PL65488B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 15.VII.1972 65488 KI. 27c,12/01 MKP F04d 29/26 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Wojciech Klepacki, Janusz Samorzewski Wlasciciel patentu: Instytut Lotnictwa, Warszawa (Polska) Sposób osadzenia w korpusie lub wirniku lopatek sprezarek osiowych Przedmiotem patentu jest sposób osadzenia lo¬ patek w korpusie lub wirniku sprezarek osiowych.Lopatki sprezarek osiowych sa poddawane w czasie pracy dzialaniu róznych impulsów wywo¬ lujacych ich drgania. Energia drgajacej lopatki jest przekazywana do sasiednich lopatek poprzez stopke, punkty styku stopki z zamkiem korpusu lub wirnika, a nastepnie poprzez material korpusu i zamek sasiedniej lopatki.Wspólczynnik przekazywania energii zalezy od zestrojenia czestotliwosciowego lopatek znajduja¬ cych sie w jednym wiencu i od tlumienia. Z ba¬ dan przeprowadzonych na wiencach lopatek spre¬ zarek osiowych wynika, ze wieniec lopatek po¬ jedynczego stopnia sprezarki stanowi uklad drga¬ jacy o wielu stopniach swobody, w którym te ukladzie bardzo wyraznie wystepuje zjawisko okre¬ sowego przekazywania energii drgajacej lopatki do sasiednich lopatek. Zjawisko to prowadzi w wyniku zestrojenia do inakladania sie drgan lo¬ patek w czasie pracy stopnia w zakresach nie¬ statecznych oraz w zakresie rezonansów, a. zatem do wystepowania w lopatkach wysokiego poziomu naprezen dynamicznych.W dotychczas znanych rozwiazaniach konstruk¬ cyjnych lopatki byly osadzane bezposrednio w zamkach i do ustalania stopki lopatki w zamku stosowano kleje, na przyklad zywice poliestrowa, dobierane pod katem wlasciwosci wytrzymaloscio¬ wych. Przeprowadzone badania na lopatkach wkle¬ janych za pomoca zywic poliestrowych, wykazaly, ze tlumienie pojedynczej lopatki jest bardzo nie¬ wielkie, a wspólczynnik przekazywania energii — bardzo wysoki. W przypadku, gdy lopatka jest 5 osadzona bezposrednio w zamku, na przyklad lo¬ patka wirnika, a zatem ma miejsce bezposredni styk stopki i zamka, wyniki badan wykazaly, ze tlumienie drgan jest jeszcze mniejsze, a wspól¬ czynnik przekazywania energii jeszcze wieksz}^. 10 Drgania te wplywaja ujemnie na trwalosc lopatek sprezarki, a w pewnych warunkach moga dopro¬ wadzic do ich uszkodzenia i unieruchomienia ca¬ lego obiektu.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu osa- 15 dzenia lopatek w korpusie lub wirniku sprezarek osiowych, aby mozna bylo uzyskac jak najlepsze tlumienie drgan pióra lopatki.Zgodnie z wytyczonym zadaniem sposób osadze- 20 nia lopatek wedlug wynalazku polega na tym, ze pomiedzy zamkiem a stopka lopatki pozostawia sie luz w kierunku promieniowym, który nastepnie przy montazu wypelnia sie tworzywem sztucz¬ nym odznaczajacym sie wysoka zdolnoscia tlu- 25 mienia drgan, a ponadto tworzywem tym wy¬ pelnia sie komore tlumiaca wykonana w stopce lopatki i/lub w zamku. W przypadku lopatek nor¬ malnie stykajacych sie na obwodzie, pozostawia sie pomiedzy nimi luz obwodowy, który wypelnia 30 sie tym samym tworzywem. 6548865488 4 Osadzenie lopatek sprezarek osiowych wedlug wynalazku opiera sie ha wykorzystaniu w ma¬ ksymalnym stopniu efektu zwiekszenia tlumienia drgan pióra lopatki poprzez niewielkie zmiany konstrukcyjne typowego zamka oraz wykorzysta¬ nie tworzywa sztucznego odznaczajacego sie wy¬ soka zdolnoscia tlumienia drgan, do wypelnienia zamka lopatki.Wykorzystanie do osadzenia lopatek okreslonego tworzywa sztucznego, spelniajacego role srodka tlumiaco-ustalajacego, ma na celu zdecydowane zwiekszenie tlumienia pojedynczej lopatki w zamku oraz odizolowanie lopatki od sasiednich zródel energii, którymi sa drgajace lopatki znajdujace sie w tym samym wiencu. W wyniku takiego za¬ biegu amplituda drgan pióra lopatki, a zatem amplituda naprezen dynamicznych, ulega znaczne¬ mu obnizeniu. W konsekwencji prowadzi to do znacznego zwiekszenia zywotnosci lopatek, która jest okreslona wytrzymaloscia zmeczeniowa, a wiec do powiekszenia resursu calej sprezarki, poniewaz wytrzymalosc lopatek jest zazwyczaj decyduja¬ cym elementem, jesli chodzi o resurs calej spre¬ zarki.Z przeprowadzonych badan na lopatkach kie¬ rownic pierwszych stopni sprezarki osiowej, osa¬ dzonych za pomoca tworzywa typu chemo-utwar- dzalnego wynika, ze wartosc naprezen dynamicz¬ nych w lopatkach ulega obnizeniu o okolo 30—35% w zakresach rezonansowych i okolo 20—25% w za¬ kresach pozarezonansowych.Wynalazek jest blizej wyjasniony na przykla¬ dach osadzenia lopatek, pokazanych na rysunku, B na którym fig. 1^3 przedstawiaja schematycznie lopatki o róznego typu zamkach, a fig. 4 — wie¬ niec lopatkowy w rozwinieciu.Jak pokazano na fig. 1-^3, luz promieniowy 1 oraz. komora tlumiaca 2 sa wypelnione tworzywem 10 sztucznym odznaczajacym sie wysoka zdolnoscia tlumienia drgan. W przypadku lopatek normalnie stykajacych sie na obwodzie, luz obwodowy 3 jest wypelniony tym samym tworzywem. 15 20 PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe

1. Sposób osadzenia w korpusie lub wirniku lo¬ patek sprezarek osiowych, znamienny tym, ze po¬ miedzy zamkiem a stopka lopatki pozostawia sie luz (1) w kierunku promieniowym, który nastepnie przy montazu wypelnia sie tworzywem sztucznym odznaczajacym sie wysoka zdolnoscia tlumienia drgan, a ponadto tworzywem tym wypelnia sie komore (2) tlumiaca wykonana w stopce lopatki i/lub w zamku. 2: Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pomiedzy stopkami lopatek pozostawia sie luz (3) obwodowy, który wypelnia sie tworzywem sztucz¬ nym odznaczajacym sie wysoka zdolnoscia tlumie¬ nia drgan. Fy.4 W.D.Kart. C/403/72, A4, 200 + 15 Cena zl 10.— PL PL