PL65274B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 29.IV.1972 65274 KI. 22 g, 9/04 i MKP C 09 d 9/04 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Tadeusz Kodura, Wojciech Rakietek Wlasciciel patentu: Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa (Polska) Srodek niepalny do szybkiego usuwania powlok lakierowych i Przedmiotem wynalazku jest grupa srodków chemicznych do szybkiego usuwania róznego ro¬ dzaju powlok lakierowych w zaleznosci od ro¬ dzaju podloza.Dotychczas powloki lakierowe usuwa sie naj- 5 czesciej sposobami mechanicznymi przez zeskro- bywanie, piaskowanie, srutowanie lub opalanie.Wszystkie te sposoby mechanicznego usuwania powlok uszkadzaja podloze, sa bardzo pracochlon¬ ne, a w przypadkach powierzchni rozwinietych nie 10 nadaja sie w ogóle do zastosowania. Ostatnio opra¬ cowane zostaly srodki do chemicznego usuwania powlok lakierowych na bazie rozpuszczalników organicznych, a szczególnie oparte na chlorku me¬ tylenu. Srodki te oprócz chlorku metylenu zawie- 15 raja takie substancje jak: alkohole alifatyczne, estry weglowodorów alifatycznych, rozpuszczalni¬ ki alifatyczne i cykliczne oraz substancje zagesz¬ czajace, emulgujace i zabezpieczajace przed od¬ parowaniem niskowrzacych rozpuszczalników. Ogól- 2o nie srodki te mozna podzielic wedlug technologii stosowania. Rozróznia sie dwa typy srodków: srod¬ ki do zanurzania i srodki do nakladania za po¬ moca pedzla.Typowe srodki do nanoszenia pedzlem na po- 25 wloki sa ujete w patentach: Stanów Zjednoczo¬ nych Ameryki Pólnocnej nr 2 802 790, kanadyjskim nr 367 059, szwajcarskich nr 372 779 i nr 392 738, a srodki do zanurzania podane sa w patencie NRF nr 1114 602 i w patencie szwajcarskim nr 392 738. 30 Srodek wedlug opisu patentowego NRF nr 1 114 602 zawiera obok wysokowrzacych alkoholi lub krezoli wzglednie naftoli dodatek alkanoloami- ny, a zwlaszcza trójetanoloaminy i ewentualnie malych ilosci wody. Srodek wedlug opisu paten¬ towego szwajcarskiego nr 392 738 zawiera chlorek metylenu i dodatek estru monometylowego kwasu ortofosforowego w ilosci 0,1—20% wagowych. W odmianach tego srodka w charakterze rozpuszczal¬ nika dodaje sie metanol oraz stosuje dodatki sub¬ stancji opózniajacych odparowywanie chlorku me¬ tylenu w postaci wosku parafinowego w ilosci 0,1—3% wagowych i metylocelulozy w ilosci 0,5— —2% wagowych. Srodek wedlug opisu patentowe¬ go szwajcarskiego nr 372 779 ma silne wlasnosci trawiace, co w przypadku usuwania powlok la¬ kierowych z podloza miedziowego jest niedopusz¬ czalne. Poza tym wysoka zawartosc fenolu i kwasu mrówkowego dziala szkodliwie na organizm ludz¬ ki, powodujac trwale zmiany chorobowe i oparze¬ nia.W obecnym stanie techniki technologie nanosze¬ nia tych srodków, o których uprzednio wspomi¬ nano, sa juz nie wystarczajace i nie mozna ich stosowac, jesli zachodzi koniecznosc nakladania srodków na duze i pionowe powierzchnie. Do tego celu konieczne jest uzycie takich srodków, które odznaczaja sie bardzo dobra adhezja do podloza i nie sciekaja z powierzchni pionowych przy na- 6527465274 3 kladaniu przez natrysk hydrodynamiczny przy uzyciu pistoletu.Celem wynalazku bylo opracowanie srodków opartych na powszechnie stosowanym chlorku me¬ tylenu, jako podstawowym rozpuszczalniku, alko¬ holu metylowym, parafinie, metylocelulozie przez dodanie odpowiednich dodatków, które zapewni¬ lyby usuwanie powlok lakierowych zaleznie od podloza.Zadanie to zostalo rozwiazane przez dodanie do produktu podstawowego, skladajacego sie z 84— —95 czesci wagowych chlorku metylenu, 7—10 czesci wagowych alkoholu metylowego, 1—3 czes¬ ci wagowych metylocelulozy lub jej pochodnych w postaci etylocelulozy, nitrocelulozy lub octanu celulozy, 1—3 czesci wagowych parafiny, 4—5 czes¬ ci wagowych emulgatora w postaci soli metali al¬ kalicznych kwasów oleinowoabietynowych zawiera¬ jacych 12—20 atomów wegla, 1—5 czesci wagowych wody oraz ponadto w zaleznosci od przeznaczenia srodka 1—2 czesci wagowych soli aminy alifatycz¬ nej o 2—5 atomach wegla, albo 1—5 czesci wago¬ wych 25%-owego roztworu wodnego amoniaku i 1—2 czesci wagowych soli aminy alifatycznej o 2—5 atomach wegla, albo 1—5 czesci wagowych kwasu organicznego zawierajacego 1—6 atomów wegla w lancuchu i 1—2 czesci wagowych soli aminy alifatycznej o 2—5 atomach wegla, albo 1—5 czesci wagowych aminy alifatycznej o 2—5 atomach wegla. .Uniwersalny srodek do usuwania powlok lakie¬ rowych zawiera poza skladnikami podstawowymi i emulgatorem dodatek 1—2 czesci wagowych soli aminy alifatycznej zawierajacej 2—5 atomów we¬ gla. Srodek do usuwania powlok lakierowych ze stali, zeliwa i szkla zawiera poza skladnikami pod¬ stawowymi i emulgatorem dodatek 1—5 czesci wa¬ gowych 25%-owego roztworu wodnego amoniaku i 1—2 czesci wagowych soli aminy alifatycznej, a srodek do usuwania lakierów z metali kolorowych i ich stopów — dodatek 1—5 czesci wagowych kwasu organicznego zawierajacego 1—6 atomów wegla i 1—2 czesci wagowych soli aminy alifa¬ tycznej o 2—5 atomach wegla. W przypadku srod¬ ka przewidzianego do usuwania powlok lakierowych z metali kolorowych w skladzie srodka decydujaca jest obecnosc kwasu organicznego, który hydroli- zuje sól potasowa kwasu oleinowo-abietynowego, przez co pozostaje na powierzchni podloza war¬ stewka kwasu abietynowego, która ulatwia luto¬ wanie. Srodek do usuwania powlok lakierowych z drewna i materialów drewnopochodnych zawiera poza skladnikami podstawowymi i emulgatorem dodatek 1—5 czesci wagowych aminy alifatycznej o 2—5 atomach wegla. W srodku przeznaczonym do usuwania powlok z drewna dodatek aminy alifatycznej . przesuwa pH w kierunku alkalicz¬ nym, co ulatwia emulgowanie parafiny i zabez¬ piecza podloze od wnikania parafiny do gleb¬ szych warstw podloza oraz chroni podloze przed zatluszczeniem.Jako aminy alifatyczne stosuje sie korzystnie aminy pierwszo, drugo lub trzeciorzedowe, np. trójetanoloamine. Jako sole amin alifatycznych stosuje sie korzystnie estry kwasu fosforowego. 30 35 45 55 60 65 Stwierdzono, ze dodatek soli metali alkalicznych, kw^asów oleinowoabietynowych podnosi wydatnie adhezje do metali i dzieki temu srodki go zawie¬ rajace moga byc nanoszone nie tylko za pomoca pedzla, ale równiez za pomoca natrysku hydro¬ dynamicznego. Ponadto dodatek ten zapewnia wo- dozmywalinosc.Przeprowadzone badania porównawcze lepkosci znanych i stosowanych srodków powierzchniowa czynnych zestawiono w tablicy I, przy czym bada¬ nia te przeprowadzono wedlug normy angielskiej BS. 3761:1964.Tablica I |Lp. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Srodki powierzchniowo czynne Srodek bez dodatku emulgatorów Srodek z dodatkiem mydel zywicz¬ nych Srodek z dodatkiem mydel nafte- nowych Srodek z dodatkiem kondensatu tlenku etylenu z alkilofenolem Srodek z dodatkiem kondensatu tlenku etylenu z alkoholami tlusz¬ czowymi Srodek z dodatkiem polimeru tlen¬ ku etylenu Srodek z dodatkiem siarczanowa¬ nych alkoholi tluszczowych Srodek z dodatkiem siarczanowa¬ nych tluszczów Srodek z dodatkiem kwasu buty- lonaftalenosulfonowego Srodek z dodatkiem octanu steary- loaminy Srodek z dodatkiem siarczanowa¬ nego polimeru tlenku etylenu z al¬ kilofenolem Srodek z dodatkiem soli sodowej kwasów oleinowo-abietynowych Lepkosc w sekun¬ dach 35 14 5 1 1 1 1 — 2 1 — 2 35—40 35—40 35 — 40 80 — 90 Okazalo sie równiez, ze obecny w srodku prze¬ znaczonym do zmywania powlok lakierowych z ze¬ laza i stali jon amonowy przyspiesza wydatnie przebijanie warstwy lakieru.Srodki wedlug wynalazku wytwarza sie w dwóch etapach. W pierwszym etapie przygotowuje sie pól¬ fabrykaty w postaci zagestnika i emulgatora wraz. ze zemulgowana parafina, a w drugiej laczy sie je i homogenizuje w temperaturze otoczenia.Zagestnik przygotowuje sie w oparciu o metylo- celuloze lub jej pochodne w postaci etylocelulozy, nitrocelulozy lub octanu celulozy, przy czym w od¬ powiednio dobranych stosunkach wagowych alko¬ holu metylowego i chlorku metylenowego zamacza sie 1—3 czesci wagowe metylocelulozy lub jej po¬ chodnych w postaci etylocelulozy, nitrocelulozy lub octanu celulozy.W celu przygotowania emulgatora oleinowo-abie- tynowego zmydla sie roztworem wodnym wodoro¬ tlenku potasowego dobrane proporcje wagowe kwasu oleinowego i abietynowego az do calkowi-65274 tego zmydlenia, przy czym ilosc wolnych alkaliów nie powinna przekraczac 10 mg/l kg produktu.Otrzymany w ten sposób emulgator zageszcza sie pod próznia do zawartosci 85% w przeliczeniu na kwasytluszczowe. 5 Otrzymany emulgator w ilosci 4—6 czesci wa¬ gowych stapia sie z 1—3 czesciami wagowymi pa¬ rafiny, chlodzi i proszkuje. Nastepnie dodaje sie pozostala ilosc chlorku metylenu. Otrzymany roz¬ twór dodaje sie do zagestnika i uzupelnia pozo- 10 stalymi skladnikami zaleznie od przeznaczenia srodka.Przyklad I. Srodek w postaci pasty do usu¬ wania powlok lakierowych ze stali, zeliwa i szkla.W mieszaninie 90 czesci wagowych chlorku me- 15 tylenu i 8 czesci wagowych alkoholu metylowego zamoczono 2 czesci wagowe metylocelulozy. Od¬ dzielnie zmydlono dobrane proporcje wagowe kwa¬ su oleinowego i abietynowego wodnym roztworem wodorotlenku potasu do calkowitego zmydlenia, 20 przy czym liczba wolnych alkalii nie przekraczala 10 mg/l kg produktu. Otrzymane w ten sposób mydlo zageszczono pod próznia do zawartosci 85% w przeliczeniu na kwasy tluszczowe. Otrzymany emulgator w ilosci 5 czesci wagowych stopiono 25 z 2 czesciami wagowymi parafiny, schlodzono i sproszkowano. Dodano chlorku metylenu i otrzy¬ many roztwór dodano do zagestnika. Nastepnie dodano 4 czesci wagowe 25%-owego roztworu wodnego amoniaku i 2 czesci wagowe fosforanu 30 monoetanoloaminy. Srodek otrzymany w ten spo¬ sób usuwa powloki lakierowe wszystkich typów o grubosci od 500—1000 mikrometrów i jest wo- dozmywalny.Przyklad II. Srodek w postaci pasty do 35 usuwania powlok lakierowych elektroizolacyjnych z metali kolorowych i ich stopów. Przygotowano zagestnik i emulgator oraz polaczenie emulgatora z parafina i nastepnie z zagestnikiem zgodnie z przykladem I. Do mieszaniny dodano nastepnie 4 40 czesci wagowe kwasu mrówkowego i 2 czesci wa¬ gowe fosforanu monoetanoloaminy. Srodek w ten sposób otrzymany pozwala na usuwanie lakierów elektroizolacyjnych bez wywolywania korozji po¬ wierzchni metali kolorowych i ich stopów. 45 6 Przyklad III. Srodek w postaci pasty do usuwania powlok lakierowych z drewna. Przygo¬ towano zagestnik i emulgator oraz polaczono emul¬ gator z- parafina i nastepnie z zagestnikiem zgod¬ nie z przykladem I. Do mieszaniny dodano na¬ stepnie 3 czesci trójetanoloaminy. Srodek pozwala na usuwanie lakierów z drewna i materialów drewnopochodnych o grubosci 200—600 mikrome¬ trów, jest wodozmywalny i nie pozostawia na pod¬ lozu zadnych tlustych plam.Przyklad IV. Srodek uniwersalny do usu¬ wania powlok -lakierowych z podlozy wszystkich rodzajów. Przygotowano zagestnik i emulgator zgodnie z przykladem I. 5 czesci wagowych otrzy¬ manego w ten sposób mydla dodano do zagestnika otrzymanego oddzielnie oraz dodano 2 czesci wa¬ gowe fosforanu monoetanoloaminy. Otrzymany w ten sposób roztwór pozwala z zamknieciem wod¬ nym na przekazywanie wyrobów bezposrednio po usunieciu lakieru i wysuszeniu do powtórnego ma¬ lowania bez stosowania operacji mycia lub/i od¬ tluszczania. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek niepalny do szybkiego usuwania powlok lakierowych zawierajacy chlorek metylenu, al¬ kohol metylowy, metyloceluloze lub jej pochodne, i parafine, znamienny tym, ze sklada sie z 84—95 czesci wagowych chlorku metylenu, 7—10 czesci wagowych alkoholu metylowego, 1—3 czesci wa¬ gowych metylocelulozy lub jej pochodnych w po¬ staci etylocelulozy, nitrocelulozy lub octanu celu¬ lozy, 1—3 czesci wagowych parafiny, 4—6 czesci wagowych emulgatora w postaci soli metali alka¬ licznych kwasów oleinowo-abietynowych zawiera¬ jacych 12—20 atomów wegla, 1—5 czesci wagowych wody oraz ponadto 1—2 czesci wagowych soli ami¬ ny alifatycznej o 2—5 atomach wegla, albo 1—5 czesci wagowych 25%-owego roztworu wodnego amoniaku i 1—2 czesci wagowych soli aminy ali¬ fatycznej o 2—5 atomach wegla, albo 1—5 czesci wagowych kwasu organicznego zawierajacego 1— —6 atomów wegla i soli aminy alifatycznej o 2—5 atomach wegla, albo 1—5 czesci wagowych aminy alifatycznej o 2—5 atomach wegla. PL PL