PL64261B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 13.XI.1968 (P 130 038) 14.XI.1967 Niemiecka Republika Federalna 20.XII.1971 64261 KI. 46 b, 1/00 MKP F 02 d, 1/00 UKD Wlasciciel patentu: Robert Bosch G.m.b.H., Stuttgart (Niemiecka Repu¬ blika Federalna) Odsrodkowy regulator predkosci obrotowej, zwlaszcza dla silników z zaplonem samoczynnym Przedmiotem wynalazku jest odsrodkowy regula¬ tor predkosci obrotowej, zwlaszcza do silników ^ zaplonem samoczynnym, z czlonem posrednim, który z jednej strony polaczony jest z przesuwa¬ nym — zaleznie od predkosci obrotowej przez bez- wladniki regulatora — czlonem regulacyjnym (tu¬ leja regulatora) a z drugiej strony z czlonem ste¬ rujacym dawkowanie (listwa sterujaca) pompy wtryskowej, przy czym przesuniecie czlonu steru¬ jacego dawkowanie w strone wzrastajacej dawki ograniczone jest przestawnym zderzakiem, ograni¬ czajacym maksymalna dawke paliwa, a jednocze¬ snie czlon posredni sprzegniety jest z zasobnikiem energii, który pozwala na przesuniecia czlonu po¬ sredniego przy ograniczonym zderzakiem posuwie czlonu sterujacego.W znanych rozwiazaniach regulatorów tego typu, przestawny zderzak ograniczajacy maksymalna dawke paliwa, umieszczony jest na czlonie posred¬ nim i wobec tego zalezny jest od polozenia tego czlonu. Zderzak ograniczajacy wspólpracuje z wbudowana w kadlub regulatora plytka oporowa o róznych powierzchniach oporowych, wobec czego przy kazdej zmianie nastawienia czlonu posrednie¬ go konieczna jest zmiana ustawienia zderzaka ogra¬ niczajacego.Celem wynalazku jest uniezaleznienie odsrodko¬ wego regulatora predkosci obrotowej od zmian po¬ lozenia czlonu posredniego.Dla osiagniecia tego celu postawiono sobie za za- 25 30 2 danie skonstruowanie regulatora odsrodkowego predkosci obrotowej, którego przestawny zderzak ograniczajacy maksymalna dawke paliwa nie jest polaczony z czlonem posrednim regulatora i w zwiazku z tym jest zalezny jedynie od polozenia bezwladników.Zadanie to zostalo rozwiazane zgodnie z wyna¬ lazkiem w ten sposób, ze pomiedzy bezwladnikami regulatora a jego czlonem regulacyjnym (tuleja regulatora) wlaczony zostal czlon dodatkowy, na który dzialaja bezposrednie bezwladniki regulatora i który polaczony jest ze zderzakiem ograniczaja¬ cym a jednoczesnie sluzy do przeniesienia sil prze- stawczych bezwladników za posrednictwem sprezy¬ ny wyrównawczej na czlon regulacyjny (tuleje) re¬ gulatora.W praktyce, wspomniany czlon dodatkowy ma postac tulei wyrównawczej ustawionej wspólosio¬ wej z czlonem regulujacym, to jest z tuleja regu¬ latora i jednoczesnie wspólosiowej z walem nape¬ dowym regulatora czyli walem napedowym pompy wtryskowej. Czlon regulujacy posiada przy tym trzpien ulozyskowany w osiowym otworze walu napedowego regulatora. Bezposrednie przeniesienie stosunkowo malych przesuniec tulei wyrównawczej na zderzak ograniczajacy, mogloby niekorzystnie ograniczyc zakres przestawienia zderzaka.Dla unikniecia tego niekorzystnego ograniczenia, zastosowano zgodnie z wynalazkiem uklad dwóch dzwigni zawieszonych w tym samym punkcie sta- 642613 mat 4 lym, z których jedna, dwuramienna, polaczona przegubowo z tuleja wyrównawcza, przeciwleglym ramieniem naciska na sprezyne, naciskajaca z ko¬ lei na druga z wymienionych dzwigni, bedaca dzwignia jednoramienna, drugim swym koncem wspólpracujaca ze zderzakiem ograniczajacym. W ten sposób obie dzwignie tworza uklad elastycznych dzwigni katowych.Zastosowanie sprezyny zaciskowej w omówionym ukladzie dzwigni pozwala na zastosowanie zderza¬ ka ograniczajacego o z góry zalozonym zakresie przestawiania".Dalszym korzystnym rozwiazaniem zastosowa¬ nym w regulatorze wedlug wynalazku, jest wyko¬ nanie zderzaka ograniczajacego o ksztalcie plytki krzywkowej, która oparta jest na suwaku, posia¬ dajacym mozliwosc przesuwu wzdluz podluznego' otworu, spelniajacego role kulisy prowadzacej. Po¬ lozenie suwaka osadzonego na mimosrodzie, moze byc zmieniane zarówno recznie jak tez za pomoca dodatkowego urzadzenia sterujacego. Plytka krzy¬ wkowa polaczona jest równiez z ramieniem jed- noramiennej dzwigni opisanego powyzej ukladu dzwigniowego za posrednictwem sworznia, prze¬ stawianego wzgledem plytki krzywkowej za pomo¬ ca sruby ustawczej. Za pomoca tego urzadzenia mozna niezaleznie ustawic wielkosc dawki rozru¬ chowej i predktfsc obrotowa wylaczenia dawki rozruchowej. Za pomoca osadzonego na mimosro¬ dzie suwaka ustawia sie wielkosc maksymalnej dawki rozruchowej, zas predkosc obrotowa wyla¬ czenia dawki rozruchowej ustawiana jest za pomo¬ ce wspomnianej wyzej sruby ustawczej.Przeklad wykonania regulatora wedlug wynalaz¬ ku, który w riiczyrti nie ogranicza opisanej wyzej jego istoty* przedstawiony jest na rysunku, w przekroju podluznym.Na wale napedowym 1, nie pokazanej na ry¬ sunku pompy wtryskowej, zamocowany jest zabie- rak 2, ha któryrh w znany sposób osadzane sa wahliwie bezwiadniki 3 regulatora. Bezwladhiki 3 regulatora za fromoca dzwigni 4 naciskaja na po¬ wierzchnie czolowa nasunietego na czop la walu napedowego i osiowego waleczka lozyska oporo¬ wego 5, które z kolei przenosi sily przestawcze bezwladników 3 na czlon dodatkowy regulatora, uksztaltowany w postaci tulei wyrównawczej 6, która równiez nasunieta jest na czop la walu na¬ pedowego i i posiada cylindryczne wspólosiowe wybranie, w którym umieszczona jest sprezyna wyrównawcza 7. Za posrednictwem sprezyny 7 sily przestawcze bezwladników 3 przekazywane sa na tuleje regulatora 8, która ulozyskowana jest w osiowym otworze Ib walu napedowego 1 za po¬ moca polaczonego z nia trzpienia 9. Z przeciwnej strony tuleja regulatora 8 posiada trzpien 10, ulo- zyskowany przesuwnie i obrotowo w lozysku opo- , rowym 11 sprezyny regulatora 14. Lozysko oporo- | we wTkreconej swa zewnetrzna gwintowana czescia I w otwór plytki oporowej 13 obudowy 13a regula- \ tora.Wewnatrz tulei 12 umieszczona jest srubowa sprezyna 14 regulatora, opierajaca sie jednym czo¬ lem o lozysko oporowe 11, a drugim czolem o tar¬ cze oporowa 15, która za pomoca polaczenia gwin¬ towego moze byc przesuwana wzdluz osi tulei 1£ Tarcza oporowa 15 wyposazona jest ponadto w srube nastawTcza 16, sluzaca jako oparcie dla czola srubowej sprezyny biegu jalowego 17, która dru- 5 gim czolem1 opiera sie o czolo trzpienia 10 tulei 8.Czlon posredni pomiedzy tuleja regulatora 8 i li¬ stwa sterujaca 18 pompy wtryskowej tworza: dzwignia prowadzaca 19, dzwignia regulatora 20 oraz lacznik 21, zawierajacy w sobie sprezynowy zasobnik energii 30.Dzwignia prowadzaca 19 za pomoca sworznia 22 polaczona jest z widelkami 23a promieniowo osa¬ dzonego w tulei regulatora 8 sworznia 23, a jedno¬ czesnie zawieszona obrotowo na sworzniu 24, osa¬ dzonym w obudowie regulatora 13. Drugim ramie¬ niem dzwignia prowadzaca 19 polaczona jest prze¬ gubowo z ramieniem dzwigni regulatora 20, która obraca sie wokól sworznia 25 dzwigni nastawczej 26. Sworzen 25 moze przy tym, w zaleznosci od ruchów ulozyskowanej na zamocowanym w obu¬ dowie regulatora 13 sworzniu 27 polaczonej z dzwignia sterujaca 28 regulatora dzwigni nastaw¬ czej Z6, przemieszczac sie wzdluz spelniajacego role kulisy podluznego wyciecia 20a dzwigni regulato¬ ra 20, pozwalajac na zmiane polozenia dzwigni re¬ gulatora 20. Polaczony z drugim ramieniem dzwi¬ gni regulatora 20 lacznik 21 przenosi przesuniecia tulei regulatora 8 poprzez sprezynowy zasobnik energii 30 na ramie 29 listwy sterujacej 18. W przypadku, gdy listwa sterujaca 18 przesunieta zo¬ stanie w jednym lub drugim kierunku w kranco¬ we polozenie, dalsze ruchy tulei regulatora 8 w tym samym kierunku powoduja sciskanie sprezy¬ ny 31 zasobttika energii 30.Jako zderzak oporowy ograniczajacy przesuw iistwy sterujacej 18 w kierunku maksymalnych dawek, zastosowana1 zostala krzywka plytkowa 34, której zarys (odcinek ograniczajacy maksymalna dawke rozruchowa oraz odcinek sterujacy przejscie z warunków rozruchowych do warunków biegu jalowego) wspólpracuje z fropychaczefn 29a osadzo^ nyhi ha wystepie 29 listwy sterujacej ifc. Krzyw¬ ka 34 posiada mozliwosc jprzesuwu poziomego, wy¬ muszanego przez osadzony na ulozyskowartym w Obudowie regulatora 13 mimosrodzie 37 suwak, skladajacy sie z rolki 35 obracajacej sie na sworz¬ niu 36 mimosrodu 37, wspólpracujacej z wykona¬ nym w krzywce 34 podluznym otworem 34a, spel¬ niajacym role kulisy. W ten sposób obrót mimo¬ srodu 37 powoduje poziome przesuniecie krzywki 34. krzywka 34 moze byc równiez niezaleznie od ruchów tulei regulatora 8, przesuwana pionowo przez uklad dzwigni, zwiazanych z tuleja wyrów¬ nawcza 6.Wspomniany uklad dzwigni sklada sie z dwóch dzwigni 38 i 39 osadzonych obrotowo na wspól¬ nym czopie 40 zamocowanym w obudowie 13 re¬ gulatora. Dzwignia katowa 38 jest przy tym pola¬ czona przegubowo z tuleja wyrównawcza 6 za po¬ moca sworznia 6b osadzonego na wystepie 6a tu¬ lei wyrównawczej 6 i wspólpracujacego z widlo¬ wym zakonczeniem 38a dolnego ramienia dzwigni katowej 38. Dzwignia katowa 38 przekazuje prze¬ suniecia tulei wyrównawczej 6 na jednoramienna dzwignie 39 za posrednictwem sprezyny 41. Spre- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6064261 5 6 zyna 41 opiera sie przy tym jednym ze swych czól o poziome ramie 38b dzwigni katowej- 38 a dru¬ gim czolem o gniazdo 39a dzwigni jednoramiennej 39. Dzwignia jednoramienna 39 posiada równiez lukowo odgiety wystep 39b, który moze opierac sie o dolne ramie dzwigni katowej 38 i sluzy jako ogranicznik wahan dzwigni katowej 38.Drugi koniec dzwigni jednoramiennej 39 pola¬ czony jest przegubowo z widelkami 42a sworznia sprzegajacego 42, który sluzy do przesuwu krzyw¬ ki 34 w kierunku pionowym zgodnym z osia otworu podluznego £4a. W tym celu sworzen sprzegajacy 42 jest prowadzony w otworach od¬ gietych pólek 34b i 34e krzywki plytkowej 34.Przesuw krzywki 34 w kierunku pionowym za¬ pewnia nakretka regulacyjna 43 sworznia sprze¬ gajacego 42, która opiera sie o górna pólke 34b krzywki plytkowej 34. Miedzy górna plytka 34b krzywki plytkowej 34 a gniazdem oporowym 44 znajduje sie obejmujaca sworzen sprzegajacy 42 sprezyna 45.Dzialanie regulatora jest nastepujace: przy roz¬ ruchu silnika, obslugujacy ustawia dzwignie ste¬ rujaca 28 regulatora i polaczona z nim dzwignie nastawcza 26, w polozenie pelnego dawkowania, co powoduje ustawienie w to polozenie równiez dzwigni regulatora 20. Jednoczesnie listwa steru¬ jaca 18 zostaje przesunieta w polozenie pelnego dawkowania az do zetkniecia sie jej popychacza 29a z ograniczajacym dawke rozruchowa odcin¬ kiem 34' krzywki 34.Na rysunku wszystkie czesci regulatora, poka¬ zane sa w polozeniu, odpowiadajacym zatrzyma¬ nemu silnikowi, przy czym dzwignia sterujaca 28 regulatora, znajduje sie w polozeniu wylaczenia silnika. Po uruchomieniu silnika, co powoduje roz¬ chylenie sie bezwladników regulatora 3, przesu¬ niecie przez nie w prawo tulei wyrównawczej 6 oraz za posrednictwem sprezyny wyrównawczej 7 — tulei regulatora 8, przy czym sprezyna wy¬ równawcza 7 nie ulega scisnieciu, trzpien 10 tulei regulatora 8 sciska sprezyne biegu jalowego 17, az do oparcia sie czola tulei regulatora 8 o lozysko oporowe 11, a jednoczesnie przesuniecie tulei wy¬ równawczej 6 za posrednictwem ukladu dzwigni 38 i 39 powoduje przesuniecie w dól krzywki plytkowej 34. W ten sposób zostaje zmniejszona podawana do tej chwili maksymalna dawka roz¬ ruchowa.W przypadku dalszego wzrostu obrotów silnika w chwili osiagniecia okreslonej predkosci obroto¬ wej, nastepuje sciskanie sprezyny wyrównawczej 7 az do chwili, gdy tuleja wyrównawcza 6, zetknie sie z czolem tulei regulatora 8. W tym zakresie obrotów, kiedy wystepuja jedynie przesuniecia tulei wyrównawczej 6, powoduja one za posred¬ nictwem ukladu dzwigni 38 i 39 dalsze przesunie¬ cie w dól krzywki plytkowej 34, az do oparcia sie górna czescia podluznego otworu 34a o rolke 35 suwaka. Pozwala to, przy pracy silnika na pelnej mocy, na ustawienie zaleznie od obrotów, innego punktu zetkniecia sie popychacza 29a z górna cze¬ scia zarysu krzywki 34, a co za tym idzie, usta¬ wianie dla kazdych obrotów innej wielkosci dawki maksymalnej. Poniewaz lacznik 21 znajduje sie w niezmiennym polqzeniu, zaleznym od ustawie¬ nia przez obslugujacego silnik dzwigni sterujacej 28 r tym samym dzwigni regulatora ?0, zmiany polozenia listwy sterujacej 18, wymuszone rucha- 5 mi krzywki 34 sa pochlaniane przez sprezyne 31 zasobnika energii 3fr.Przez odpowiednie dobranie stosunku ramion dzwigni 38 i 3$, mozna, przy stosunkowo niewiel¬ kim zakresie przesuniec tulei wyrównawczej 6 az do jej oparcia sie o tuleje regulatora 8, uzyskac mozliwie najwiekszy zakres przesuniec krzywki plytkowej 34.Przy dalszym wzroscie obrotów silnika, tuleja wyrównawcza 6 pracujaca Juz- jako jedna calosc z tuleja regulatora 8 powoduje przesuniecie do lozyska oporowego 11 i scisniecie sprezyny regu¬ latora 14.Poniewaz dalsze przesuniecie krzywki 34 w dól przy opisanym ruchu tulei wyrównawczej 6, nie jest mozliwe wobec zablokowania jej przez rolke 35 suwaka, ruch tulei 6 powoduje sciskanie spre¬ zyny 41.Za pomoca opisanego regulatora predkosci obro¬ towej wedlug wynalazku uzyskac mozna nie tylko prostymi srodkami znaczne zwiekszenie dawki pa¬ liwa podawanej przy rozruchu silnika, co znacznie ulatwia rozruch, ale równiez stosunkowo latwo ustalic mozna wyrównanie podawanej dawki pa¬ liwa w warunkach pracy na pelnym obciazeniu.Przesuniecie regulatora w zakresie pelnej mocy moze byc przy tym ustawione przez zmiane polo¬ zenia mimosrodu 37, a za pomoca zmiany poloze¬ nia nakretki 43 zmieniac mozna chwile wylaczenia dawki rozruchowej i poczatek wyrównywania maksymalnej dawki paliwa przy pracy silnika na pelnej mocy.Polozenie mimosrodu 37 moze byc ustawiane za¬ równo recznie jak i przez umieszczenie poza re¬ gulatorem urzadzenie sterujace tym polozeniem w zaleznosci na przyklad od temperatury otocze¬ nia, wysokosci nad poziom morza itp. PL PL

Claims (7)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Odsrodkowy regulator predkosci obrotowej, zwlaszcza dla silników z zaplonem samoczynnym z czlonem posrednim, który z jednej strony pola¬ czony jest z przesuwanym — zaleznie od predko¬ sci obrotowej — przez bezwladniki regulatora czlonem regulacyjnym — a z drugiej strony z czlonem sterujacym dawkowanie pompy wtrysko¬ wej, przy czym przesuniecie czlonu sterujacego dawkowanie w strone wzrastajacych dawek ogra¬ niczone jest przestawnym zderzakiem, a jednocze¬ snie czlon posredni sprezyny sprzegniety jest z za¬ sobnikiem energii, który pozwala na przesuniecia czlonu posredniego przy ograniczonym zderzakiem przesuwie czlonu sterujacego, znamienny tym, ze pomiedzy bezwladnikami (3) regulatora a tuleja regulatora (8) znajduje sie czlon dodatkowy (6),^ na który bezposrednio dzialaja bezwladniki (3), \J przy czym czlon posredni (6)jDolaczony jest ze zderzakiem (34), a przesuniecia bezwladników (3) przekazuje na tuleje regulatora (8) za posrednic¬ twem sprezyny (7). 15 20 25 80 85 40 45 50 55 607 64261 8

2. Odsrodkowy regulator predkosci obrotowej wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze czlon dodat¬ kowy ma postac tulei wyrównawczej (6), wspól¬ osiowej z tuleja regulatora (8) i ulozyskowanej na czopie (la) walu napedowego (1).

3. Odsrodkowy regulator predkosci obrotowej wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tym, ze tuleja regulatora (8) jest osadzona wspólosiowo do walu napedowego (1) i ulozyskowana swoim trzpieniem (9) w osiowym otworze (Ib) walu napedowego (1) regulatora.

4. Odsrodkowy regulator predkosci obrotowej wedlug zastrz. 1 do 3, znamienny tym, ze tuleja wyrównawcza (6) jest polaczona ze zderzakiem (34) za pomoca ukladu dzwigni (38 i 39) ulozyskowa- nych we wspólnym stalym punkcie (40), z których pierwsza dzwignia (38) swymi widelkami (38a) polaczona jest przegubowo z tuleja wyrównawcza (6) pomiedzy przeciwleglym koncem (38b) tej dzwigni i druga dzwignia (39) znajduje sie spre- 20 zyna (41), zamocowana jednym koncem w stalym punkcie (40) tej dzwigni a drugim koncem pola¬ czona jest ze zderzakiem (34).

5. Odsrodkowy regulator predkosci obrotowej wedlug zastrz. 1 do 4, znamienny tym, ze zderzak (34) ma postac krzywki plytkowej, posiadajacej podluzny otwór (34a) wspólpracujacy przesuwnie z rolka (35) suwaka nastawczego.

6. Odsrodkowy regulator predkosci obrotowej wedlug zastrz. 1 do 5, znamienny tym, ze ma na¬ stawny sworzen (36) osadzony na mimosrodzie (37), sluzacy do zmiany polozenia rolki suwaka na¬ stawczego i nastawiany recznie lub wyposazony w znane urzadzenie sterujace.

7. Odsrodkowy regulator predkosci wedlug zastrz. 4, 5 lub 6, znamienny tym, ze sworzen sprzegajacy (42) laczacy uklad elastycznych dzwig¬ ni katowych (38 i 39) ze zderzakiem (34) ma na¬ kretke regulacyjna (43) sluzaca do zmiany jego polozenia wzgledem zderzaka (34). W.D.Kart. C/795/71, A4, 230 PL PL