Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VI. 1972 65639 KI. 47 h, 55/22 ge MKP F16h^f/22 CZYTELNIA UIF5)r?edu Polentowego F ' -e) IzecftpKMlitij [i ¦] Twórca wynalazku: Kazimierz Zwierzychowski Wlasciciel patentu: Cenralne Laboratorium Obróbki Plastycznej, Poznan (Polska) Kolo slimakowe Przedmiotem wynalazku jest kolo slimakowe do przekladni slimakowej, wykonane z metalu lub tworzywa. Znane kola slimakowe z uwagi na swa skomplikowana konstrukcje zarysu zebów wyko¬ nywane sa obróbka skrawaniem przez toczenie i frezowanie uprzednio odlanych krazków z. brazu, mosiadzu i tworzywa.Wada znanych kól slimakowych jest ich bardzo duzy ciezar, mala wytrzymalosc zebów, mala glad¬ kosc powierzchni zebów, wynikajaca z obróbki wiórowej oraz duza ilosc braków obrabianych kól spowodowana wadami odlewniczymi. Niedogod¬ noscia jest równiez bardzo skomplikowana kon¬ strukcja zarysu zebów kola slimakowego, która po¬ woduje koniecznosc stosowania pracochlonnej tech¬ nologii do ich wykonywania oraz duzy koszt ob¬ róbki wiórowej.Celem wynalazku jest usuniecie podanych nie¬ dogodnosci przez zmiane konstrukcji kola slima¬ kowego, umozliwiajacej wykonanie tych kól na gotowo lacznie z uzebieniem z tworzyw sztucznych w gniezdzie formujacym formy wtryskowej lub prasowniczej, wzglednie obróbka plastyczna z me¬ talu w matrycach do kucia lub wyciskania.Cel ten osiagnieto przez podzielenie kola sli¬ makowego w ten sposób, ze plaszczyzna tego po¬ dzialu prostopadla do osi obrotu kola slimakowego dzieli zarys zebów na szerokosci wienca tego kola na dwa równe krazki. Krazki te z uformowanymi zebami stanowia gotowy zestaw kola slimakowego. 10 20 30 2 Korzyscia zastosowania wynalazku jest uzyska¬ nie duzej wytrzymalosci zebów, duzej gladkosci powierzchni zarysu zebów, przez co przedluzy sie zywotnosc przekladni slimakowej o okolo 20%, zmniejszenie ciezaru kól slimakowych, wyelimino¬ wanie procesu obróbki skrawaniem, przez co uzy¬ ska sie oszczednosc na materiale i obróbce o oko¬ lo 30%, wyeliminowanie przekladni slimakowych malo i srednio obciazonych kól slimakowych, wykonanych z brazu i mosiadzu, przez zastapienie ich kolami slimakowymi wykonanymi z tworzyw sztucznych, co da okolo 65% oszczednosci na ma¬ teriale i robociznie. Konstrukcja kola slimakowego wedlug wynalazku umozliwia uformowanie calko¬ wite krazka lacznie z uzebieniem z tworzyw sztucznych w formach prasowniczych lub wtrysko¬ wych, wzglednie z metalu w matrycy do kucia lub wyciskania, co gwarantuje powtarzalnosc, wysoka jego dokladnosc z zaprojektowanymi ksztaltami.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia fragment kola slimakowego w prze¬ kroju osiowym, fig. 2 — fragment kola slimako¬ wego w przekroju osiowym z zaprasowanymi lub zatopionymi elementami mocujacymi i centrujacy¬ mi, fig. 3 — odmiane fragmentu kola slimakowe¬ go w przekroju prostopadlym do osi obrotu.Pokazane na fig. 1 kolo slimakowe sklada sie z krazków 1, posiadajacych na swym wiencu ufor¬ mowane zeby 2. Na czolowych powierzchniach sty- 6563965639 kowych krazki 1 posiadaja otwory do srub 3 lub innych elementów mocujacych. W osi obrotu kraz¬ ki 1 maja otwór centrujacy, sluzacy do osadzenia kola slimakowego na tulei redukcyjnej 4 lub na wale nosnym 5. Przy krazkach 1 osadzanych bez¬ posrednio na wale nosnym 5 piasta krazków 1, w celu zwiekszenia wytrzymalosci jest odpowiednio uprofilowana. W tulei redukcyjnej 4 oraz w kraz¬ kach 1 osadzanych na wale nosnym 5 wykonane sa rowki pod klin 6. Sluzy on do zaklinowania kola slimakowego na wale nosnym 5.Przedstawione na fig. 2 kolo slimakowe sklada sie z krazków 1, posiadajacych na swym wiencu uformowane zeby 2. Wewnatrz jednego z krazków 1 zaprasowane sa nity 7 lub inne elmenty mo¬ cujace oraz tuleja nosna 8. Tuleja nosna 8 ma na czesci zaprasowanej naciecia i jest odpowiednio uprofilowana. W drugim z krazków 1 wykonane sa otwory montazowe, w które wchodza nity 7 i tulejka nosna 8. Po zlozeniu krazków 1 na nity 7 nakladane sa podkladki 9, po czym nity 7 zostaja rozwalcowane wzglednie zanitowane. 10 15 W odmianie kól slimakowych wykonanych z tworzywa sztucznego zeby 2 dla zwiekszenia wy¬ trzymalosci maja wewnatrz zaprasowane lub za¬ topione wzmocnienie 10, wykonane z perforowanej blachy lub tworzywa zbrojonego. PL