PL64120B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.X.1971 64120 KI. 47 c, 55/08 MKP F 16 d, 55/08 CZYTELNIA |JKD Urzedu Patentowego ?! Ls^ij Wspóltwórcy wynalazku: Wieslaw Lokiec, Witali Piekalkiewicz, Janusz Cieszewski, Jan Czuba, Zbigniew Momot, Ma¬ rian Slezak, Józef Zaremba, Ludomir Pawel¬ ka, Rudolf Lelonek, Zygmunt Raczka, Ernest Bursig Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Obrabiarek Przed¬ siebiorstwo Panstwowe, Pruszków (Polska) Hamulec jednotarczowy sprezynowy z luzowaniem elektromagnetycznym Przedmiotem wynalazku jest hamulec jednotar¬ czowy sprezynowy z luzowaniem elektromagne¬ tycznym. Znane sa hamulce wyposazone w poje¬ dyncza tarcze z elementami ciernymi, osadzona przesuwnie na hamowanym wale i zaciskana mie¬ dzy szczekami, z których jedna jest najczesciej nieruchoma, a druga osadzona przesuwnie i do¬ ciskana do tarczy za pomoca sprezyn.Hamulce tego typu charakteryzuja sie w porów¬ naniu do hamulców wieloplytkowych stosunkowo niewielkim momentem szczatkowym, to jest mo¬ mentem obrotowym wystepujacym po zluzowaniu hamulca. W celu dalszego zmniejszenia lub cal¬ kowitego wyeliminowania momentu szczatkowego zastosowano hamulce wyposazone w tarcze z ele¬ mentami ciernymi ustawiana po zwolnieniu za pomoca sprezyny i zderzaka ustalajacego w polo¬ zenie srodkowe, w którym nie styka sie ona ze szczekami.Urzadzenia te sa jednak stosunkowo skompli¬ kowane, przy czym w celu uproszczenia kon¬ strukcji zastosowano hamulce z pojedyncza tarcza o jednostronnej powierzchni ciernej odsuwanej po zwolnieniu hamulca za pomoca sprezyn od nieruchomej szczeki, a tym samym nie wymaga¬ jacej ustawienia srodkowego. Hamulce tego typu musza miec jednak przy przenoszeniu okreslone¬ go momentu obrotowego odpowiednio wieksze wy¬ miary od hamulców zaopatrzonych w tarcze z obustronnymi elementami ciernymi.Zasadnicza wada znanych hamulców jednotar- czowych, sprezynowych z luzowaniem elektro¬ magnetycznym jest wystepowanie luzu obwodo¬ wego miedzy tarcza zaopatrzona w elementy cier- 5 ne z hamowanym walem. Luz ten jest bowiem nieunikniony w elementach laczacych na przy¬ klad w klinach, wpustach, w prowadnicach, jak równiez w osadzeniu samych elementów ciernych w tarczy. W wyniku istniejacego po zahamowa¬ lo niu luzu obwodowego mozliwa jest nieznaczna chocby zmiana polozenia katowego hamowanego walu wzgledem nieruchomych czesci hamulca, wskutek czego mozliwe jest równiez nieznaczne przesuniecie hamowanego zespolu, na przyklad 15 suportu obrabiarki wzgledem baz obróbczych, po¬ wodujac odpowiednie zmniejszenie dokladnosci obróbki.Zadaniem niniejszego wynalazku jest wyelimi¬ nowanie wspomnianej wady i skonstruowanie ha- 20 mulca, w którym w stanie zahamowanym nie wy¬ stepowalby luz obwodowy umozliwiajacy zmiane polozenia katowego hamowanego walu wzgledem czesci stalych urzadzenia. W hamulcu wedlug wy¬ nalazku cel ten zostal osiagniety przez polaczenie 25 tarczy z walem hamowanym za pomoca elemen¬ tów sprezystych umozliwiajacych jej niewielkie przesuniecia osiowe i samoczynne ustawienie srod¬ kowe miedzy szczekami a równoczesnie eliminu¬ jacych jakikolwiek luz obwodowy tarczy wzgle;- 30 dem hamowanego walu* 6412064120 W celu uproszczenia konstrukcji hamulca we¬ dlug wynalazku i zmniejszenia jego wymiarów zastosowano w nim tarcze polaczona z wymienio¬ nym wyzej elementem sprezystym za pomoca znajdujacej sie nad nia tulei walcowanej, zas w celu mozliwosci wymiany elementów ciernych za¬ stosowano tarcze zlozona z dwóch polaczonych czolowo pierscieni, zaopatrzonych w gniazda o po¬ wierzchniach stozkowych lub czaszowych, w któ¬ rych osadzone sa wciskowo odpowiedniego ksztal¬ tu elementy cierne, eliminujac calkowicie luz ob¬ wodowy wzgledem tarczy, a tym samym unie¬ mozliwiajac zmiane jej polozenia po zahamowa¬ niu.-Badania „n^(^^onstrukcja hamulca wedlug wy¬ nalazku wykazStlyT) |e najbardziej korzystne jest zastosowanie elemehtów sprezystych w postaci sprezyny talerzowej,^ bowiem ksztalt taki zapew¬ nia z jednej stróhy fnozliwosc samoczynnego srod¬ kowego ustawienia jtarczy miedzy szczekami eli¬ minujac tym samym wystepowanie momentu szczatkowego, z drugiej zas nie podlega odksztal¬ ceniom obwodowym nie powodujac jakiejkolwiek zmiany polozenia elementów ciernych tarczy wzgledem walu w stanie zahamowanym.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia hamulec sprezynowy z luzowa- niem elektromagnetycznym wyposazony w poje¬ dyncza tarcze z obustronnymi elementami cierny¬ mi — w przekroju osiowym w stanie zahamowa¬ nym, fig. 2 — fragment hamulca wyposazonego w tarcze z przyklejonymi elementami ciernymi, zas fig. 3 i 4 — fragmenty hamulców z tarcza wyposazona w inne odmiany elementów ciernych osadzonych w tarczy.Hamulec przedstawiony na fig. 1 sklada sie z dwóch podstawowych zespolów, a mianowicie z nieruchomego korpusu z osadzonym w nim elek¬ tromagnesem i szczekami oraz z zespolu obroto¬ wego polaczonego z hamowanym walem.Zespól nieruchomy hamulca sklada sie z kor¬ pusu 1 przytwierdzonego na przyklad do suportu obrabiarki i stanowiacego rdzen elektromagnesu wyposazonego w cewke 2 i osadzona przesuwnie zwore 3. Zewnetrzna czesc korpusu 1 uksztalto¬ wana jest w postaci nieruchomej tarczy 4 stano¬ wiacej szczeke nieruchoma, do której dociskane sa elementy cierne 5 tarczy. Szczeka ruchoma do¬ ciskajaca te elementy ma postac tulei kolnierzo¬ wej 6, osadzonej przesuwnie na walcowej, zew¬ netrznej czesci korpusu 1 i zabezpieczonej od ob¬ rotu za pomoca wpustu 7. Tuleja 6 przesuwana jest w kierunku strzalki a przez zwore 3 za po¬ srednictwem popychaczy 8, natomiast w kierunku przeciwnym — sila sprezyn 9 osadzonych w tule¬ jach prowadzacych 10. Tuleje 10 zaopatrzone sa w gwint 11 sluzacy do ich przesuwnego osadzenia w korpusie 1 w celu regulacji sily nacisku spre¬ zyn 9.Zespól obrotowy hamulca przedstawionego na fig. 1 sklada sie z piasty 12 zaklinowanej za po¬ moca kolka 13 na hamowanym wale 14 oraz z elementu sprezystego 15 przytwierdzonego do pia¬ sty 12 za pomoca tarczy 16. Element sprezysty 15 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 laczy piaste 12 z tarcza wyposazonaJ w elementy cierne 5. Tarcza ta sklada sie z dwóch pierscieni 17 i 18, z których pierscien 17 stanowi jedna ca¬ losc z czescia walcowa 19 laczaca go z elementem sprezystym 15, zas pierscien 18 jest przymocowa¬ ny do pierscienia 17 za pomoca srub. 20.Pierscienie 17 i 18 hamulca przedstawionego na fig. 1 sa zaopatrzone w stozkowe gniazda 21, w których sa osadzone elementy cierne 5 majace postac stozków scietych,, wskutek czego po wcis¬ nieciu obydwu pierscieni 17 i 18 za pomoca srub 20 eliminuje sie luz miedzy elementem ciernym 5 i gniazdem 21. Czesc walcowa 19, laczaca pierscien 17 tarczy z elementem sprezystym 15. jest zaopa¬ trzona w otwory 22 umozliwiajace wsuniecie szczelinomierza w celu dokladnego ustalenia od¬ leglosci c odpowiadajacej srodkowemu ustawieniu elementów ciernych 5, w którym nie stykaja sie one z tarcza 4 i tuleja 6 — w stanie zwolnionym hamulca.Element sprezysty 15 moze miec przykladowo postac promieniowych plaskich ramion wykona¬ nych ze stali sprezynowej, jednak najkorzystniej ma postac sprezyny talerzowej, która w celu pola¬ czenia bez luzu obwodowego z piasta 12 i tarcza 17, 18 jest zaopatrzona w stozkowe wytloczenia 23 wchodzace w walcowe gniazda 24 wykonane w tych elementach.Odmiana konstrukcji tarczy hamulca wedlug wynalazku przedstawiona na fig. 2 sklada sie z pojedynczego pierscienia 17a, do którego sa obu¬ stronnie przyklejone elementy cierne 5a w postaci plytek.Inna odmiana tarczy przedstawiona na fig. 3 jest wyposazona w elementy cierne w postaci scietej kuli 5b zaopatrzonej posrodku w kolnierz 5c i zacisnietej w stozkowych lub czaszowych gniazdach 21a pierscieni 17 i 18.Jeszcze inna odmiana tarczy przedstawiona na fig. 4 jest wyposazona w elementy cierne 5d w ksztalcie walca, zaopatrzonego w srodku w ro¬ wek 5e, w którym jest osadzony sprezysty piers¬ cien 25 zaciskany przez, stozkowe powierzchnie 21b pierscieni 17 i 18 tarczy.Przyklady te nie wyczerpuja oczywiscie innych mozliwych rozwiazan konstrukcyjnych elementów ciernych i gniazd tarczy dzialajacych na tej sa¬ mej zasadzie, to jest eliminujacych luz osadzenia elementów po zacisnieciu pierscieni 17 i 18 tarczy.Dzialanie jednotarczowego hamulca sprezynowe¬ go z luzowaniem elektromagnetycznym wedlug wynalazku jest nastepujace: Na rysunku hamulec jest przedstawiony w stanie zahamowanym. Elek¬ tromagnes 1 i 2 jest wówczas wylaczony, zas sprezyny 9 dociskaja elementy cierne 5 przez tu¬ leje 6 do nieruchomej tarczy 4. W tym stanie hamulca tarcza cierna 17, 18 przesunieta jest w skrajne lewe polozenie powodujac odpowiednie odksztalcenie sprezyny talerzowej 15 w kierunku poosiowym, przy czym wysoka wartosc modulu na skrecenie sprezyny uniemozliwia odksztalcenie w kierunku obwodowym wskutek czego elementy cierne nie zmieniaja swego polozenia katowego wzgledem zahamowanego walu 14. Uniemozliwia64120 5 to jakiekolwiek przesuniecie lub obrót zespolów polaczonych z obydwoma czesciami hamulca.W celu zwolnienia hamulca wlacza sie prad w cewke elektromagnesu, wskutek czego zwora 3 powoduje za posrednictwem popychaczy 8 przesu- 5 niecie tulei 6 w kierunku strzalki a i scisniecie sprezyn 9. Równoczesnie uprzednio odksztalcona sprezyna talerzowa 15 zostaje zwolniona powodu¬ jac przesuniecie tarczy 17, 18 z elementami cier¬ nymi 5 w polozenie srodkowe, w którym elemen- 10 ty te nie stykaja sie z tarcza 4 oraz tuleja 6. Na¬ stawienie tego polozenia srodkowego uzyskuje sie przez regulacje szczeliny c za pomoca szczelino- mierza wsunietego w otwór 22 czesci walcowej 19 tarczyciernej. 15 Po zuzyciu elementów ciernych 5, mozna je wy¬ mienic po uprzednim zdjeciu pierscienia 18, przy czym dzieki zastosowaniu stozkowych lub czaszo- wych gniazd 21, 21b, 21a i odpowiadajacych im elementów ciernych (5, 5b, 5d) po ponownym za- 2o cisnieciu pierscieni 17, 18 za pomoca srub 20 eli¬ minuje sie jakikolwiek luz obwodowy miedzy ty¬ mi elementami a tarcza cierna.Hamulec jednotarczowy sprezynowy z luzowa- niem elektromagnetycznym wedlug wynalazku 25 moze znalezc zastosowanie zwlaszcza do obrabia¬ rek precyzyjnych, jak równiez do innych urza¬ dzen, wymagajacych utrzymania stalego polozenia zespolów w stanie zahamowanym. PL PL

Claims (7)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Hamulec jednotarczowy, sprezynowy z luzo- 30 waniem elektromagnetycznym, wyposazony w tarcze z obustronnymi elementami ciernymi zaci- 6 skanymi miedzy szczeka nieruchoma i ruchoma, znamienny tym, ze pierscien (17, 17a) tarczy cier¬ nej jest polaczony z piasta (12) hamowanego wa¬ lu (14) bez luzu obwodowego za posrednictwem elementu sprezystego (15) umozliwiajacego nie¬ wielkie osiowe przesuniecie tarczy w celu uzys¬ kania srodkowego polozenia pierscieni (17, 18) tarczy miedzy szczekami (4 i 5).

2. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze element sprezysty ma postac sprezyny talerzowej (15) przymocowanej z jednej strony do piasty (12), a z drugiej do walcowej czesci (19) tarczy ciernej.

3. Hamulec wedlug zastrz. 1—2, znamienny tym, ze sprezyna talerzowa (15) jest zaopatrzona w wytloczenia (23) osadzone w gniazdach (24) pia¬ sty (12) oraz czesci (19) tarczy ciernej.

4. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jego tarcza sklada sie z dwóch polaczonych rozlacznie pierscieni (17, 18), zaopatrzonych w stozkowe lub czaszowe gniazda (21, 21b, 21a), w których sa osadzone nieruchomo wymienne ele¬ menty cierne (5, 5b, 5d).

5. Hamulec wedlug zastrz. 1—4, znamienny tym, ze jego elementy cierne (5) maja postac stozków scietych zlozonych wiekszymi podstawami.

6. Odmiana hamulca wedlug zastrz. 1, znamien¬ na tym, ze jego elementy cierne (5b) maja postac scietych kul zaopatrzonych w srodku w pierscien (5c).

7. Odmiana hamulca wedlug zastrz. 1, znamien¬ na tym, ze jego elementy cierne (5d) maja postac walca z pierscieniowym wystepem (25).KI. 47c, 55/08 64120 MKP F 16 d, 55/08 i 2lbr25 F/g.4 PZG w Pab., zam. 1412-71, nakl. 300 egz. PL PL