie szybu na wskazni¬ ku glebokosci sa odpowiednio usytuowane 1B laczniki (9), (10), (11), (12) wskaznika glebo¬ kosci oraz laczniki (13), (14) klap otwartych i lacznik (15) klap zamknietych sterowane klapami zrebu szybu i pomostu wiszacego, przy czym dwie pary styków zwiernych lacz- M ników (11), (12) wskaznika glebokosci, laczni¬ ka (15) klap zamknietych, laczników (13), (14) klap otwartych oraz dwie pary styków roz- wiernych lacznika (10) wskaznika glebokosci tworza trzy równolegle galezie w obwodzie ^ przekaznika blokujacego urzadzenia rygluja¬ cego (5), przy czym galaz pierwsza stanowia szeregowo polaczone styki laczników (11), (12) wskaznika glebokosci i lacznika (15) klap zamknietych, galaz druga stanowia szerego- 30 8 wo polaczone styki laczników (13), (14) klap otwartych, a galaz trzecia styk lacznika (10) wskaznika glebokosci, natomiast drugie pary styków laczników (10), (11), (12) wskaznika glebokosci (13), (14) klap otwartych i (15) klap zamknietych sa tak ze soba polaczone, ze two¬ rza identyczne trzy galezie równolegle w po¬ mocniczym obwodzie bezpieczenstwa (18), przy czym kazda z wymienionych galezi równo¬ leglych zwierana i rozwierana jest oddziel¬ nie stykami przelacznika hamulca urzadze¬ nia ryglujacego (5), a pozostale styki laczni¬ ka (10) wskaznika glebokosci, lacznika (13) klap otwartych oraz styk przelaczny laczni¬ ka (9) wskaznika glebokosci i styki pomocni¬ czego przekaznika (16) poprzez zestyk robo¬ czy przelacznika hamulcowego urzadzenia ryglujacego (5) tworza obwód sygnalizacji do¬ jazdowej (17), jednoczesnie w odmianie wie- lostykowe laczniki sa zastapione lacznikami o jednej parze styków sterujacych przekazni¬ ki elektromagnetyczne. 2. Odmiana ukladu wedlug zastrz. 1 dla urza¬ dzen dwukublowych, znamienna tym, ze ma podwójne laczniki (9), (10), (11), i (12) wskaz¬ nika glebokosci podwójne laczniki (13), (14) klap otwartych i podwójny lacznik (15) klap zamknietych zbudowane dla drugiego toru kubla przy czym laczniki te sprzezone sa z ukladem wedlug zastrzezenia

1.KI. 35a, 19/06 66 090 MKP B66b 19/06 PL PL