Pierwszenstwo: Opublikowano: 31 .V.1972 65035 KI. 21 e, 31/24 MKP G 01 r 31/24 CZYTELNIA Wspóltwórcy wynalazku: Jacek Kamler, Elzbieta Sucharzewska, Jerzy Kania Wlasciciel patentu: Instytut Tele-i Radiotechniczny, Warszawa (Polska) Sposób pomiaru znieksztalcen geometrycznych obrazu na ekranach lamp obrazowych i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do pomiaru znieksztalcen geometrycznych siatki obrazowej wytwarzanej na ekranach lamp obra¬ zowych.Znane i stosowane sposoby pomiaru znieksztalcen geometrycznych obrazu telewizyjnego polegaja albo na wzrokowej obserwacji obrazu testowego, na przy¬ klad w postaci kraty, albo na fotografowaniu obra¬ zu testowego i pózniejszym obliczaniu znieksztalcen.Pierwszy z tych sposobów jest malo dokladny, drugi wymaga stosowania obróbki fotograficznej.Stosowane dotychczas urzadzenia do pomiaru znie¬ ksztalcen geometrycznych, takie jak katetometry, rzutniki obrazów testowych i inne urzadzenia optyczne, odznaczaja sie stosunkowo mala doklad¬ noscia, a sposób przeprowadzania pomiarów jest uciazliwy.Celem wynalazku jest opracowanie metody, która umozliwia w sposób jednoznaczny, szybki i doklad¬ ny juz na tasmie produkcyjnej kontrole znieksztal¬ cen geometrycznych, a nastepnie zmierzenie tych znieksztalcen.Istota wynalazku, sluzacego do kontroli i pomiaru znieksztalcen geometrycznych na ekranie lamp obra¬ zowych, jest to, ze strumien swietlny z badanego ekranu przepuszcza sie przez przeslone o specjal¬ nym ksztalcie tak, aby przy przesuwaniu plamki swietlnej po powierzchni ekranu uzyskac za prze¬ slona impulsy swietlne, które kieruje sie na po¬ wierzchnie swiatloczula odbiornika fotoelektrycz- 2 nego. Pomiaru znieksztalcen geometrycznych doko¬ nuje sie przez pomiar czasu uplywajacego od po¬ wstania impulsu synchronizujacego obraz do chwili, w której plamka swietlna kreslaca linie siatki obra- 5 zowej przecina linie obrane na powierzchni bada¬ nego ekranu. Nastepnie zmierzone w ten sposób odcinki czasu przedstawia sie w postaci odcinków drogi na innym ekranie lampy obrazowej lub oscy¬ loskopowej, na którym synchronicznie z siatka obra¬ lo zowa badanego kineskopu wytwarza sie siatke obra¬ zowa o odpowiednio dobranych znieksztalceniach odchylania.Urzadzenie do wykonywania pomiaru wedlug opi¬ sanego sposobu zawiera czujnik optyczny, w którym 15 pod wplywem dzialania swiatla z badanego ekranu wytwarza sie impulsy pradu, oraz miernik oscylo¬ skopowy, w którym impulsy te sa przeksztalcane i odtwarzane na ekranie.Sposób pomiairu wedlug wynalazku w przykla- 20 dzie wykonania urzadzenia objasniony jest za po¬ moca rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad polaczen do pomiaru znieksztalcen geometrycznych, fig. 2 — ksztalt przeslony, fig. 3 — charakterystyke znieksztalcen geometrycznych obrazu, fig. 4 — 25 schemat urzadzenia do pomiaru znieksztalcen, a fig. 5 — schemat elektryczny urzadzenia.Przed badanym ekranem a umieszcza sie obiek¬ tyw b skupiajacy obraz w postaci równomiernie swiecacego bialego pola na przeslonie c o ksztalcie 30 pokazanym na fig. 2. Za przeslona umieszczony jest 6503565035 3 fotoodibiomik d. Impulsy wyjsciowe z fotoodbioi nika po odpowiednim formowaniu w ukladzie for¬ mujacym e steruja jasnoscia swiecenia kineskopu kontrolnego f. Na ekranie kineskopu kontrolnego wytwarza sie siatke obrazowa synchronicznie z siat- 5 ka obrazowa kineskopu badanego. Na ekranie ki¬ neskopu kontrolnego wytwarza sie takze obraz kraty skladajacej sie z cienkich, jasnych linii pionowych i poziomych. Impulsy elektryczne pochodzace z foto¬ odbiornika pojawiaja sie w postaci jasnych punktów 10 na ekranie kontrolnym. Polozenie tych punktów jest wyznaczone przez ksztalt obrazu na ekranie badanym. Na podstawie polozenia tych punktów wzgledem linii kraty mozna okreslic znieksztalcenia geometrii na tym ekranie. 15 W celu zwiekszenia dokladnosci, krawedzie siatki obrazowej na ekranie kontrolnym sa rozciagniete, dzieki czena/u poprawia sie warunki obserwacji1. Wi¬ dok obrazu kraty o rozciagnietych brzegach z nalo¬ zonymi punktami wytworzonymi przez impulsy 20 z fotoodbiornijka przedstawia fig. 3.Urzadzenie do pomiaru znieksztalcen geometrycz¬ nych siatki obrazowej wytwarzanej na ekranach lamp obrazowych sklada sie z czujnika elektro- optycznego 2, ustawionego przed badanym odbiór- 25 nikiem 3, oraz z oscyloskopu pomiarowego 1. Na ekranie badanego odbiornika telewizyjnego wy¬ twarza sie zsynchronizowany obraz bialego pola.Na ekranie oscyloskopu urzadzenia pomiarowego otrzymuje sie wykres znieksztalcen geometrycznych 30 badanego odbiornika.W czujniku elektrooptycznym umieszczony jest fotoodbiornik, przeslona oraz obiektyw sluzacy do ogniskowania obrazu ekranu badanego odbiornika na przeslonie. 35 W czujniku 1 umieszczony jest obiektyw 3, prze¬ slona 4 i fotoodbiornik 5. Swiatlo przenikajace przez otwory przeslony 4 pada na fotokatode fotoodbior- nika 5. Impulsy pradu wyjsciowego z fotoodbior- nika sa podawane na wejscie ukladu formujacego 6, 40 skad po odpowiednim uksztaltowaniu zostaja podane do ukladu kodera 8. Jednoczesnie w zespole genera¬ tora linii pionowych 7 sa wytwarzane impulsy rysu¬ jace na ekranie wskaznika kreski pionowe odlegle od siebie o l°/o wysokosci ekranu, a w ukladzie ko¬ dera 8 wytwarza sie linie poziome odlegle od siebie równiez o 1% wysokosci ekranu.Uklad kodera sluzy do odpowiedniego wybierania i sumowania impulsów z fotoodbiornika oraz sygna¬ lów odpowiadajacych liniom poziomym, tak aby na ekranie wskaznika uzyskac mozliwie czytelny obraz.W ukladach odchylania linii 9 oraz odchylania ram¬ ki 10 generuje sie napiecia sinusoidalne, sluzace do wytworzenia siatki obrazowej na ekranie wskaz¬ nika. PL