Pierwszenstwo: Opublikowano: 04.111.1969 (P 132 118) 20.XII.1971 KI. 84 d, 3/38 MKP E 02 f, 3/38 UKD 621.879.34. .07 Wspóltwórcy wynalazku: Adam Mierzejewski, Stanislaw Walkiewicz, Ta¬ deusz Gerus Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Urzadzenie do podwieszania wysiegnika Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do podwieszania na linach wysiegnika zamocowane¬ go górnym koncem uchylnie na moscie jezdnym, ustawianego w dowolnym polozeniu katowym, miedzy poziomem, a pionem za pomoca lin pod¬ wieszajacych.Wysiegniki takie sluza zwlaszcza do wykonywa¬ nia glebokich pionowych wyrebów w skalach za pomoca umieszczonych na nich maszyn urabiaja¬ cych wraz ze wspólpracujacymi z tymi maszyna¬ mi urzadzeniami do przenoszenia urobku. Znaczna dlugosc i znaczny ciezar takiego wysiegnika wy¬ maga stosowania szeregu lin do podwieszenia.Konce tych lin sa zamocowane wzdluz wysiegni¬ ka w punktach oddalonych o pewne odcinki. Rzu¬ ty poziome tych odcinków zmieniaja swa dlugosc przy zmianie kata pochylenia wysiegnika. Dlatego wyprowadzenie lin z szeregu stalych punktów na poziomie mostu jezdnego nie zapewnia racjonalne¬ go podwieszenia wysiegnika.Znane jest nastepujace rozwiazanie. Na po¬ ziomie mostu jezdnego, na jego trasie, ustawione sa wozy sztywno polaczone ze soba oraz z tym mostem belka spoczywajaca na nich. Belka ta sta¬ nowi jezdnie dla malych wózków z blokami lino¬ wymi podtrzymujacymi liny, które lacza te male wózki z wysiegnikiem. Przesuwanie wózków po belce stanowi wobec tego przesuwanie w poziomie punktów wyprowadzenia poszczególnych lin. 25 30 Przypuszczalnie u podstaw tego rozwiazania by¬ lo zalozenie, ze wózki beda sie samorzutnie prze¬ suwac i ustawiac we wlasciwych miejscach pod dzialaniem sil wystepujacych w linach. Skladowa pionowa sily w linie stanowi duze obciazenie wózka. Przesuwanie wózka mialoby nastepowac pod dzialaniem skladowej poziomej pojawiajacej sie jako wielkosc nizszego rzedu przy zmianie po¬ chylenia wysiegnika. Dlatego nie mozna sie spo¬ dziewac, zeby powolnej zmianie pochylenia wy¬ siegnika wynikajacej z urabiania skaly, towarzy¬ szylo samorzutne ustawianie sie wózków ruchem plynnym. Jezeli wózek ruszy z bezwladnego spo¬ czynku nastapi to ze znacznym opóznieniem, gdy skladowa pozioma sily w linie wzrosnie do pew¬ nej wiekszej wartosci. Przy tym powstanie niepo¬ zadane przyspieszenie wózka.Celem wynalazku jest rozwiazanie urzadzenia do podwieszania wysiegnika, które zapewnia ko¬ rzystne rozstawienie punktów wyjscia z poziomu lin podwieszajacych droga wymuszonego ich prze¬ suwu powiazanego z przestawianiem nachylenia wysiegnika. Za korzystne rozstawienie punktów wyjscia lin z poziomu nie nalezy uwazac wylacznie rozstawienia, przy którym liny przebiegaja do wy¬ siegnika w kierunku scisle pionowym. Liny moga miec kierunek pionowy tylko w pewnym zakresie kata pochylenia wysiegnika. Przy zblizaniu sie wy¬ siegnika do pionu, liny powinny przebiegac coraz bardziej skosnie, gdyz inaczej nie moznaby za po- 640463 moca tych lin podciagnac wysiegnika do polozenia bardziej zblizonego do poziomu.Cel zostal osiagniety przez rozwiazanie urza¬ dzenia wedlug wynalazku. W urzadzeniu tym po trasie mostu jezdnego przetaczaja sie wozy po¬ laczone ze soba linami. Kazda z tych lin lacza¬ cych dwa sasiednie wozy zwane w niniejszym opi¬ sie wozami wsporczymi, ma koniec zamocowany na jednym z tych wozów, a drugi koniec opuszczo¬ ny na wysiegnik i zamocowany w okreslonym jego punkcie. Odciaganie jednego wozu wsporczego od drugiego powoduje podciaganie liny, a przez to i wysiegnika, zas zblizanie wozów wsporczych ku sobie powoduje Opuszczanie liny i umozliwia wy¬ siegnikowi zblizania sie do pionu. Jeden kolowrót umieszczony na niezaleznym wozie, który moze byc unieruchomiony na trasie, decyduje o tych ruchach wszystkich wozów wsporczych, a zarazem o zmianach polozenia wysiegnika. Aby ruchy wy¬ siegnika i ruchy wozów wsporczych byly wspól¬ zalezne oraz w calym urzadzeniu zgodne, potrzeb¬ ny jest dobór dlugosci lin oraz rodzaju wielokraz¬ ków podwójnych, potrójnych itp. przez które te liny sie przewijaja. Dobór ten wynika z prostych wyliczen.Urzadzenie wedlug wynalazku sluzy ponadto do przesuwania mostu jezdnego wraz z wysiegni¬ kiem na nim zawieszonym.Rysunek przedstawia schematycznie urzadzenie do podwieszania wysiegnika wedlug wynalazku w widoku z boku, na przykladzie o trzech wozach wsporczych, których ilosc moze byc dowolna w za¬ leznosci od dlugosci i ciezaru wysiegnika.Urzadzenie do podwieszania wysiegnika 1 za¬ mocowanego uchylnie na moscie jezdnym 2 jest •rozstawione na trasie moistu miedzy dwiema nie¬ ruchomymi zaporami 3, moga to byc na przyklad rozpory hydrauliczne zakleszczone miedzy stro¬ pem, a spagiem chodnika. Po obu krancach urza¬ dzenia znajduja sie dwa wozy skrajne 4, 5 niosace kolowroty. Sa one polaczone z zaporami 3 linami 6 nawijanymi na bejbny kolowrotów i przewijaja¬ cymi sie przez wielokrazki. Miedzy wozami 4, 5, a moistem 2 sa rozpiete liny 7, które pozostajac stale w naprezeniu ustalaja odleglosci tych wozów 64046 4 od moistu 2. Skrajny wóz 4 znajdujacy sie po stronie, w która zwrócony jest wysiegnik, ma oprócz wispominianego kolowrotu drugi kolowrót na line laczaca ten wóz z najblizszym wozem 5 wisporczym 8. Wozów wsporczych 8, 9, 10 jest tyle ile lin podwieszajacych wyisiegnik. Te same liny przewijajac sie przez wielokrazki stanowia polaczenie zarówno miedzy sasiadujacymi ze soba wozami wsporczymi, jak równiez miedzy ostatnim 10 wozem 10, a mostem 2.Dzialanie urzadzenia polega na tym, ze przez nawijanie lub odwijanie liny laczacej wozy 4 i 8 nastepuje zmiana rozstawienia wszystkich wspor¬ czych wozów 8, 9, 10, która powoduje podcia- 15 ganie lub opuszczanie wysiegnika 1, co jasno wy¬ nika z rysunku. Przy pionowym zwisie wysiegnika 1 wozy 8, 9, 10, sa najbardziej zblizone do siebie i do mostu 2, a spuszczone z nich liny maja kie¬ runek skosny umozliwiajacy podciaganie wysieg- 20 nika 1 przy nastepnym rozsuwaniu wozów.Druga funkcja urzadzenia wedlug wynalazku polega na przesuwaniu mostu jezdnego 2 wraz z wysiegnikiem 1 przez równoczesne nawijanie jednej liny 6 i odwijanie drugiej liny 6 z pewnym 25 oporem, aby zachowac napiejcie lin 7. PL