Pierwszenstwo: €5849 KI. 21e,7/18 MKP GOlr 7/18 Opublikowano: 30.XII.1972 Wspóltwórcy wynalazku: Andrzej Podemski, Boguslaw Dzikowski, Zenon Harasym, Stanislaw Walczak Wlasciciel patentu: Przemyslowy Instytut Automatyki i Pomiarów (Oddzial we Wroclawiu), Wroclaw (Polska) Ferrodynamiczny ustrój pomiarowy o dwóch obwodach magnetycznych Przedmiotem wynalazku jest ferrodynamiczny ustrój pomiarowy o dwóch obwodach magnetycz¬ nych znajdujacy zastosowanie szczególnie w mier¬ nikach mocy. Moze on równiez znalezc zastosowa¬ nie w miernikach napiecia i pradu przemiennego jak i w budowie mierników wielkosci zamienial- nych na stosunek pradów przemiennych jak np. przesuniecia fazowe, czestotliwosc lub opornosc zespolona.Znane mierniki mocy sieci trzy — oraz cztero- przewodowej maja z reguly wbudowane ustroje po¬ miarowe o dwóch obwodach magnetycznych. W za¬ leznosci od rodzaju miernika rózny jest uklad bu¬ dowy tych obwodów. I tak w miernikach o kwad¬ ratowej scianie czolowej obudowy z osia obrotu organu ruchomego w poblizu naroznika, obwody magnetyczne ustawiane sa wzgledem tejze osi je¬ den nad drugim. Przy takim rozwiazaniu ustrój pomiarowy odznacza sie stosunkowo duza wysoko¬ scia i w zwiazku z tym nie znajduje zastosowania w miernikach profilowych to jest posiadajacych miedzy innymi prostokatna sciane czolowa obudo¬ wy.W miernikach profilowych stosuje sie zatem ust¬ roje pomiarowe o dwóch obwodach magnetycznych ustawionych obok siebie. Takie znane rozwiazanie przedstawia fig 1. W kazdym obwodzie cewka magnesujaca 1 otacza biegun 2, który ze zwora 3 tworzy szczeline robocza 4. W szczelinie tej poru¬ sza sie bok cewki ruchomej 5 otaczajacej zwore. 10 15 Cewka ruchoma jednego obwodu polaczona jest sztywno z cewka drugiego ofcwodu przy pomocy lekkich laczników 6 osadzonych na wspólnej osi!.Elementy ferromagnetyczne jednego obwodu magnetycznego tworza drogi magnetyczne dla dwóch strumieni magnetycznych wywolanych dzia¬ laniem cewki magnetycznei. Drogi te zaznaczone sa linia przerywana. W rozwiazaniu tym wystepifje plaszczyzna symetrii obu obwodów magnetycznych oznaczona na rysunku linia A—A. W tym przy* padku plaszczyzna symetri rodziela zwore na dwie czesci o róznym kierunku przeplywu strumienia magnetycznego. Druga plaszczyzna symetrii B—® rozdziela oba obwody magnetyczne miernika.Przeciecie obu plaszczyzn symetrii wyznacza po¬ lozenie osi obrotu organu ruchomego, która w tym przypadku znajduje sie w geometrycznym srodku zewnetrznego obrysu obu obwodów magnetycznych.Stad uklad ten nie nadaje sie do zastosowania 20 w mierniku o kwadratowej scianie czolowej obu¬ dowy, w którym os organu ruchomego powinna byc umiejscowiona w poblizu naroznika.Celem wynalazku jest opracowanie rozwiazania ustroju pomiarowego o dwóch obwodach magne¬ tycznych nadajacego sie do zastosowania zarówno w miernikach profilowych jak i w miernikach o kwadratowej scianie czolowej obudowy z osia obrotu wskazówki w poblizu naroznika.W ferrodynamicznym ustroju pomiarowym wed¬ lug wynalazku, w kazdym z dwu obowodów mag- 25 30 65 84965849 netycznych szczeline robocza tworzy para nabie¬ gunników, przy czym nabiegunniki wewnetrzne, miedzy którymi umieszczona jest os obrotu organu ruchomego, maja ksztalt zblizony do sierpa i two¬ rza pierscien rozdzielony dwoma przeciwlegle po¬ lozonymi szczelinami, z których jedna stanowia umieszczone obok siebie przedluzenia nabiegun-, ników wewnetrznych. Stosunek „odleglosci osi ob¬ rotu organu ruchomagp.p^^fy^zchalka kata pro¬ stego opisanego na obrysie nabiegunników zew¬ netrznych do odleglosci osi obrotu od zewnetrzne¬ go boku cewki ""nie., przekracza 2,5 a tworzaca or-,^ gan ruchomy cewka jest wygieta badz dwie cewki sa ustawione w ksztalcie litery V tworzac kat w granicach 150° — 170:?, którego ramiona zwróco¬ ne, sa w strone wierzcholków nabiegunników.Uformowanie obwodów magnetycznych zgodnie z wynalazkiem umozliwia usytuowanie osi organu ruchomego w poblizu naroznika obudowy kwad¬ ratowej przy jednoczesnym dotychczasowym sto¬ sowaniu ustroju pomiarowego- w Miernikach pro¬ filowych. Ponadto ksztalt obwodów magnetycznych zabezpiecza mala indukcyjnosc wlasna cewki ru¬ chomego organu, co ulatwia -kompensacje bledu katowego w miernikach mocy.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na ry¬ sunku, na którym fig. 2 przedstawia widok ustroju pomiarowego, przy czym odpowiednie r.-.czesci sa tak samo oznakowane jak, na fig. 1.Jak przedstawia fig. 2 rysunku kazdy obwód ^magnetyczny isklada sie z cewki magnesujacej 1 zamocowanej na zworze 3, do której przytwierdzo¬ ne sa dalsze elementy tworzace obwód magnetycz¬ ny w postaci nabiegunnika zewnetrznego 7 oraz nabiegunnika wewnetrznego 8, które tworza ksztalt szczeliny roboczej 4. Nabiegunniki sa dodatkowo usztywnione lacznikiem 9 wykonanym z niemag¬ netycznego materialu np. mosiadzu. Lacznik jest przynitowany lub przyklejony do nabiegunników.Zabezpiecza on stalosc i powtarzalnosc roboczej szczeliny w procesie wykonawczym ustroju po¬ miarowego.Miedzy symetrycznie zbudowanymi obwodami magnetycznymi umieszczona jest os organu rucho¬ mego wykonanego w postaci dwóch cewek 5 i 5'.Ramiona lacznika 6 sa wygiete, co zabezpiecza miedzy obu cewkami utworzenie kata 155°, którego ramiona sa skierowane ku wierzcholkom nabiegun- tiikaw.Podczas montazu ustroju pomiarowego po przyt¬ wierdzeniu elementów jednego obwodu magnetycz¬ nego umieszcza sie organ ruchomy w lozyskach wprowadzajac jedna z cewek do szczeliny robo- 5 czej 4 az do wykonanego w tyrri celu wyciecia 10 w nabiegunhikach wewnetrznych 8. Przy takim » \ polozeniu jednej cewki druga cewka .umozliwia zamontowanie elementów drugiego: obwodu mag¬ netycznego. Nastepnie doprowadza .sie; cewki do io polozenia roboczego jakie -zajmuja -na przedstawio¬ nym rysunku. PL PL