Pierwszenstwo: Opublikowano: 26.111.1969 (P 132 570) 20.XI.1971 63832 KI. 5 b, 25/22 MKP E 21 c, 25/22 UKD 622.232.42 Wspóltwórcy wynalazku: Jerzy Rabsztyn, Jerzy Remisz, Wiktor Rojek Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Kombajn do urabiania wegla zwiekszajacy wychód grubych sortymentów Przedmiotem wynalazku jest kombajn do urabiania grubych pokladów wegla, który bardzo wydatnie zwiek¬ sza wychód grubych sortymentów.Znane dotychczas kombajny konturowe i bebnowe urabiajace poklady wegla maja te wspólna wade, ze po¬ woduja duze kruszenie urobku. Urobiony kombajnami wegiel zawiera duze ilosci mialu i drobnych sortymen¬ tów, a tylko nieznaczna czesc grubych sortymentów.Znaczny postep w zakresie mechanicznego urabiania wegla wprowadza znany sposób pionowego lub pozio¬ mego rozcinania calizny na pionowe bloki lub poziome pólki, które nastepnie stopniowo wylamuje sie lub od¬ spaja. Sposób ten w porównaniu z dotychczasowymi sy¬ stemami eksploatacji, pozwala na znaczne zwiekszenie wychodu grubych sortymentów wegla, najbardziej po¬ szukiwanych w handlu. Do lamania i odspajania stosuje sie z zasady silowniki hydrauliczne zaopatrzone w od¬ powiednie ramiona, które wsuwa sie w wykonana szcze¬ line, a nastepnie wywiera nimi kolejno nacisk na sciane rozcietego bloku lub pólki. Tego rodzaju urzadzenia umozliwiaja realizacje nowego sposobu eksploatacji wegla i zapewniaja zwiekszenie wychodu grubych sorty¬ mentów. Prowadzone sa jednak badania i studia majace na celu dalsze udoskonalenie urzadzen dla polepszenia wskazników technicznych i ekonomicznych nowej me¬ tody eksploatacji wegla.Kombajn bedacy przedmiotem niniejszego wynalazku zawiera dalsze korzystne propozycje rozwiazan kon¬ strukcyjnych organów rozcinajacych i lamiacych. Glów¬ nym celem wynalazku jest stworzenie takiego urzadze- 10 15 20 25 30 nia, które jednoczesnie rozcinaloby poklad na poziome pólki równolegle do spagu i powodowalo ich stopniowe odlamywanie.Cel ten zostal zrealizowany dzieki zastosowaniu w jednym urzadzeniu zespolu wrebiacego skladajacego sie z dwóch lub wiecej lancuchowych wrebników umie¬ szczonych wzgledem siebie schodkowo z wyprzedzeniem równym co najmniej szerokosci wrebnika oraz jedno¬ czesnie organu urabiajacego, zwlaszcza lamiacego, za¬ mocowanego za zespolem wrebiacym, za pomoca jedne¬ go lub kilku teleskopowych wysiegników.Organ urabiajacy sklada sie z cylindra i tloka pomie¬ dzy którymi jest umieszczony gumowy elastyczny po¬ jemnik napelniony czynnikiem hydraulicznym w czasie cyklu roboczego. Tak wykonany organ urabiajacy wkla¬ da sie do szczeliny wrebowej i rozpiera czynnikiem hy¬ draulicznym az do zerwania czesci pólki weglowej. Wy¬ nalazek przewiduje równiez kilka odmian organów ura¬ biajacych, które moga byc zamocowywane na teleskopo¬ wych wysiegnikach. Glówna cecha i zaleta tak wykona¬ nego kombajnu, jest to, ze stanowi on zwarta konstruk¬ cje skladajaca sie jednoczesnie z organów wrebiacych odpowiednio rozmieszczonych oraz z organów urabiaja¬ cych.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na zalaczo¬ nym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycz¬ nie kombajn w widoku z boku, fig. 2 — kombajn w widoku z góry, fig. 3 — odrywanie pólek weglowych za pomoca organów urabiajacych, fig. 4 — przekrój organu urabiajacego w pozycji wyjsciowej, fig. 5 — ten sam or- 6383263832 gan w pozycji roboczej, fig. 6 — odmiane urabiajacego organu dwudzwigniowego w widoku z boku, fig. 7 — organ dwudzwigniowy w pozycji wyjsciowej, fig. 8 — ten sam organ w czasie cyklu pracy, fig. 9 — osiowy przekrój odmiany urabiajacego organu plytowo-klino- wego, fig. 10 — przekrój wzdluz linii A—A zaznaczo¬ nej na fig. 9, fig, 11 — organ plytowo-klinowy w cza¬ sie cyklu pracy, fig. 12 — odmiane organu urabiajacego zaopatrzona w naprzemianlegle silowniki w przekroju wzdluznym, a fig. 13 — te sama odmiane organu w cza¬ sie cyklu pracy.Jak uwidoczniono na fig. 1—5 kombajn wedlug wy¬ nalazku sklada sie z korpusu 1, stanowiacego jednocze¬ snie konstrukcje nosna dla zespolu wrebiacego, z dwóch lub wiecej lancuchowych wrebników [2 oraz z te¬ leskopowych wysiegników 3 zaopatrzonych w urabiaja¬ ce organy j4 zlozone z jednego lub wiecej segmentów.Kazdy segment urabiajacego organu 4 sklada sie z cy¬ lindra 5 z dnem 6, wewnatrz którego jest osadzony tlok 7, a pomiedzy czolowa powierzchnia 8 tloka i dnem 6 cylindra jest umieszczony elastyczny pojemnik 9 pola¬ czony przewodem 10 z urzadzeniem zasilajacym. W ce¬ lu zabezpieczenia pojemnika 9 przed uszkodzeniem, na czolowej powierzchni 8 tloka 7 jest umieszczony ochron¬ ny pierscien 11. Zarówno cylinder 5 jak i tlok 7 sa za¬ opatrzone w kolnierze 12 i 13 polaczone ze soba za po¬ moca srubowych sprezyn 14 powrotnych oraz przegubo¬ wych ograniczników 15.Kombajn wedlug wynalazku dziala w nastepujacy sposób. Osadzony na przenosniku pancernym kombajn, w czasie urabiania przemieszczany jest wzdluz czola sciany za pomoca liny, przy czym lancuchowe wrebniki Z w sposób ciagly wykonuja wreby, dzielac poklad na kilka pólek weglowych. Natomiast urabiajacy organ 4 dziala cyklicznie. Po wprowadzeniu organu 4 w szcze¬ line wrebowa doprowadza sie czynnik hydrauliczny pod cisnieniem od 6 do 10 MN/m2 do elastycznego pojemni¬ ka 9, który rozprezajac sie wywiera nacisk na dno 6 cylindra 5 oraz na czolowa powierzchnie 8 tloka 7. Pod wplywem tego nacisku tlok 7 wysuwa sie z cylindra 5, i naciska na obie plaszczyzny szczeliny wrebowej tak dlugo, dopóki pólka weglowa nie zostanie odspojona od calizny.W czasie cyklu pracy przegubowe ograniczniki 15 za¬ pobiegaja nadmiernemu wysunieciu sie tloka \l z cy¬ lindra 5. Po odspojeniu czesci pólki weglowej, pojem¬ nik 9 zostaje oprózniony z czynnika hydraulicznego, przy czym srubowe sprezyny 14 sciagaja do siebie cylin¬ der 5 i tlok 7 az do pozycji wyjsciowej. Dzieki zastoso¬ waniu teleskopowego wysiegnika 3, w czasie cyklu pra¬ cy urabiajacy organ 4 oddala sie od korpusu 1 kombaj¬ nu, natomiast po odspojeniu czesci pólki weglowej zo¬ staje z powrotem przyciagniety do tego korpusu.W odmianie kombajnu uwidocznionej na fig. 6—8 urabiajacy organ 4 sklada sie z dwóch dzwigni 16 i 17, które jednym koncem sa ze soba polaczone przegubowo za pomoca sworznia 18. Drugie konce tych dzwigni sa zamocowane do hydraulicznego silownika 19 tak, ze w stanie zlozonym polaczone konce dzwigni 16 i 17 wcho¬ dza do szczeliny wrebowej, a pod dzialaniem silownika 19 rozchylaja sie, odrywajac przy tym czesc pólki weglo¬ wej. Górna dzwignia 16 jest sztywno zamocowana do te¬ leskopowego wysiegnika 3 i stanowi konstrukcje nosna dla dolnej, ruchomej dzwigni 17 oraz silownika 19. Wy- 15 giete ramie dolnej dzwigni 17 jest polaczone za pomoca: powrotnej sprezyny 20 z górna dzwignia 16.Inna odmiana urabiajacego organu 4 uwidoczniona na fig. 9—11 sklada sie z dwóch lub wiekszej ilosci seg- 5 mentów, z których kazdy segment ma dwie równolegle ulozone plyty 21 zaopatrzone w klinowe prowadnice 22 oraz ma dwa kliny 23 i 24 osadzone w tych prowadni¬ cach. Jeden klin 23 jest trwale zamocowany na tloczy- sku 25 hydraulicznego silownika 26, a drugi klin 24 jest 10 luzno osadzony na tym samym tloczysku i opiera sie o cylindryczny wystep 27 silownika 26. Na tloczysku 25 pomiedzy czolami klinów 23 i 24 jest równiez osadzona sprezyna 28. Do wystajacych plyt 21 sa zamocowane^ sciagajace, srubowe sprezyny 29.Organ ten dziala w ten sposób, ze w pozycji, w któ¬ rej oba kliny 23 i 24 sa maksymalnie odsuniete od sie¬ bie daje sie on wsunac do szczeliny wrebowej. Po uru¬ chomieniu silownika 26 jego tloczysko 25 powoduje przesuniecie i zblizenie sie do siebie klinów 23 i 24, 20 które jednoczesnie przesuwajac sie po prowadnicach 22- odpychaja od siebie plyty 21, wywierajac nacisk na oby¬ dwie powierzchnie szczeliny tak dlugo, dopóki nie zo¬ stanie odspojona czesc podwrebionej pólki weglowej.Wówczas dzialanie silownika 26 zostanie przerwane i 25 kliny 23 i 24 pod wplywem rozprezajacej sie sprezyny 28 oddala sie od siebie. Natomiast pod wplywem scia¬ gajacych sprezyn 29 plyty 21 zbliza sie do siebie przyj¬ mujac z powrotem pozycje wyjsciowa.Jeszcze inna odmiane organu urabiajacego uwidocz- 30 niono na fig. 12 i 13. W odmianie tej zastosowano za¬ mocowana do wysiegnika 3 rame 30 zaopatrzona w na¬ przemianlegle gniazda 31. W gniazdach tych jest wahli- wie osadzona parzysta ilosc hydraulicznych silowników 32 w taki sposób, ze co drugi silownik jest skierowany 35 tloczyskiem 33 w jedna strone, a pozostale silowniki w druga strone. Na tloczyskach 33 silowników sa osadzo¬ ne powrotne sprezyny 34.W pozycji wyjsciowej dna silowników 92 jednej gru¬ py leza w jednej plaszczyznie z koncami tloczysk 33 40 drugiej grupy silowników i w tej pozycji organ urabia¬ jacy wsuwa sie do szczeliny wrebowej. Pod dzialaniem czynnika hydraulicznego tloczyska 33 wysuwaja sie z cylindrów, wywierajac nacisk na powierzchnie szczeliny i powoduja odspojenie czesci pólki weglowej. Powrót ^ tloczysk 33 do pozycji wyjsciowej nastepuje pod dziala¬ niem powrotnych sprezyn 34. PL