Pierwszenstwo: 24.XI.1961 dla zastrz. 1, 3 4, 6, 10, 11 22.VIII.1962 dla zastrz. 2, 5, 7, 8, 9 Stany Zjednoczone Ameryki Opublikowano: 15.111.1972 64541 KI. 69,21/02 MKP B 62 b, 9/00 UKD Twórca wynalazku: Harvey Alter Wlasciciel patentu: The Gillette Company, Boston (Stany Zjednoczone Ameryki) Nozyk do golenia zaopatrzone w klino- brylowym wiekszym Boczne powierzchnie tnacych siegaja do 1 Przedmiotem wynalazku jest nozyk do golenia jednostronnie lub dwustronnie zaostrzony, na któ¬ rym znajduje sie scisle przylegajaca powloka, po¬ lepszajaca zdolnosc golenia krawedzi tnacej no¬ zyka.Znane stalowe nozyki do golenia maja grubosc od 75 do 370 mikronów i wa krawedz tnaca, o kacie od 14° i mniejszym od 35°. niektórych takich krawedzi tylu wlasciwej krawedzi tnacej na odleglosc wiek¬ sza niz 2,5 mm lub jeszcze dalej.Kazda strona krawedzi tnacej nie musi koniecz¬ nie stanowic jedna plaska nieprzerwana ciagla po¬ wierzchnie lub fazke, ale moze równiez skladac sie z dwóch lub wiecej fazek, utworzonych za pomoca kolejnego szlifowania lub honowania i wzajemnie przecinajacych sie wzdluz linii na ogól równoleg¬ lych do krawedzi tnacej. Koncowa fazka, tzn. faz- ka bezposrednio sasiadujaca z krawedzia tnaca, moze miec bardzo mala szerokosc, wynoszaca 7,5 mikrona lub jeszcze mniej, w porównaniu ze srednica wlosa brody wynoszaca srednio od 100 do 125 mikronów, podczas gdy grubosc samej krawe¬ dzi tnacej jest na ogól mniejsza niz 0,6 mikrona, a najkorzystniej jest gdy jest mniejsza niz 0,25 mi¬ krona.Stal, z której jest wykonane ostrze nozyka moze byc badz weglowa, badz tez stala nierdzewna.W obydwóch przypadkach jest ona utwardzana za 20 25 30 pomoca specjalnego zabiegu, na przyklad za pomo¬ ca obróbki cieplnej lub zgniotu. Istnieje jednakze granica temperatury, do której nozyk moze byc nastepni? ogrzany, poniewaz nadmierne ponowne jego ogrzanie powoduje wytracanie uzyskanej twardosci. Na ogól utwardzone za pomoca obróbki cieplnej metalowe ostrza nozyków nie moga byc ogrzewane powyzej temperatury okolo 205°C przez okres czasu przekraczajacy piec minut, bez pew¬ nego odpuszczenia lub zmiekczenia, chociaz utwar¬ dzane zgniotem ostrza nozyków moga wytrzymy¬ wac znacznie wyzsze temperatury.Wiadomo, ze pomimo swej ostrosci znane nozyki do golenia nie moga byc stosowane do golenia bro¬ dy na sucho, bez napotykania na trudnosci i spra¬ wiania bólu, a w praktyce trzeba przy tym stoso¬ wac zmiekczajacy wlosy brody czynnik, taki jak woda i (lub) krem do golenia lub tez mydlo. Ból i podraznienia skóry towarzyszace goleniu na su¬ cho sa spowodowane nadmierna sila potrzebna do przeprowadzania krawedzi tnacej nozyka na zmiek¬ czonych wlosach brody, która to sila jest przeka¬ zywana do nerwów skóry sasiadujacych z torebka¬ mi wlosowymi, z których wystaja wlosy brody, oraz jak to jest powszechnie wiadomo, podraznienie skóry spowodowane ciagnieciem za wlosy brody ze zbyt duza sila moze trwac przez dluzszy jeszcze czas po tym, gdy nastapilo to ciagniecie.Stwierdzono, ze zastosowanie na krawedzi tnacej nozyka do golenia cienkiej warstewki lub powloki, 6454164541 25 która sklada sie ze stalego polimeru weglowodoro¬ wego zawierajacego szereg grup—CH2 — CH2 —, i która przylega scisle do nozyka, znacznie polep¬ sza sie zdolnosc golenia tym nozykem. To polepsze¬ nie zdolnosci golenia charakteryzuje zmniejszenie 5 ciagniecia za wlosy brody, tzn. zmniejszenie sily po¬ trzebnej do scinania wlosów brody, a przejawia sie ^ulatwieniem golenia oraz umozliwia skrócenie za¬ biegu zmiekczania wlosów brody, poprzedzajacego golenie. 10 Nozyki wedlug wynalazku wymagaja znacznie mniejszej sily do scinania zmiekczonego woda wlo¬ sa niz podobne nozyki nie zaopatrzone w powloke na krawedzi tnacej. To zmniejszenie sily ciagnacej odnosi sie do kilku kolejnych zabiegów golenia ta 15 sama krawedzia tnaca nozyka, chociaz nie trwa to nieskonczenie dlugo.Sporzadzona ze stalego polimeru weglowodoro¬ wego powloka moze siegac na cala szerokosc bo¬ ków klina ostrza, w kierunku do tylu od krawedzi 20 tnacej, lub nawet dalej, lub tez moze ona pokry¬ wac tylko czesc koncowej fazki ostrza.Polimery weglowodorowe stosowane do powleka¬ nia nozyków sa materialami stalymi o obudowie li¬ niowej lub rozgalezionej, przy czym najkorzystniej sze na ogól sa polimery liniowe, zawierajace wie le grup — CH2 — CH2 —,.Do powlekania stosuje sie homopolimery etylenu, a równiez kopolimery etylenu z innymi monome¬ rami, takimi jak propylen lub buten. Ponadto sto¬ suje sie polimery butadienu (1,2-butadienu, równiez mieszanine 1,4- i 1,2-butadienu) uwodornione do mniej wiecej 85—90% lub powyzej 90%, a tskze polimetylen. Dobre wyniki osiagnieto stosujac po¬ lietylen zarówno o duzej gestosci jak i o malej gestosci, ale korzystniejsze jest stosowanie poliety¬ lenu o duzej gestosci. Do powlekania mozna za¬ stosowac równiez mieszaniny dwóch lub wiecej do¬ wolnych z wymienionych wyzej polimerów. Poli¬ mery te moga znacznie róznic sie miedzy soba ciezarem czasteczkowym oraz postacia, w której sa stosowane do nakladania na krawedz tnaca nozyka.Dobre wyniki uzyskano z polimerami o srednim ciezarze czasteczkowym rzedu 5000 i wiekszym.Inne polimery, które same nie sa przydatne do po¬ wlekania nozyków, moga byc mieszane w niewiel¬ kich ilosciach z opisanymi wyzej polimerami we¬ glowodorowymi, bez ujemnego wplywu na polep¬ szenie zdolnosci golenia nozyków. W niektórych przypadkach zwiekszenie latwosci golenia jest wy¬ wolywane przez ten dodatek.Do polimerów, które mozna mieszac z opisanymi wyzej polimerami weglowodorowymi naleza poli¬ izobutylen, poli(buten-l), poli(4-metylopenten-l), kauczuk butylowy, polipropylen, kauczuk natural- 55 ny, polibutadien, poli (winyloizobutyloeter) itd. Po¬ liizobutylen moze znajdowac sie w mieszaninie w wiekszych ilosciach, az do 90% wagowych mie¬ szaniny.Weglowodorowe polimery w postaci roztworu lub 60 dyspersji w odpowiednio lotnej cieczy, na przyklad w toluenie, ksylenie, czterochloroetylenie itd. na¬ nosi sie na oczyszczony bok ostrza nozyka do go¬ lenia za pomoca maczania lub zanurzania tego ostrza w ogrzanym roztworze lub dyspersji, za po- 65 35 50 moca natryskiwania na ostrze w postaci rozpylo¬ nej, za pomoca splywania na ostrze z kapilary lub za pomoca nakladania paskami. Stosuje sie takze fluidalne metody nakladania powlok lub stapianie polimeru oraz natryskiwanie plomieniowe.Po nalozeniu na nozyk polimeru utwardza sie go w dowolny odpowiedni do tego celu sposób, na przyklad przez ogrzewanie w warunkach oksydo¬ wania w podwyzszonej temperaturze w celu moc¬ nego zwiazania go z podlozem. W zaleznosci od ro¬ dzaju stosowanych polimerów czas ogrzewania na powietrzu moze wahac sie w granicach od pól mi¬ nuty az do pól godziny i wiecej, przy temperatu¬ rze okolo 150—160°C. Moga byc stosowane równiez inne temperatury, ale nizsze temperatury na ogól wymagaja- dluzszego czasu ogrzewania.Jezeli jest ograniczony doplyw tlenu, tak jak to zachodzi przy ogrzewaniu powleczonych nozyków w czesciowej prózni lub w mieszaninach powietrza z gazami obojetnymi, lub jezeli dzialanie tlenu jest hamowane przez obecnosc przeciwutleniacza w po¬ wloce polimerowej, to wówczas konieczny jest badz dluzszy czas ogrzewania, badz wyzsza temperatura, badz tez jedno i drugie. A zatem istnieje mozli¬ wosc skrócenia czasów lub obnizenia temperatur przez wprowadzenie do polimerowej powloki kata¬ lizatora utleniajacego na przyklad naftanianu ko¬ baltu.Utwardzanie nie powinno trwac zbyt dlugo, po¬ niewaz w tych warunkach moze zaistniec rozpad lub starzenie chemiczne albo mechaniczne polime¬ ru. W przypadku powloki polietylenowej, ogrzewa¬ nie powleczonych nozyków w ciagu godziny w po¬ wietrzu w temperaturze 160°C prowadzi do nad¬ miernego stwardnienia i nie polepsza zdolnosci go¬ lenia nozyka. W celu kontroli zakresu utwardza¬ nia mozna zastosowac wstepne ogrzewanie nozy¬ ków zanim polimer zostanie nalozony na krawedz tnaca oraz ochladzanie nozyków w powietrzu, na¬ tychmiast po zakonczeniu utwardzania.Chociaz zachowanie sie polimerowej powloki podczas ogrzewania lub zabiegu utwardzania nie jest calkowicie wyjasnione, to jednak jest pew:e, ze polimer podlega reakcji utleniania prowadzacej do tworz?nia sie wiazan poprzecznych i degradacji przez utlenianie. Podczas utleniania, wytrzymalosc powiazania z krawedzia tnaca wzrasta oraz zmie¬ nia sie stopniowo mechaniczna i chemiczna struk¬ tura powloki osiagajac wlasciwosci optymalne dla celów golenia. Prowadzenie dalszego utleniania prowadzi do stopniowego pogarszania wlasciwosci powloki i ostatecznie uzyskuje sie powloke, która polepsza wlasciwosci golenia.Dobrymi wlasciwosciami odznaczaja sie nozyki z powlokami polimerowymi, które po utwardzeniu na ostrzu nozyka wykazuja 10% lub wiecej % wa¬ gowych materialu krystalicznego. Stopien krysta- licznosci dla danej powloki maleje w miare jak wzrasta zakres utwardzania.Do polimerów stosowanych do powlekania nozy¬ ków mozna dodawac barwniki, srodki smarujace, przeciwutleniajace itp. oraz rózne oleje i tluszcze, z ewentualnym dodatkiem czynników antykorozyj¬ nych.64541 6 10 Podane ponizej wybrane przyklady daja blizsze wyjasnienie istoty niniejszego wynalazku. Oka¬ zalo sie, ze ostrza potraktowane zgodnie z kazdym z tych przykladów odznaczaja sie podczas golenia znacznie lepszymi zdolnosciami golenia w porów¬ naniu z podobnymi nie traktowanymi ostrzami.Przyklad I. Próbke polietylenu o niskiej ge¬ stosci o lancuchu rozgalezionym, srednim ciezarze czasteczkowym okolo 7C00 i o wskazniku topnienia (390) (DYLT, Union Carbide Plastics Co.) rozpusz¬ czono w goracym ksylenie w celu utworzenia roz¬ tworu o zawartosci 0,5% wagowo. Nie powleczone nozyki do golenia Gillette (o grubosci 0,1 mm nie¬ bieskie) starannie oczyszczono za pomoca wymy¬ cia w goracym benzenie i wysuszenia. Nastepnie 15 ich krawedzie tnace zanurzono w roztworze poli¬ meru ogrzanego do temperatury 140°C, a po wyje¬ ciu powstala na ostrzach powloke wysuszono w temperaturze pokojowej. Powleczone nozyki na¬ stepnie osadzono na dwóch stalowych trzpieniach, 20 przy czym kazdy z nozyków za pomoca dwóch podkladek o srednicy 14,3 mm oddalony o 1,2 mm od nozyka umieszczonego w stercie ponizej niego, tak ze w ten sposób zapewnione zostalo równo¬ mierne ich ogrzewanie. 25 Uchwyt, na którym osadzono siedem par takich trzpieni wraz z ich stertami nozyków rozstawionymi w taki sposób, ze ich ostrza w kolejnych stertach byly od siebie oddalone o 6,35 mm, i którego cie- 30 zar z ladunkiem nozyków wynosil mniej wiecej 650 G, nastepnie umieszczono w suszarce (Blue M Model OV-490, Blue M Electric Co.) utrzymywa¬ nej w temperaturze 160°C i byl przetrzymywany w niej przez 10 minut. Inne nozyki zostaly potrak- 35 towane w ten sam sposób jak poprzednia partia, z ta róznica, ze czas ogrzewania wynosil pietnascie minut zamiast dziesieciu minut. Pomiary wykazaly wieksza grubosc powloki na ostrzu drugiej partii nozyków. 40 Przyklad II. Próbke liniowego o duzej ge¬ stosci (0,95) kopolimeru o duzej zawartosci pro¬ centowej etylenu i malej zawartosci procentowej butenu-1, p srednim ciezarze czasteczkowym okolo 7300 i o wskazniku topnienia 6,5 (Marlex 6065, Phi- 45 lips Chemical Co.) rozpuszczono w goracym ksyle¬ nie w celu utworzenia roztworu o zawartosci 0,5% wagowo. Niepowleczone stalowe nozyki Gille¬ tte (niebieskie, o grubosci 0,1 mm), starannie oczyszczone za pomoca wymycia w trójchloroety- 50 lenie i wysuszone, zostaly nastepnie powleczone w taki sam sposób, jak w przykladzie I i wysu¬ szone. Partie nozyków ogrzano przez umieszczenie ich n?. stalowym przenosniku tasmowym bez kon¬ ca, który byl zaopatrzony w pary sterczacych wy- 55 stepów przeznaczonych do przytrzymywania nozy¬ ków we wlasciwym polozeniu na jego górnym cia¬ gu poziomym z ostrzami ustawionymi równolegle do kierunku przesuwu, i który byl tak umieszczo¬ ny, ze doprowadzil ostrza w sposób ciagly do dlu- 6q giego ogrzewacza, przesuwal je przez ten ogrze¬ wacz, a nastepnie odprowadzal je z niego. Szero¬ kosc tasmy byla mniejsza niz szerokosc nozyków, a grubosc jej wynosila mniej wiecej 1,3 mm, przy czym wspomniane wystepy byly rozmieszczone 65 w taki sposób, ze kolejne nozyki byly wzajemnie oddalone nieco mniej niz o 9,5 mm.Ogrzewacz, w postaci prostopadloscianu z alumi¬ nium o dlugosci 915 mm, o ciezarze wielokrotnie wiekszym niz taka sama dlugosc tasmy i nozyków, mial wzdluzny wewnetrzny centralny przelot o przekroju poprzecznym tylko nieco wiekszym niz tasma z osadzonymi na niej nozykami. Wzdluz góry i spodu ogrzewacza zastosowane byly tasmo¬ we elementy grzejne, przy czym temperatura jego sterowana byla za pomoca termopar osadzonych w otworach wykonanych w sciankach ogrzewacza sasiadujacych z tym przelotem. Predkosc przesu¬ wania sie tasmy byla tak dobrana, ze kazdy no¬ zyk wymagal trzech minut czasu dla przejscia przez ogrzewacz, wyregulowany na temperature 160°C. Szerokosc utwardzonej warstwy wedlug przeprowadzonych pomiarów wynosila 0,025 nim od krawedzi tnacej. Inne partie tych samych nozyków byly potraktowane w ten sam sposób za wyjatkiem tego, ze znajdowaly sie w piecu odpowiednio: pól minuty i jedna minute.Dodatkowe partie, powleczone w sposób opi¬ sany w przykladzie II, ogrzano w sposób podany w przykladzie I (za wyjatkiem tego, ze zastosowa¬ ny piec byl typu M model OV-500, Blue M. Electric Co) odpowiednio w ciagu dziesieciu minut, pietna¬ stu minut i trzydziestu minut. Wszystkie te nozyki wykazywaly nawet jeszcze lepsza zdolnosc golenia niz nozyki uzyskane wedlug sposobu podanego w przykladzie I, przy czym najlepszy wynik uzyskano po czasie utwardzania wynoszacym od 1 do 10 minut.Jeszcze inne partie oczyszczone i powleczone w sposób podany w przykladzie II byly ogrzewa¬ ne w sposób opisany w przykladzie, za wyjatkiem tego, ze piec byl wyregulowany na temperature 120°C, a niektóre z partii byly ogrzewane przez piec godzin, podczas gdy pozostale byly ogrzewane przez dwadziescia cztery godziny.Wedlug przeprowadzonych po utwardzeniu po¬ miarów szerokosc nalozonej powloki wynosila 0,025 mm od krawedzi tnacej nozyka.Przyklad III. Próbke kopolimeru opisanego w przykladzie II rozpuszczono w goracym ksylenie w celu utworzenia roztworu o zawartosci 0,75% wagowych kopolimeru. Niepowleczone stalowe no¬ zyki do golenia Gillette, takie same jak opisane w przykladzie II, oczyszczono, powleczono tym roztworem w sposób opisany w tymze przykladzie i wysuszono. Poszczególne partie tych nozyków ogrzewano w temperaturze 160°C, w taki sam spo¬ sób i w ciagu tych samych okresów czasu jsk no¬ zyki w przykladzie II. Wedlug pomiarów szerokosc nalozonej powloki wynosila 0 05 mm od krawedzi tnacej, przy czym grubosc tei powloki byla naj¬ wieksza w miejscu najbardziej oddalonym od kra¬ wedzi tnacej.Przyklad IV. Próbka liniowego o duzej ge¬ stosci (0,95) kopolimeru o wiekszej zawartosci pro¬ centowej etylenu i malej zawartosci procentowej butenu-1, o srednim ciez?rze czasteczkowym okolo 1CC00 i wskazniku topnienia 0,3 (Marlex 5003), roz¬ puszczono w goracym etylenie w celu utworzenia roztworu o zawartosci 0,5% wagowych kopolimeru.Niepowleczone stalowe nozyki do golenia Gillette,64541 takie same jak opisane w przykladzie II, byly oczyszczone i powleczone tym samym roztworem w sposób opisany w tym przykladzie. Powleczone nozyki ogrzewano w temperaturze 160°C w taki sam sposób i w ciagu takiego samego okresu Cza- 5 su, jak nozyki w przykladzie .II. Szerokosc nalozo¬ nej powloki wedlug pomiarów wynosila 0,025 mm od krawedzi tnacej.Przyklad V." Próbke liniowego o duzej ge¬ stosci (0,96) polietylenu o srednim ciezarze cza- 10 steczkowym okolo 8100 i wskazniku topnienia 5$ (Marlex 6C50), rozpuszczono, nalozono na nozyki i ogrzewano w sposób opisany w przykladzie IV.Przyklad VI, Próbke liniowego ó duzej ge¬ stosci (0,96) polietylenu o srednim ciezarze cza- 15 steczkowym okolo 13000 i wskazniku topnienia 0,2 (Marlex 6002), rozpuszczono, nalozono na nozy¬ ki i ogrzewano w sposób opisany w przykla¬ dzie IV.Przyklad VII. Próbke kopolimeru opisanego 20 w przykladzie II rozpuszczono w goracym ksylenie w celu utworzenia roztworu o zawartosci 0,5% wa¬ gowych kopolimeru. Do tego roztworu dodano dwu¬ siarczek molibdenu w postaci proszku (Molykote Z, The Alpha- Molokote Corporation), w celu utwo- 25 rzenia zawiesiny o zawartosci 0,02% wagowych tego dwusiarczku. Zawiesine te doprowadzono do stanu dyspersji za pomoca mieszania i nalozono w sposób opisany w przykladzie II. Kilka nozy¬ ków ogrzewano w ciagu 10 minut, a pozostale — 30 w ciagu 15 minut, w temperaturze 160°C, w piecu Blue M, identycznie jak w przykladzie II. Po ogrzewaniu stwierdzono, ze szerokosc nalozonej powloki wynosi 0,0025 mm od krawedzi tnacej, przy czym grubosc powloki poczynajac od krawe¬ dzi tnacej zwiekszala sie a nastepnie malala.Przyklad VIII. Próbke kopolimeru opisanego w przykladzie II rozpuszczono w goracym ksylenie w celu utworzenia roztworu zawierajacego 0,5% wagowych kopolimeru i wprowadzono dodatek trójmetylenodwuaminy (Duomeen, T, Armour Co) w ilosci 0,005% wagowych. Roztwór ten nalozono na nozyki i ogrzewano w sposób opisany w przy¬ kladzie VII. Pomiary przeprowadzone po ogrzewa¬ niu wykazaly szerokosc nalozonej powloki 0,25 mm od krawedzi tnacej, przy czym grubosc powloki poczynajac od krawedzi tnacej zwiekszala sie a nastepnie zmniejszala.Przyklad IX. Niepowleczone stalowe nozyki do golenia Gillette, wykonane ze stali nierdzewnej 50 Uddeholm AEB zawierajacej 13% Cr, 1% C, 1% Mn, i 0,15% Si, oczyszczono i powleczono w spo¬ sób opisany w przykladzie II. Nozyki te nastepnie ogrzewano przez 10 minut w temperaturze 160°C w piecu Blue M, jak w przykladzie II. Po ogrzaniu 55 nozyki zbadano i stwierdzono, ze szerokosc nalozo¬ nej powloki wynosila 0,025 mm od krawedzi tna¬ cej, przy czym grubosc tej powloki poczynajac od ostrza zwiekszala sie a nastepnie zmniejszala.Przyklad X. Próbke polietylenu o sredniej 60 grubosci gestosci (0,93) o wskazniku topnienia 3,0 (Alathon 34, E. I. du Pont de Nemours Co., Inc.) rozpuszczono w goracym ksylenie w celu utworze¬ nia roztworu o zawartosci 0,5% wagowych. Nie¬ powleczone stalowe nozyki do golenia Gillette (nie- 65 S 35 40 bieski, o grubosci C,l mm) oczyszczono i powle¬ czono tym roztworem w sposób podany w przy¬ kladzie II. Nastepnie nozyki te ogrzewano przez trzy minuty w temperaturze 160°C przy korzysta¬ niu z urzadzenia tasmowego opisanego w przykla¬ dzie II. Pomiary po ogrzaniu stwierdzily, ze sze¬ rokosc nalozonej powloki wynosila 0,025 mm od krawedzi tnacej nozyka, przy czym grubosc tej powloki poczynajac od ostrza zwiekszala sie a na¬ stepnie malala.Przyklad XI. Próbke polietylenu o srednicy gestosci (0,93) o wskazniku topnienia 3,0, zawiera¬ jaca czynnik smarujacy (Alathon 34A, E. I. du Pont de Nemours Co., Inc), nalozono na niepowle¬ czone stalowe nozyki do golenia Gillette przy tym samym stepieniu i w taki sam sposób jak w przy¬ kladzie X. Pomiary po ogrzaniu nozyków stwier¬ dzily, ze szerokosc nalozonej warstwy wynosila 0,025 mm od krawedzi tnacej, przy czym grubosc tej powloki poczynajac od krawedzi tnacej zwiek¬ szala sie a nastepnie malala.Przyklad XII. Liniowy o duzej gestosci (0,94) polietylen o bardzo duzym ciezarze czasteczkowym (sredni ciezar czasteczkowy ponad 2 miliony: Hi — Pax 1901, Hercules Powder Company), rozpuszczono we wrzacej dekalinie w celu utworzenia roztworu o zawartosci 0,05% wagowych polimeru. Niepowle¬ czone stalowe nozyki do golenia Gillette potrakto¬ wano tym roztworem w sposób opisany w przy¬ kladzie X. Na podstawie pomiarów przeprowadzo¬ nych po ogrzaniu nozyków stwierdzono, ze na sze¬ rokosci 0,05 mm od krawedzi tnacej, grubosc na¬ lozonej powloki nie osiagnela wiekszej wartosci niz 0,2 mikrona.Przyklad XIII. Próbke czesciowo uwodor¬ nionego polibutadienu (polimer 1,4) z okolo 11% resztkowego nienasycenia (Hydropol I, Philips Pe¬ troleum Company), o srednim ciezarze czasteczko¬ wym okolo 100GO0—150000, rozpuszczono w gora¬ cym ksylenie w celu utworzenia roztworu i zawar¬ tosci 0,5% wagowych polimeru. Nozyki powleczo¬ no i ogrzewano w sposób opisany w przykladzie I (za wyjatkiem tego, ze temperatura roztworu wy¬ nosila 100°C a zastosowanym piecem byl piec Bluec M Model OV — 500, Blue M Electronic Co,), w ciagu 10 minut. Po utwardnieniu stwierdzono bardzo mala grubosc powloki na szerokosci 0,025 mm od krawedzi tnacej nozyka.Przyklad XIV. Próbke kopolimeru o zawar¬ tosci 66% etylenu i 34% propylenu rozpuszczono w goracym ksylenie w celu utworzenia roztworu o zawartosci 0,25% wagowych polimeru. Nozyki po¬ wleczono i ogrzewano w sposób opisany w przy¬ kladzie XIII. Powloka wedlug pomiarów nalozona zostala na szerokosci 0,025 mm poczynajac od kra¬ wedzi tnacej nozyka, przy czym jej grubosc byla bardzo mala.Przyklad XV. W 200 cm3 goracego ksylenu rozpuszczono 0,65 G polietylenu, opisanego w przy¬ kladzie V oraz 0,35 G poliizobutylenu o oznaczo¬ nym metoda wiskozymetryczna srednim ciezarze czasteczkowym okolo 120 000 (Vistanex L.M-120, Enjay Chemical Co.). Rózne partie nozyków po¬ wleczono i ogrzewano w sposób opisany w przy¬ kladzie XIII, odpowiednio przez 5, 10, 15 i 20 minut.64541 9 Pomiary grubosci powloki stwierdzily, ze po ogrzaniu nozyków szerokosc jej wynosila C,025 mm od krawedzi tnacej, przy czym grubosc powloki zwiekszala sie poczynajac od ostrza nozyka a na¬ stepnie malala. Inne . produkty poliizobutylenowe 5 o wyznaczonym metoda wiskozymetryczna srednim ciezarze czasteczkowym od 80 000 do 350 000 oka¬ zaly sie równiez pozyteczne jako domieszka do po¬ lietylenu.Przyklad XVI. W 200 cm3 goracego ksylenu 10 rozpuszczono 0,65 G kopolimeru opisanego w przy¬ kladzie II i 0,35 G pierwszego poliizobutylenu opi¬ sanego w przykladzie XV. Nozyki powleczono i ogrzewano w sposób podany w przykladzie XV.Pomiary gotowych nozyków wykazaly takie same 15 dane jak uzyskano w przykladzie XV.Przyklad XVII. W 200 cm3 goracego etylenu rozpuszczono 0,40 polietylenu opisanego w przy¬ kladzie V, oraz 0,60 pierwszego poliizobutylenu opisanego w przykladzie XV. Nozyki powleczono 20 i ogrzewano tak samo, jak w przykladzie XIII ale w ciagu 15 minut. Pomiary przeprowadzone po ogrzaniu nozyków stwierdzily, ze szerokosc nalozo¬ nej powloki wynosila 0,025 mm od krawedzi tna¬ cej, przy czym grubosc powloki zwiekszala sie po- 25 czynajac od krawedzi tnacej a nastepnie malala.Przyklad XVIII. W 200 cm3 goracego ksyle¬ nu rozpuszczono 0,90 polietylenu, opisanego w przykladzie V oraz 0,1 G 95% cis-l,4-polibuta- dienu o plastycznosci Mooneya wiekszej niz 40 ML 30 przy temperaturze 100°C („Cis — 4" rubber. Phi¬ lips Petroleum Co.). Nozyki powleczono i ogrze¬ wano w sposób opisany w przykladzie XIII w cia¬ gu 10 minut. Pomiary przeprowadzone po ogrza¬ niu nozyków stwierdzily, ze szerokosc nalozonej 35 powloki wynosila 0,025 mm od krawedzi tnacej, przy czym poczynajac od krawedzi tnacej nozyka grubosc tej powloki zwiekszala sie a nastepnie ma¬ lala.Prz y k lad XIX. Do opisanego w przykladzie 40 XV roztworu dodano 0,01 G przeciwutleniacza po¬ limerowego 4,4'-tiobis-6-trzeciorzedowy-butylomety- lokresol (Santonox, Monsanto Chemical Co.) i roz¬ twór ten nalozono na nozyki, które zostaly na¬ stepnie ogrzewane w sposób podany w przykladzie 45 XIII, ale w ciagu 30 minut. Pomiary przeprowa¬ dzone po ogrzewaniu nozyka wykazaly, ze szero¬ kosc nalozonej powloki wynosila 0,025 mm od kra¬ wedzi tnacej, przy czym grubosc powloki poczy¬ najac od krawedzi tnacej zwiekszala sie a nastep- 5Q nie malala.Przyklad XX. W 200 cm3 goracego ksylenu rozpuszczono 1,4 G polietylenu opisanego w przy¬ kladzie V, 0,6 G czesciowo uwodornionego polibu- tadienu opisanego w przykladzie XIII oraz 0,1 G 55 przeciwutleniacza opisanego w przykladzie XIX.Nozyki powleczono i ogrzewano w sposób opisany 10 w przykladzie XIII, ale w ciagu 15 minut. Pomia¬ ry po ogrzaniu nozyków stwierdzily obecnosc bar¬ dzo cienkiej powloki o szerokosci 0,025 mm od kra¬ wedzi tnacej nozyka.Przyklad XXI. W 200 cm3 goracego ksylenu rozpuszczono 0,95 G polietylenu opisanego w przy¬ kladzie V oraz 0,05 G poli-(winyloizobutyloesteru) (Oppanol CKV125, Badische Anilin-Soda Fabrik A. G.). Nozyki powleczono i ogrzewano w sposób opisany w przykladzie XV, ale przez 15 minut. Po¬ miary przeprowadzone po ogrzewaniu nozyków stwierdzily obecnosc powloki o szerokosci 0,025 mm od krawedzi tnacej, przy czym grubosc tej powloki poczynajac - od krawedzi tnacej zwiekszala sie a nastepnie malala. PL