Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.XI.1972 KI. 27b,17 MKP F04b 7/04 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Wlodzimierz Chomczyk, Wlodzimierz Chilimo- niuk Wlasciciel patentu: Wyzsza Szkola Inzynierska, Bialystok (Polska) Sposób napelnienia sprezarki, oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób napelnienia sprezarki, oraz urzadzenie do stosowania tego spo¬ sobu.Znane sa posrednie sposoby napelniania spreza¬ rek przez zawór ssacy, szczeliny sterowane suwa¬ kiem oraz zawór ssacy i szczeliny wlotowe jedno¬ czesnie.Wadami powyzszych sposobów napelnienia spre¬ zarek sa: potrzeba stosowania urzadzen posredni¬ czacych przy pomocy energii w suwakach energii napedzanych, a w zaworach energii sprezyny i róz¬ nicy cisnienia w przestrzeni sprezania i otoczenia, przy czym urzadzenia posredniczace powoduja skomplikowanie linii strumienia napelniajacego przestrzen sprezania — wiele zalaman i przegiec powodujacych duze dlawienie i ruch burzliwy, kosztem predkosci strumienia — jego bezwlad¬ nosci.Wyzsza temperatura zasysanego czynnika i spre¬ zarki w wyniku dlawienia i ograniczona predkosc obrotowa podyktowana czasem napelniania, maja bezposredni wplyw na wielkosc zassanego ladunku, a wiec na wydajnosc sprezarki przy czym wyste¬ puje glosna praca urzadzen posredniczacych pocho¬ dzaca od drgan elementów ruchomych i drgan w nich strumienia zasysanego czynnika wynikaja¬ cego z ruchu burzliwego. Natomiast znane sprezar¬ ki z posuwisto zwrotnym ruchem tloka maja dwa podstawowe rodzaje ukladów rozrzadczych. Uklad 10 15 30 rozrzadu wymuszony, napedzany mechanicznie, lub hydraulicznie od silnika ruchem scisle zwiazanym z ruchem tloka sprezarki i uklad rozrzadu samo¬ czynny, gdzie otwieranie i zamykanie zaworów od¬ bywa sie przy pomocy czynnika i sprezyny. Poza tym spotykany jest sposób zlozony, gdzie napelnia¬ nie odbywa sie przez zawór ssacy i szczeliny wlo¬ towe.Wada wyzej opisanych rozwiazan oprócz czestych awarii, jest niecalkowite zaspokojenie wymogów sta¬ wianych ukladom rozrzadczym takim jak: szczel¬ nosc, mozliwie najwiekszy przekrój przeplywu przy najmniejszym obwodzie, male opory przeplywu wy¬ wolane zmiana kierunku i zmiana przekroju prze¬ plywu, male skoki i masa ruchomych elementów zaworu dopuszczajacych duza predkosc obrotowa spezarek, mala przestrzen szkodliwa, niezawodnosc pracy, koszt wykonania oraz spokojne i ciche dzia¬ lanie równiez przy duzej predkosci obrotowej spre¬ zarek. Ze wzgledu na mozliwie dobre napelnienie czynnikiem cylindra oraz wywolywany halas pred¬ kosc obrotowa sprezarek z posuwisto-zwrotnym ruchem tloka ograniczano do 1000 min—i. Przy istniejacej predkosci obrotowej sprezarek dotych¬ czasowych konstrukcji wiekszosc przestojów awa¬ ryjnych powodowana byla awaria zaworu ssacego.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu na¬ pelniania sprezarek charakteryzujacego sie stru¬ mieniem czynnika o mozliwie prostej linii, duzej bezwladnosci, pozbawionego drgan i wysokiej tern- 6570665706 peratury oraz urzadzenia do stosowania tego spo¬ sobu.Istota wynalazku jest sposób napelnienia czyn¬ nikiem komory sprezania calkowicie i bezposrednio przez szczeliny wlotowe w wyniku bezwladnosci strumieni powstalej dzieki róznicy cisnien w komo¬ rze laczacej przewód doprowadzajacy z cylindrem sprezarki i przestrzeni sprezania wywolanej ruchem tloka w kierunku wewnetrznego zwrotnego punktu.W tym celu utworzono komore obwodowa polaczo¬ na szczelinami znajdujacymi sie w cylindrze z prze¬ strzenia sprezania sprezarki z posuwisto-zwrotnym ruchem tloka.Przedmiot wynalazku w przykladowym rozwiaza¬ niu przedstawiono na zalaczonym rysunku.Urzadzenie rozrzadu szczelinowo-zaworowego spre¬ zarek sklada sie ze szczelin wlotowych 1 znajdu¬ jacych sie w cylindrze 2 otwieranych i zamykanych tlokiem 3 otrzymujacym ruch posuwisto zwrotny poprzez sworzen tlokowy 4, korbowód 5 z walu korbowego 6 napedzanego silnikiem elektrycznym oraz otoczonych na zewnatrz komora 7 laczaca prze¬ wód doprowadzajacy czynnik z cylindrem sprezarki zaopatrzona w filtr czynnika 8 i zaworu wyloto¬ wego 9 umieszczonego w glowicy 10. Przestrzen sprezania 11 zawarta jest miedzy glowica 9 i tlo¬ kiem 3. Na tloku 3 umieszczone sa pierscienie uszczelniajace 12 i zgarniajacy 13. Tlok 3 przesuwa¬ jac sie do dolu wytwarza podcisnienie w cylindrze 2. Z chwila miniecia górnej krawedzi pierscienia pierwszego górnej krawedzi szczelin 1 zaczyna sie napelnianie cylindra 2 czynnikiem z komory 7. Na¬ pelnianie jest spowodowane róznica cisnien czyn¬ nika w komorze 7 i przestrzeni sprezania 11 i trwa do chwili jego wyrównania sie. Czas od chwili roz¬ poczecia sie otwierania szczelin 1, to jest od chwili 10 15 25 30 35 miniecia górnej krawedzi pierscienia pierwszego uszczelniajacego górna krawedz szczeliny do chwili zamkniecia szczeliny 1 to jest do chwili miniecia górnej krawedzi pierscienia pierwszego uszczelnia¬ jacego górna krawedz szczeliny, musi byc dluzszy od czasu wyrównania sie cisnien -— napelnianie cy¬ lindra czynnikiem.Po zamknieciu szczelin 1 przestrzeni sprezania 11 nastepuje sprezanie zassanego czynnika. Przy od¬ powiednim stopniu sprezania, który jest rózny dla róznego cisnienia otwiera sie zawór wylotowy 9 i nastepuje usuwanie sprezonego czynnika do zbior¬ nika, lub instalacji powietrznej. Operacja napelnia¬ nia i usuwania czynnika powtarza sie przy kazdym obrocie walu wykorbionego sprezarki. Oprócz otwierania i zamykania szczelin 1, pierscienie uszczelniajace 12 maja zadanie uszczelnienia prze¬ strzeni sprezania 11, natomiast pierscien zgarnia¬ jacy 13 ma zadanie zbierania smaru z gladzi cylin¬ dra 2 i zapobieganiu dostawania sie jego do szcze¬ lin wlotowych 1. PL PL PL