Pierwszenstwo: Opublikowano: 23.VI.1969 (P 134 345) 20.XII.1971 64131 KI. 81 e, 89/02 MKP B 65 g, 65/56 CZYTELNIA UKD Urzedu Patentowego NNUa| lzlCHNMilitij bisn] Twórca wynalazku: Jerzy Zub Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Urzadzenie do zamykania klapy skipu Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do za¬ mykania i ryglowania klapy skipu, zwlaszcza ski¬ pu o duzej pojemnosci.Znane dotychczas urzadzenie do zamykania klapy skipu sklada sie z dwóch blizniaczych ukladów dzwigni oraz klapy. Kazdy z tych ukladów ma dwie dzwignie o róznej dlugosci, które sa polaczo¬ ne ze soba za pomoca przegubu zaopatrzonego w krazek toczacy sie po krzywce w czasie otwiera¬ nia lub zamykania skipu. Krótsza z dzwigni swoim drugim koncem jest zamocowana przegubowo do konstrukcji skipu. Natomiast drugi koniec dluzszej dzwigni jest przegubowo polaczony z klapa skipu.Otwieranie lub zamykanie klapy skipu w znanych urzadzeniach polega na pokonaniu tak zwanego punktu martwego, które odbywa sie przy udziale odksztalcen sprezystych spowodowanych konstruk¬ cyjnym zróznicowaniem dlugosci oraz rozstawie¬ niem punktów obrotu obu dzwigni.Wada znanych urzadzen jest miedzy innymi to, ze otwieranie lub zamykanie klapy skipu nastepuje w nich w wyniku odksztalcen sprezystych dzwigni i klapy. Przy dosc duzej sztywnosci tych elemen¬ tów te czynnosci musza sie odbywac przy udziale duzych sil dzialajacych na konstrukcje urzadzenia i na krzywke otwierajaca.' Sily te powoduja niszczenie zarówno przegubów jak i innych czesci urzadzenia. Geometryczne cechy konstrukcyjne ukladu dzwigni w znanych urzadze¬ niach sa tak dobrane, aby odksztalcenia sprezyste 10 20 25 30 przy otwieraniu i zamykaniu klapy nie byly duze.To jest powodem, ze geometryczny zapas bezpie¬ czenstwa, przed niepozadanym otwarciem klapy skipu w szybie, równy odksztalceniom sprezystym, jest w tych urzadzeniach zbyt maly. Wymienione wyzej wady wzrastaja wraz ze wzrostem ladow¬ nosci naczynia skipowego i nabieraja szczególnego znaczenia, gdy ladownosc skipu przekracza 20 ton.Wymienionych wad i niedogodnosci nie ma urza¬ dzenie bedace przedmiotem niniejszego wynalazku.Istota tego urzadzenia polega na tym, ze z obu stron klapa skipu ma zamocowane przegubowo jed¬ nym koncem krótkie dzwignie, które sa zaopatrzo¬ ne w wystep ograniczajacy ich obrót. Natomiast drugie konce tych dzwigni sa polaczone za pomoca przegubów z jednym ramieniem dluzszych dzwigni znanego ukladu dzwigniowego naczynia skipowego.Poza tym zamocowane na klapie skipu krótkie dzwignie wspólpracuja z mechanizmem ryglujacym skladajacym sie z kraznika polaczonego trwale z listwa zebata zazebiajaca sie z ukladem czterech kól zebatych wzajemnie zazebiajacych sie tak, aby przy przesunieciu kraznika, spowodowanym krzyw¬ ka zabudowana na konstrukcji wiezy szybowej, na¬ stepowalo wysuwanie lub wsuwanie do klapy su¬ waków ryglowych, które unieruchamiaja, lub zwal¬ niaja krótkie dzwignie.Zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest miedzy innymi, to, ze w momencie dojezdzania naczynia skipowego do nadszybia uklad krzywek i mecha- 6413164131 nizmów najpierw odryglowuje krótka dzwignie, dzieki czemu uklad trójprzegubowy (sztywny) zo¬ staje przeksztalcony w uklad czteroprzegubowy, to znaczy w uklad o jednym stopniu swobody, przez co otwieranie klapy skipu odbywa sie lagodnie beiz 5 odksztalcen sprezystych. Wyeliminowanie odksztal¬ cen sprezystych w czasie otwierania i zamykania klapy skipu w urzadzeniu wedlug wynalazku umozliwilo zwiekszyc geometryczny zapas bezpie¬ czenstwa przed skutkami niepozadanego otwarcia 10 sie klapy skipu w czasie jazdy w szybie.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie urzadzenie zamyka¬ jace naczynie skipowe w widoku z boku, fig. 2 — 15 urzadzenie w stanie otwartym w widoku z boku, fig. 3 — to samo urzadzenie w stanie zamknietym, fig. 4 — mechanizm ryglujacy w widoku z przodu, a fig. 5—7 — odmiany mechanizmu ryglujacego.Jak uwidoczniono na fig. 1—4 urzadzenie do za- 20 mykania klapy skipu sklada sie z dwóch ukladów dzwigniowych zabudowanych z obu stron klapy, w których to ukladach dzwignie 1 i 2 sa ze soba po¬ laczone za pomoca przegubu A zaopatrzonego w rolke 3. Dzwignia 1 ma drugi koniec zamocowany 25 przegubem C do konstrukcji skipu, a drugi koniec dzwigni 2 z wystepem 5, za pomoca przegubu B laczy sie z jednym koncem krótkiej dzwigni 4, któ¬ ra jest zaopatrzona w taki sam wystep 5 ograni¬ czajacy obrót tej dzwigni i w ryglowy wystep 6. 30 Poza tym dzwignia 4 jest polaczona drugim kon¬ cem za pomoca przegubu D z klapa 7 z zamocowa¬ na do niej rolka 8 i wspólpracuje z mechanizmem ryglujacym skladajacym sie z kraznika 9 zamoco¬ wanego trwale na zebatej listwie 10 zazebiajacej 35 sie z ukladem zebatych kól 11, 12, 13 i 14, które wsuwaja do wewnatrz, lub wysuwaja na zewnatrz klapy 7 rygle 15 unieruchamiajace lub zwalniajace dzwignie 4.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w nastepu- 40 jacy sposób. Przy dojezdzaniu skipu do nadszy¬ bia najpierw rolki 8 klapy 7 wjezdzaja na krzywki Ki, które odciazaja dzwignie mechanizmu zamk¬ niecia, co ulatwia odryglowanie dzwigni 4. Nastep¬ nie kraznik 9 wchodzi w krzywke K2 i zostaje prze- 45 suniety w dól, wzdluz klapy 7, wskutek czego ze¬ bata listwa 10 uruchamia uklad zebatych kól 11, 12, 13 i 14, które spowoduja wsuniecie sie do we¬ wnatrz klapy 7 rygli 15 odblokowujac tym samym dzwignie 4. Na koniec rolka 3 przegubu A wchodzi 50 w krzywke K3, przez co nastepuje wychylenie sie dzwigni 1, 2 i 4 i otwarcie sie klapy 7 skipu. Nad¬ miernemu rozwarciu sie dzwigni zapobiegaja wy¬ stepy 5 umieszczone przy przegubie B. Po rozlado¬ waniu skip zjezdza na dól. Wówczas rolka 3 od- 55 chyla z powrotem dzwignie 1, 2 i 4 zamykajac tym samym klape 7 skipu.Nastepnie rolka 8 toczac sie po krzywce Ki przy¬ ciska klape 7 do skipu ulatwiajac przez to ryglo¬ wanie dzwigni 4. Jednoczesnie kraznik 9 za pomoca 60 krzywki K2 zostaje przesuniety do góry wzdluz kla¬ py 7, wskutek czego zostaje uruchomiony uklad kól zebatych, który spowoduje wysuniecie rygli 15 na zewnatrz klapy 7 i nieruchomienie krótkich dzwigni 4.W odmianie mechanizmu ryglujacego uwidocz¬ nionej na fig. 5 zastosowano dwa uklady zebatych kól 11, 12 i 13, 14 rozmieszczone po obu bokach klapy 7 skipu, które sa polaczone z dwoma zeba¬ tymi listwami 10 zaopatrzonymi w krazniki 9, przy czym kazdy uklad kól zebatych wspólpracuje tylko z jednym ryglem 15. W czasie dojezdzania do nad¬ szybia oba krazniki 9 tocza sie po krzywkach K2 i przesuwajac zebate listwy 10 uruchamiaja oba u- klady zebatych kól 11, 12 i 13 14 powodujac tym samym wsuwanie lub wysuwanie rygli 15 z klapy 7 skipu.Na fig. 6 i 7 sa uwidocznione inne odmiany me¬ chanizmu ryglujacego, w których do wsuwania lub wysuwania rygli 15 z klapy 7 zastosowano uklad kól polaczonych wzajemnie ciegnem 16 zaopatrzo¬ nym w suwak 17 z trwale zamocowanym krazni- kiem 9, wspólpracujacym z krzywka K2. Uklad kól mechanizmu ryglujacego moze byc tak dobrany, ze bedzie on powodowal ruch rygli 15 przy jednostron¬ nie umieszczonym suwaku 17 z kraznikiem 9, lub przy zastosowaniu dwóch suwaków 17 umieszczo¬ nych z obu stron klapy 7 skipu. PL