PL64484B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 10.VII.1967 Francja Opublikowano: 30.1.1972 64484 KI. 21 n', 9/24 MKP H 04 n, 9/24 &IIUOTEKA Wspóltwórcy wynalazku: Michel Touze, Jean Pierre Darte Wlasciciel patentu: Compagnie Francaise de Television, Asnieres (Francja) Urzadzenie do synchronizacji faz podwójnego przelacznika elektronicznego w dekoderach odbiorników telewizji kolorowej systemu SECAM Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do syn¬ chronizacji faz podwójnego przelacznika elektronicz¬ nego w dekoderach odbiorników telewizji kolorowej systemu SECAM.Przez dekoder rozumie sie urzadzenie, które z pod- nosnej odtwarza kolory zawarte w zespolonym sy¬ gnale wizyjnym i to albo pierwotne sygnaly koloru E'R, E'b i E'v z korekcja gamma lub tez róznice sy¬ gnalów E'R — E'Y, E'b — E'Y i E'v — E'Y, gdzie E'Y jest sygnalem luminacji.Jak wiadomo sklad calkowitego zlozonego sygnalu wizyjnego systemu SECAM jest nastepujacy: Calkowity zlozony sygnal wizyjny zawiera: sygnal luminacji E'Y, sygnaly synchronizacyjne i podnosna modulowana czestotliwosciowo przemiennie, przy czym przemiennosc odbywa sie w takt czestotliwosci linii (analizy poziomej), podczas aktywnych okresów ramki (analizy pionowej), dwoma sygnalami chro¬ minancji D'R i D'B, oraz modulowana sygnalami identyfikacyjnymi dR i dB podczas wymienionych okresów kontroli umiejscowionych w srodkowej cze¬ sci kazdego okresu wygaszania pionowego; sygnaly dR i dB zajmuja podczas okresu kontroli odpowied¬ nio miejsca sygnalów D'R i D'B wystepujacych pod¬ czas czynnego okresu nastepnej ramki.W czasie okresu kontroli sygnaly identyfikujace dR i dB maja ksztalt powtarzalnych prostokatnych trapezów o czasie trwania zasadniczo równym cza¬ sowi trwania linii i o biegunowosci odpowiednio na przemian dodatniej i ujemnej. 10 15 20 30 Maksymalna dodatnia amplituda sygnalu dR pod¬ czas trwania trapezu jest przekazywana z chwilowa czestotliwoscia podnosnej fiR = 4,756 MHz, a maksy¬ malna ujemna amplituda sygnalu dB jest przekazy¬ wana z czestotliwoscia fiB = 3,9 MHz.Czestotliwosci fiR i fiB odpowiadaja odpowiednio ekstremalnym wartosciom odchylenia czestotliwosci modulowanej podnosnej.Wiadomo, ze dekodery odbiorników telewizji ko- lorowej sa wyposazone w urzadzenia do wygaszania chrominancji, których zadaniem jest zablokowanie toru koloru odbiornika, jesli brak jest podnosnej koloru i umozliwienie prawidlowego odbioru emisji achromatycznej.Z drugiej strony trzeba przy odbiorze oddzielic i urównoczesnic sygnaly chrominancji D'r i D'B, przekazywane na przemian co druga linia.Dekoder SECAM jest w tym celu wyposazony w tor bezposredni i tor opózniony, oba zasilane rów¬ nolegle modulowana podnosna, oraz w dwustanowy przelacznik elektroniczny. Tor opózniony zawiera urzadzenie opózniajace sygnaly, które maja przez niego przejsc w czasie odpowiadajacym jednej linii.Wyjscia toru bezposredniego i toru z opóznieniem zasilaja odpowiednie dwa wejscia sygnalowe prze¬ lacznika, a sygnaly po nastawieniu zwrotnicy sa przekazywane torem bezposrednim i torem opóznio¬ nym odpowiednio do jednego lub do drugiego z dwóch wyjsc przelacznika zaleznie od tego czy 64 48464 484 3 4 ten przelacznik znajduje sie w swoim pierwszym czy tez drugim polozeniu.Kazde z obu wyjsc przelacznika jest zwiazane z torami przyporzadkowanymi odpowiednio sygna¬ lom D'R i D'B, a przelacznik powinien byc sterowa¬ ny w taki sposób, aby kierowal do odpowiednich ka¬ nalów: podnosna bezposrednia lub podnosna opóz¬ niona modulowane odpowiednio przez D'R i D'B.Oznacza to, ze przelacznik dekodera powinien rea¬ lizowac swoje przelaczenia synchronicznie ze zmia¬ na stanu przelacznika w nadajniku, okreslajac tym samym kolejnosc sygnalów D'R i D'B.Wedlug znanych rozwiazan obwodów synchroni¬ zacji fazy dekodera SECAM, sygnaly kontrolne sa wydzielane z toru koloru podczas okresu kontroli po demodulacji czestotliwosci.Te sygnaly kontrolne informuja swoja bieguno¬ woscia czy faza przelacznika sterowanego regular¬ nie ciagiem sygnalów prostokatnych, o czestotliwos¬ ci równej polowie czestotliwosci linii, wytwarzanych w generatorze sygnalów komutacji, jest prawidlowa czy nieprawidlowa. Generator sygnalów komutacji sklada sie przykladowo z przerzutnika bistabilnego uruchamianego impulsami o czestotliwosci linii i zmieniajacego swój stan za kazdym impulsem ste¬ rujacym. Jesli sygnal kontrolny wskazuje, ze faza jest falszywa, to na ogól utrzymuje sie zsynchroni¬ zowanie fazy przelacznika zmieniajac regularna se¬ rie impulsów sterujacych przez wprowadzenie nie¬ parzystej ilosci impulsów, bo sygnal kontrolny jest w procesie korekcji fazy czynnikiem inicjujacym.Z drugiej strony calkowity brak sygnalu kontrol¬ nego oraz jego biegunowosc wskazujaca na niepra¬ widlowa faze przelacznika jest czesto wykorzysty¬ wany do wywolania wygaszania chrominancji.Znane uklady powyzszego typu do korekcji fazy przelacznika i do wygaszania chrominancji nie za¬ pewniaja jednakze wystarczajacej ochrony przed za¬ klóceniami i nakladaniem sie fal.Celem wynalazku jest zapobiegniecie wymienio¬ nym niedogodnosciom.Zgodnie z wynalazkiem urzadzenie do synchroni¬ zacji faz podwójnego przelacznika elektronicznego w dekoderach odbiorników telewizji kolorowej sy¬ stemu SECAM, zawierajace generator sygnalów pro¬ stokatnych przelaczania, na wejscie którego podaje sie sygnal identyfikujacy faze przelaczania poprzez zespól zawierajacy w szeregu sumator otrzymujacy na swoich dwóch wejsciach sygnaly o czestotliwosci linii, bramki otwierajace sie na skutek sygnalów o czestotliwosci ramek oraz wzmacniacz-ogranicznik, w celu lepszego zabezpieczenia przelacznika elektro¬ nicznego przed zaklóceniami i nakladaniem sie fal, wyjscia przelacznika sa dolaczone poprzez wzmac¬ niacze selektywne, odpowiednio dostosowane do cze¬ stotliwosci sygnalów identyfikacyjnych (fm, fm) dwu podnosnych koloru, do mieszacza-heterodyny dosto¬ sowanego do czestotliwosci dudnienia (fm i fiB) dwóch czestotliwosci identyfikacyjnych, przy czym wyjscie mieszacza-heterodyny jest polaczone z wej¬ sciem wzmacniacza-ogranicznika poprzez detektor i obwód calkujacy.Ten sam sygnal sterujacy zuzytkowuje sie do ste¬ rowania drugiej bramki elektronicznej blokujacej lub przepuszczajacej impulsy sterujace obwodu wy¬ gaszania chrominancji. Urzadzenia korekcji fazy i wygaszania chrominancji moga byc oczywiscie sto¬ sowane oddzielnie lub razem.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wykres polozenia okresu kontroli we¬ wnatrz interwalu wygaszania ramki w funkcji cza¬ su, a fig. 2 dekoder z urzadzeniem do synchronizacji fazy przelacznika i do wygaszania chrominancji.Na fig. 1 pokazano wykres przedstawiajacy w funkcji czasu polozenie okresu kontroli wewnatrz interwalu wygaszania ramki. Na tym wykresie in¬ terwal A (7 i pól linii) jest to czas zarezerwowany dla transmisji sygnalu synchronizacji ramki wlacz¬ nie z impulsami wyrównawczymi. Nastepny inter¬ wal P' (10 linii) odpowiada dla sygnalu luminancji transmisji poziomu czerni oddzielonej przez impulsy synchronizujace linie, a ostatni interwal P" (5 linii) mozna wykorzystac do transmisji sygnalów kontrol¬ nych równiez oddzielonych przez impulsy synchro¬ nizujace linie.Jesli chodzi o modulacje podnosnej, to okres kon¬ troli D (9 linii) przypada we wnetrzu okresu P', a poczatek okresu D jest opózniony okresem trwania C (1 linia) w stosunku do poczatku okresu P\ Na rysunku fig. 2 wejscie 1 otrzymuje calkowity zlozony sygnal wizyjny SECAM. Wejscie 1 zasila równolegle wejscie 11 obwodu 10 i wejscie 141 ob¬ wodu synchronizacji 140 (i ewentualnie obwodu od¬ chylania).Obwód 10 zawiera polaczone w szereg: wzmac¬ niacz, ewentualnie filtr wstegowy i filtr nazwany filtr- dekoder, którego charakterystyka kompensuje dzialanie filtru zwanego „koder", do którego dopro¬ wadza sie podnosna modulowana, zanim doda sie ja do sygnalu luminancji w obrebie urzadzenia an- tyzaklóceniowego. Obwód 10 zawiera ponadto wej¬ scie sterowania blokady 12 umozliwiajace wykona¬ nie wygaszania chrominancji. Wejscie obwodu 10 dostarczajace podnosna modulowana przy jej stalej amplitudzie zasila równolegle tor bezposredni 20 i tor opózniony 30.Tor opózniony 30 zawiera urzadzenie opózniajace sygnaly o jeden okres linii. Wyjscia toru bezposred¬ niego 20 i toru opóznionego 30 dostarczajace odpo¬ wiednio podnosna bezposrednia i podnosna opóznio¬ na sa odpowiednio polaczone z wejsciami 41 i 42 dwustanowego przelacznika elektronicznego 40.Przelacznik 40 ma za zadanie skierowac na swoje wyjscie 45 podnosna bezposrednia i podnosna opóz¬ niona, jesli jest ona modulowana sygnalem D'R, a na swe wyjscie 46 podnosna bezposrednia i podnosna opózniona, jesli jest ona modulowana sygnalem D'B.Wejscia sterujace 43 i 44 sa w tym celu polaczone z dwoma wyjsciami generatora sygnalów komutacji 130, wykonanego przykladowo jako bistabilny prze- rzutnik, zmieniajacy swój stan pod wplywem kazde¬ go impulsu wchodzacego do jego wejscia spustowe¬ go 131.Impulsy sterujace generator 130 sa pobierane z wyjscia 142 obwodu synchronizacji 140 wytwarza¬ jacego impulsy o czestotliwosci linii. Te impulsy wprowadza sie do pierwszego wejscia 121 sumatora 120, który otrzymuje na swym drugim wejsciu 122 impulsy synchronizujace faze przelacznika, jesli ten 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 ostatni ma nieprawidlowa faze, tak jak to zostanie w dalszym ciagu opisu wyjasnione. Wyjscie 123 su¬ matora 120 jest polaczone z wejsciem sterujacym 131 generatora 130.Wyjscie 45 przelacznika 40 jest polaczone z jednej strony z wyjsciem 2, przeznaczonym do zasilania wejscia dyskryminatora czestotliwosci, który ma do¬ starczyc sygnal D'R, a z drugiej strony z wejsciem pierwszego wzmacniacza selektywnego 50. Wyjscie 46 przelacznika 40 jest polaczone z jednej strony z wyjsciem 3 przeznaczonym do zasilania wejscia dyskryminatora czestotliwosci, który ma dostarczyc sygnal D'B, a z drugiej strony z wejsciem drugiego wzmacniacza selektywnego 60.Wzmacniacze 50 i 60 maja obwody drgan o duzym przepieciu wystepujacym odpowiednio na czestotli¬ wosciach fiR i fiB i odpowiednio ze swych wyjsc dostarczaja podczas 9 linii okresu kontroli, jesli faza przelacznika jest prawidlowa, ciagi drgan o czesto¬ tliwosciach fiR i fiB, a jesli faza przelacznika jest nieprawidlowa, to ich sygnal wyjsciowy wskutek ich duzej selektywnosci jest prawie równy zeru.Wyjscia wzmacniaczy 50 i 60 sa odpowiednio po¬ laczone z wejsciami 71 i 72 mieszacza heterydyno- wego 70.Obwód drgan, bedacy obciazeniem mieszacza 70 ma równiez duze przepiecie i jest dostrojony do ±ir — fiB = 856 kHz. Wyjscie 73 mieszacza 70 dostar¬ cza, podczas okresu kontroli, ciagi drgan o czesto¬ tliwosci (fiR — fiB), ale tylko wówczas, jesli dwa wzmacniacze 50 i 60 dostarczaja równoczesnie ze znaczna amplituda podnosna odpowiednio zmodulo¬ wana przez dR i dB. Jesli sygnal jednego ze wzmac¬ niaczy 50 i 60 jest zerem, to sygnal na wyjsciu mie¬ szacza 70 jest takze zerem. Jest rzecza oczywista, ze zastosowanie trzech obwodów o duzym przepieciu dostrojonych odpowiednio do fiR, fiB i fm — fiB daje doskonala ochrone przed zaklóceniami i naklada¬ niem sie fal.Wyjscie 73 mieszacza 70 zasila detektor 80 dostar¬ czajacy na swym wyjsciu sygnaly, praktycznie pro¬ stokatne, pokrywajace wieksza czesc aktywnych okresów linii w kazdym okresie kontroli. Wyjscie detektora 80 zasila obwód calkujacy 90 dostarcza¬ jacy quasi prostokatny sygnal, którego trwanie po¬ krywa prawie caly okres kontroli.Wyjscie obwodu calkujacego 90 polaczone jest z wzmacniaczem 100 (z ograniczeniem amplitudy), który dostarcza sygnal prostokatny o amplitudzie dostatecznie duzej, tak, aby zablokowac dwie bram¬ ki elektroniczne 110 i 190.Wyjscie wzmacniacza 100 jest polaczone z wej¬ sciami spustowymi, odpowiednio 112 i 192, dwóch bramek 110 i 190.Przy synchronizacji fazy przelacznika 40, jesli fa¬ za ta jest niewlasciwa, wykorzystuje sie impulsy o czestotliwosci ramki, wystepujace w przyblizeniu w polowie okresu kontroli i otrzymywane przez wy¬ dzielenie ich z impulsów synchronizujacych ramki, na wyjsciu 143 obwodu synchronizacji 140.Obwody umozliwiajace otrzymanie impulsów syn¬ chronizacji ramki przez wydzielenie ich ze zlozo¬ nych sygnalów synchronizacji na przyklad przy po¬ mocy obwodów rózniczkujacych sa dobrze znane.Wyjscie 143 zasila wejscie spustowe pierwszego 64 484 6 przerzutnika mohostabilnego 150, wytwarzajacego na swym wyjsciu ujemne sygnaly prostokatne o czasie trwania równym dziewieciu okresom linii (okolo 580 /isek). Wyjscie przerzutnika 150 jest polaczone 5 z wejsciem obwodu rózniczkujacego 160, wytwarza- , jacego krótkie impulsy dodatnie odpowiadajace grzbietom sygnalów prostokatnych wytwarzanych przez przerzutnik.Wyjscie obwodu rózniczkujacego 160 jest polaczo- io ne z wejsciem sygnalu 111 bramki 110. Bramka 110 jest, jak to uprzednio opisano, zablokowana, jesli przelacznik 40 ma wlasciwa faze. Jesli natomiast faza przelacznika jest niewlasciwa, to bramka 110 nie bedac juz blokowana, przepusci do wyjscia 113, 15 podczas okresu kontroli, impuls otrzymany na swym wejsciu lii.Wówczas, poniewaz wyjscie 113 jest zwiazane z drugim wejsciem 122 sumatora 120, do regularnych serii impulsów o czestotliwosci linii, sterujacych 20 przerzutnik 130, doda sie jeden dodatkowy impuls, który wykona pozadana korekcje fazy.Automatyczne wygaszanie chrominancji (zabloko¬ wanie toru kolorów) podczas aktywnych okresów ramki przebiega w sposób nastepujacy: 25 Wyjscie 143 obwodu synchronizacji 140, wytwarza¬ jacego impuls synchronizujacy ramke, jest polaczo¬ ne równiez z pierwszym wejsciem spustowym 201 przerzutnika bistabilnego 200 przewaznie typu Schmitta. Przerzutnik 200 jest wykonany w taki spo- w sób, ze impulsy przykladane do jego pierwszego wejscia spustowego 201 powoduja jego przerzut ze stanu pierwszego do stanu drugiego, jesli nie znaj¬ duje sie on juz w stanie drugim.Pierwszy i drugi stan przerzutnika 200 charakte- 35 ryzuje sie tym, ze wywoluje on odpowiednio zablo¬ kowanie lub odblokowanie obwodu 10 a napieciem wytwarzanym ria wyjsciu 203 i przekazywanym do wejscia sterujacego 12 obwodu 10.W ten sposób napiecie to odblokowuje tor kolorów 40 przy kazdym wygaszeniu ramki przed okresem kon¬ troli, nawet wówczas, jesli tor ten byl zablokowany podczas poprzedniej ramki.Drugie wejscie spustowe. 202 przerzutnika 200 jest polaczone z wyjsciem 193 drugiej bramki 190. Jesli 45 bramka otrzyma „impuls blokady" to wywola ona przerzut ze stanu drugiego do stanu pierwszego przerzutnika 200 i w konsekwencji zablokowanie toru kolorów. Impuls blokady wywolany jest impul¬ sem korekcji fazy, ukazujacym sie na wyjsciu ob- so wodu rózniczkujacego 160.Wyjscie to zasila wejscie drugiego przerzutnika monostabilnego 170 wytwarzajacego na swym wyj¬ sciu ujemny sygnal prostokatny 6 czasie trwania równym okolo jednej czwartej okresu linii, to jest 55 256 ^sek.Wyjscie przerzutnika 170 zasila wejscie obwodu rózniczkujacego 180 wytwarzajacego na swym wyj¬ sciu dodatni impuls odpowiadajacy grzbietowi pro¬ stokatnego sygnalu wytwarzanego przez przerzutnik 60 170.Wyjscie obwodu rózniczkujacego 180 jest polaczo¬ ne z wejsciem 191 dla sygnalu bramki 180, sterowa¬ nej tym samym sygnalem co bramka 110.W rezultacie bramka 190 blokuje przejscie impul- 65 sów blokujacych, jesli faza przelacznika jest prawi-64 484 8 dlowa, przerzutnik 200 pozostaje w swoim drugim stanie, a tor kolorów jest odblokowany. I na odwrót, jesli bramka 190 jest odblokowana, co zdarza sie wtedy jesli brak jest podnosnej lub faza przelaczni¬ ka jest niewlasciwa, to tor kolorów zostaje na nowo zablokowany podczas aktywnego czasu trwania kaz¬ dej ramki.Nalezy zaznaczyc, ze dodatkowa zaleta urzadzenia do korekcji fazy i do wygaszania chrominancji jest odblokowywanie toru kolorów podczas tego samego okresu kontroli, w którym odbywa sie korekcja fazy.Obwody stosowane dawniej nie posiadaly tej zalety. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do synchronizacji faz podwójnego przelacznika elektronicznego w dekoderach odbior¬ ników telewizji kolorowej systemu SECAM, zawie¬ rajace generator sygnalów prostokatnych przelacza¬ lo 15 nia, na wejscie którego podaje sie sygnal identyfi¬ kujacy faze polaczenia poprzez zespól zawierajacy w szeregu sumator przyjmujacy na swoich dwóch wejsciach sygnaly o czestotliwosci linii, bramki otwierajace sie na skutek sygnalów o czestotliwosci ramek oraz wzmacniacz-ogranicznik, znamienny tym, ze celem lepszego zabezpieczenia przelacznika elek¬ tronicznego przed zaklóceniami i nakladaniem sie fal, wyjscia (45, 46) przelacznika (40) sa dolaczone poprzez wzmacniacze selektywne (50, 60), odpowied¬ nio dostosowane do czestotliwosci sygnalów identy¬ fikacyjnych (fiR, fiB) dwu podnosnych koloru do mieszacza-heterodyny (70) dostosowanego do cze¬ stotliwosci dudnienia (fiR — fiB) dwóch czestotliwo¬ sci identyfikacyjnych, przy czym wyjscie (73) mie¬ szacza-heterodyny (70) jest polaczone z wejsciem wzmacniacza-ogranicznika (100) poprzez detektor (80) i obwód calkujacy (90). PIG:1 170- FIG.2 1 \ I w I *I43 1 1 I 1 11 200\ A _|C D 7 I- -II- 10 1 «- 1 203 1 \U2 ^201 Y ' ^ 20 i f» 41 Vs i ^ 202 * H 1JU — 12K *f 7 1 r 131< 123 193 11L I—-ia H22 | .45 2 V r -f k t 46 | 6,0 ' -~ 3 ' 50 ^3 te J20 113 / 192 ;112 ruo ' ^73 1 ' ' ' * 7J .BO 90 IDO %0 4030 — LDA — 4.11.71- : egZ. PL PL