Pierwszenstwo: Opublikowano: 04.VIII.1967 (P 122 065) 05.VIII.1966 Niemiecka Republika Federalna 29.11.1972 64546 KI. 72 d, 2 MKP F 42 b, 3/04 C Z Y T C L N1A JJK Polsce) Rze^^Bctnj Ludowej Wspóltwórcy wynalazku: Heinz Gawlick, Gunther Marondel Wlasciciel patentu: Dynamit Nobel Aktiengesellschaft, Troisdorf, okreg Kolonia (Niemiecka Republika Federalna) Ladunek napedowy, zwlaszcza do przyrzadów przemyslowego uzytku do wciskania sworzni lub tym podobnych elementów Przedmiotem wynalazku jest ladunek napedowy, zwlaszcza do przyrzadów przemyslowego uzytku do wciskania sworzni lub tym podobnych elemen¬ tów.Znane sa ladunki napedowe do przyrzadów przemyslowego uzytku, na przyklad przyrzadów do wciskania sworzni lub aparatów do oglusza¬ nia zwierzat i tym podobnych urzadzen, wykonane w lusce.Te znane ladunki wykonane w lusce maja te wade, ze wskutek wystepujacego w tych ladun¬ kach duzego cisnienia nastepuje z reguly odprys- kiwanie i pekanie scianki w lusce. Wskutek tego odpryski luski przedostaja sie do gniazda oporo¬ wego lozyska ladunku w przyrzadzie. Inna wada tych znanych ladunków jest ta, ze sa ciezkie i zu¬ zywa sie na ich wykonanie duzo materialu i pra¬ cy ludzkiej. Rózne sposoby usuniecia tych niedo¬ godnosci na przyklad przez zastosowanie w lusce ladunku okreslonych stref rozrywajacych, nie przyniosly dotychczas pozadanego skutku.Celem wynalazku jest skonstruowanie ladunku napedowego bezluskowego eliminujacego powyzej wymienione niedogodnosci, spalajacego sie cal¬ kowicie bez pozostalosci. Cel ten zrealizowano dzieki ladunkowi napedowemu wedlug wynalazku, którego istota polega na tym, ze ma odlany lub wytlaczany z porowatego prochu napedowego kor¬ pus z srodkowym wybraniem i w tym wybraniu 20 25 30 umieszczony ladunek prochu zapalany przez ude¬ rzenie.Celowe okazalo sie wedlug wynalazku wyko¬ nanie korpusu z prochu napedowego w postaci plaskiego pierscienia lub plaskiej pastylki z roz¬ ciagajacym sie na prawie calej jej wysokosci wglebieniem centralnym. Wedlug wynalazku kor¬ pus w postaci plaskiego pierscienia wykonuje sie najlepiej przez prasowanie, a korpus w postaci pastylki z lejnego prochu napedowego.Przy wykonaniu korpusu prochu napedowego w postaci plaskiej pastylki prasowanej z wybra¬ niem eliminuje sie koniecznosc ustawiania ladun¬ ku napedowego przy jego osadzaniu w przyrza¬ dzie, przez umieszczenie, a zwlaszcza przez nakle¬ jenie na jednej plaszczyznie czolowej korpusu od strony otworu jego zaglebienia, folii prochowej przykrywajacej to wybranie. Przy wykonaniu natomiast korpusu w postaci pierscienia osiaga sie to wówczas, kiedy zgodnie z dalsza cecha zna¬ mienna ladunku wedlug wynalazku takze druga plaszczyzna czolowa jego korpusu jest wyposazo¬ na w folie prochowa, przykrywajaca jego wybra¬ nie.W celu osiagniecia zamierzonego zaplonu ladun¬ ku przez uderzenie, korzystne okazalo sie wyko¬ nanie folii z prochu czulego na uderzenie, to znaczy zapalanego przez uderzenie.W celu zwiekszenia bezpieczenstwa zaplonu i in¬ tensyfikacji zapalania sie prochu napedowego moze G4 54664 546 3 byc zastosowana dodatkowo w zasiegu wyciecia warstwa wewnetrzna folii, wykonana z mieszanki zapalajacej sie przez jej uderzenie, na przyklad z tetrazenu lub z tetrazeno-trójnitroresorcynianu olowianego. W przypadku obustronnego przykrycia wybrania przewiduje sie równiez czesciowe wy¬ pelnianie tego wybrania luznym prochem w po¬ staci plytek zapalajacych sie wskutek* uderzenia.To samo stosuje sie równiez wówczas, kiedy kor¬ pus ma postac pastylki prasowanej z otwartym z jednego jej boku zamknietym zaglebieniem za pomoca folii prochowej. Tak wiec mieszanke pro¬ chu, zapalana przez uderzenie lub zapalany w ten sam sposób proch w luznych plytkach stosuje sie równiez wówczas, kiedy eliminuje sie folie pro¬ chowa, wykonana z prochu zapalanego przez ude¬ rzenie, przy której uzywa sie wtedy zazwyczaj zwyklego prochu napedowego w ladunku.Jesli chodzi o stosowanie nadajacych sie do tego celu rodzajów prochu, to istnieje w tym wzgle¬ dzie daleko idaca swoboda w doborze prochu, nie tylko dla korpusu prochu napedowego, lecz takze dla folii prochowej, przy czym do wykonania kor¬ pusu uzywa sie na przyklad czystego prochu nitro¬ celulozowego. Celowo powinien tu byc uzyty proch porowaty. Obok duzej powierzchni, która zapewnia dobre jego zapalanie sie, tego rodzaju proch ma szczególnie te zalete, ze daje sie scisnac juz przy stosunkowo malych cisnieniach w mocna wypras- ke, przy czym nie nastepuje tu zasklepianie po¬ rów. W tym przypadku, o ile nie uzywa sie jeszcze dodatkowo prochu czulego na uderzenie, koniecz¬ ne jest wykonanie folii z prochu zapalanego nie¬ zawodnie przez uderzenie.Wynalazek nie ogranicza ksztaltu i wymiarów pierscienia oraz pastylki prochu napedowego oraz grubosci folii prochowej, nie mniej jednak jest oczywiste, ze poszczególne wielkosci ustala sie w zaleznosci od wymagan i tak na przyklad gru¬ bosc folii prochowej i/lub powloki prochowej lub wypelnienie prochu zalezy od dysponowanej energii uderzenia.Jezeli na przyklad przekrój poprzeczny pierscie¬ nia i pastylki w swietle jest wypelniany czescio¬ wo luznym prochem, to wówczas proch ten ma postac cienkich plytek o grubosci ponizej 0,2 mm.Celowe byloby takze, gdyby proch zawieral co najmniej 40°/o nitrogliceryny. Ilosc prochu prze¬ znaczona do wypelnienia jest uzalezniona takze od dysponowanej energii uderzenia, która musi byc tym wieksza, im grubsza jest warstwa prochu, przy czym warstwa ta musi byc mozliwie jak naj¬ ciensza, oczywiscie przy zalozeniu, ze nie wchodzi tu w rachube zaplon prochu napedowego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia ladunek z korpusem w ksztalcie plas¬ kiego pierscienia w przekroju, fig. 2 — ladunek wedlug fig. 1 w widoku z góry, a fig. 3 -7- od¬ miane wykonania ladunku z korpusem w ksztalcie okraglej plaskiej pastylki z srodkowym wybraniem.Odlany lub wytloczony z prochu porowatego korpus 1 w ksztalcie pierscienia (fig. 1, 2) jest przykryty z obu jego powierzchni czolowych pro¬ chowa folia 2, skladajaca sie z czulego na uderze¬ nie prochu. Wewnetrzna czesc wybrania 3 kor- 5 pusu 1 jest wypelniona czesciowo luznym pro¬ chem 4 w postaci plytek.W odmianie wykonania ladunku fig. 3 korpus 1 ma ksztalt okraglej pastylki z centralnymi wy- braniami 5. Otwarta strona korpusu 1 jest przy- 10 kryta prochowa folia 2 skladajaca sie z czulego na uderzenie prochu. Na spodzie 6 wybrania 5 jest umieszczony luzny proch 4. Mozliwe jest oblepie¬ nie spodu 6 wybrania 5 i powierzchni tworzacej wybranie nie czula na uderzenie mieszanina pro- 15 chu.Zarówno wymiary przekroju poprzecznego, jak i wysokosc korpusu 1 oraz grubosc folii 2 i luz¬ nego prochu 4 sa tu podane oczywiscie przyklado¬ wo. Jest na przyklad mozliwe powiekszenie po- 20 wierzchni zaplonu przez wykonanie czesci wew¬ netrznej 3 korpusu 1 w przekroju poprzecznym w ksztalcie gwiazdy. Tak wiec w stosunku do przedstawionego na rysunku najprostszego ksztaltu korpusu 1 moga byc takze zasadnicze odchylenia. 25 PL