Opublikowano: 5.1.1972 64234 KI. 59 e, 5 MKP F 04 c, 1/02 Twórca wynalazku i Zbigniew Kominski, Warszawa (Polska) wlasciciel patentu: Maszyna tlokowa pracujaca jako pompa, sprezarka lub silnik Przedmiotem wynalazku jest maszyna tlokowa pracu¬ jaca jako pompa, sprezarka lub silnik.Znane sa maszyny tlokowe z tlokami o ruchu posu¬ wisto-zwrotnym polaczonymi z walem wykorbionym za pomoca korbowodów. Maszyny tego typu maja stosun¬ kowo znaczne gabaryty, sa trudne do wywazenia i za¬ zwyczaj nie moga osiagac bardzo wysokich obrotów.Znane sa równiez maszyny, w których element spelnia¬ jacy role tloka porusza sie wewnatrz kadluba maszyny ruchem wirowym.Wada tych maszyn sa duze trudnosci w uszczelnieniu wirujacego tloka, a w przypadku zastosowania maszyny jako silnika spalinowego równiez trudnosci z chlodze¬ niem tloka i doborem materialów. Wady powyzsze eli¬ minuje urzadzenie wedlug wynalazku.Istota wynalazku polega na tym, ze tlok poruszajacy sie wzgledem wirujacego kadluba maszyny ruchem po¬ suwisto zwrotnym umieszczony jest bezposrednio na wy- korbieniu walu korbowego, osadzonego w wirujacym kadlubie maszyny mimosrodowo do osi glównej tego kadluba, przy czym wielkosc tego mimosrodu równa jest wielkosci promienia wykorbienia walu.Zaleta maszyny wedlug wynalazku jest mozliwosc znacznego zmniejszenia gabarytów i ciezaru, ulatwienie wywazenia maszyny i jej chlodzenia, a takze mozliwosc stosowania wyzszych obrotów w porównaniu do odpo¬ wiednich znanych maszyn tlokowych.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykla¬ dzie wykonania na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia maszyne w przekroju podluznym wzdluz osi kadluba, fig. 2 — maszyne w przekroju po¬ przecznym wzdluz osi tloka, a fig. 3 i fig. 4 — przykla¬ dy wykonania odmian maszyny wedlug wynalazku w przekrojach podluznych wzdluz osi kadluba. 5 W obudowie 1 znajduje sie wirnik 2 posiadajacy wy¬ konany prostopadle do osi glównej cylinder, w którym umieszczony jest tlok 3. Tlok 3 osadzony jest obrotowo na czopie 5 walu korbowego 4. Wal korbowy 4 jest osadzony obrotowo w obudowie 1, przy czym jego os 10 jest mimosrodowa w stosunku do osi glównej obudo¬ wy 1 i wirnika 2. Wielkosc promienia mimosrodu osi walu korbowego 4 w stosunku do osi glównej obudo¬ wy 1 i wirnika 2 jest przy tym równa promieniowi wy¬ korbienia czopa '5 walu korbowego 4. W obudowie 1 15 wykonane sa ponad to odpowiednie otwory lub szcze¬ liny sluzace do rozrzadu czynnika przeplywajacego przez maszyne.Na fig. 3 przedstawiona jest odmiana wykonania ma¬ szyny wedlug wynalazku, w której wal korbowy 4 pola- 20 czony jest z wirnikiem 2 za pomoca przekladni kól ze¬ batych 6 i 7 o przelozeniu równym 1:2. W tej odmianie wykonania wal korbowy 4 ulozyskowany jest w nieru¬ chomej obudowie 1, z przekladnia kól zebatych 6 i 7 spelnia role prowadzenia wymuszajacego stosunek obro- 25 tów wirnika 2 do walu korbowego 4 równy 1:2, co eli¬ minuje mozliwosc samozakleszczenia maszyny.Wreszcie na fig. 4 przedstawiona jest dalsza odmiana wynalazku, w której wal korbowy 4 ulozyskowany jest w wirniku 2, przy czym na jego wykorbieniu 5 osadzo- 30 ny jest obrotowo wal 9 zaopatrzony w mimosród 8, na 642343 64234 4 którym osadzony jest tlok 3. Wal 9 jest przy tym pola¬ czony z wirnikiem 2 za pomoca przekladni kól zeba¬ tych 6 i 7 o przelozeniu 1:2, w której kolo 7 jest kolem wiekszym. Promien wykorbienia walu korbowego 4 jest przy tym równy promieniowi mimosrodu 8 walu 9. Prze¬ kladnia kól zebatych 6 i 7 spelnia role prowadzenia wy¬ muszajacego stosunek obrotów wirnika 2 do walu kor¬ bowego 4 równy 1:2, co eliminuje mozliwosc samoza- kleszczenia maszyny.W opisywanej odmianie wykonania mozliwy jest obrót walu 4 przy unieruchomionym wirniku 2, obrót wirnika 2 przy unieruchomionym wale 4 lub jednoczesny obrót wirnika 2 i walu 4.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku jest nastepu¬ jace: obrót walu 4 wokól swojej osi wywoluje obrót wirnika 2 o kat o polowe mniejszy od kata obrotu wa¬ lu 4, oraz przesuniecie tloka 3 wewnatrz cylindra wyko¬ nanego w wirniku 2, przy czym tlok 3 porusza sie wzgledem wirnika 2 ruchem scisle harmonicznym. Har¬ moniczny ruch tloka 3 w wirniku 2 pozwala na uzyska¬ nie zmiennej objetosci komór nad tlokiem, co umozli¬ wia realizacje cyklu roboczego pompy, sprezarki i sil¬ nika. PL