Wada dotychczas znanych przyrzadów popuszczajacych wiertniczych bylo to, iz zmiana zawieszenia przewodu wiertniczego na wahaczu ze sztywnego na sprezyste nie byla mozliwa, co utrudnialo prawidlowe przeprowadzenie wiercenia.Przedmiotem wynalazku jest wiertnicze urzadzenie popuszczajace, którego celem jest usuniecie wspomnianej niedogodnosci.To wzadzenie popuszczajace rózni sie od dotychczas znanych zawieszeniem przewo¬ du wiertniczego zapomoca odpowiedniego ciegna, np. lancucha, na tloku, przesuwaja¬ cym sie w umieszczonym na wahaczu cylin¬ drze, a znajdujacym sie pod cisnieniem plynu, np. oleju, który moze byc albo od¬ laczony od powietrznika, lub z nim zlaczo¬ ny w celu wywolania polaczenia sztywne¬ go, wzglednie sprezystego pomiedzy wa¬ haczem a przewodem wiertniczym. Plyn moze byc uzupelniany zapomoca polaczo¬ nej z cylindrem gietkim przewodem pomp¬ ki, dajacej sie wlaczac z rurociagiem zakon¬ czonym zbiornikiem na plyn zapomoca od¬ powiednio rozlozonych zaworów w taki spo¬ sób iz, tloczac plyn do cylindra pompka, podnosi sie przewód wiertniczy, a wypu¬ szczajac plyn do zbiornika, przewód sie o- puszcza.W rurociag doprowadzajacy plyn do' cy¬ lindra moze byc wlaczony przyrzad mie¬ rzacy albo oznaczajacy nacisk plynu, przez co zyskuje sie moznosc kontroli przebiegu sil dzialajacych w przewodzie, a wiec i kontroli pracy dlóta.Urzadzenie popuszczajace przedstawia dla ruchu wiercenia nastepujace korzysci: 1) przewód wiertniczy jest zawieszony wrazie potrzeby sprezyscie, wprost na urza¬ dzeniu, 2} mozna zwiekszyc wobec tego skutek udaru, 3) popuszczanie przewodu jest dokladne, zas podczas jednostajnego poglebiania otworu—samoczynne, 4) prze* wód mozna podciagac do góry dowolnie, takze w czasie ruchu, 5) urzadzenie mozna dowolnie zmieniac, nawet podczas ruclm, ze sprezystego na sztywne, 6) wskutek pod¬ parcia lancucha wiertniczego krazkiem lancuchowym i usuniecia przez to szkodli¬ wych naprezen,, wywolanych tareiemr mozna uzyskac oszczednosc w lancuchach, a Wreszcie 7) przyrzad wskazujacy lub o- znaczajacy nacisk plynu tsluzy równocze¬ snie do wskazywania przebiegu sil w prze¬ wodzie wiertniczym, a wiec i do kontroli pracy, dlóta* Na rysunku uwidoczniono urzadzenie popuszczajace w widoku zboku, a czesciowo w przekroju.Urzadzenie sklada sie z wypelnionego plynem, np. olejem, cylindra lr w którym przesuwa sie tlok z trzonem 2, uszczelnio¬ ny dlawikiem 31. Trzon polaczony fest z wodzikiem 5, który równoczesnie sluzy ja¬ ko zaczepienie lancucha wiertniczego 6.Wodzik jest prowadzony w sankach 28, przymocowanych do wahacza 17. Od miej¬ sca zaczepienia na wodziku lancuch 6 prze¬ chodzi przez krazek lancuchowy 7, osa¬ dzony w lozyskach 8 na koncu wahacza 17, i laczy sie dalej z przewodem wiertniczym, który zwiesza sie prostopadle w otwór wiertniczy.Cylinder 1 jest osadzony zapomoca be¬ lek wspierajacych 16 na wahaczu 17.Pierwsza belka 16 od strony otworu wiert¬ niczego Jest zaopatrzona w sprezyne zde¬ rzakowa 25, która w razie urwania sie lan¬ cucha 6 przejmuje uderzenie wodzika 5 i zapobiega w ten isposób rozbiciu cylindra 1.Te sama czynnosc spelnia powietrze spre¬ zone w niewypelnionej olejem czesci cylin¬ dra i, które to powietrze dostaje sie tam przez o**vór 26.Z przedniej strony polaczony jest cylin¬ der 1 sztuccem 30 z powietrznikiem 3, wy¬ pelnionym w górnej swej czesci powie¬ trzem sptezonem, które wtlaczane jest przez zawór 22. Prócz tego zaworu znajdu¬ je sie na powietrzniku 3 manometr 24, wskazujacy cisnienie wewnetrzne powie¬ trza, oraz wskaznik plynu 23. Miedzy po¬ wietrznikiem 3 a sztuccem 30 wlaczona jest zasuwa 4. Powietrznik 3 w swej czesci dol¬ nej, oraz laczaca sie z nim czesc cylindra 1 sa wypelnione plynem, najlepiej olejem, który przenosi cisnienie na tlok 2 w spo¬ sób ciagly i sprezysty, dzieki cisnieniu zmiennemu powietrza w powietrzniku 3, a to w zaleznosci od suwów tloka. Skoro powietrznik zostanie wylaczony od cylin¬ dra 1 zapomoca zasuwy 4, tern samem tia- cisk powietrza na tlok 2 zostaje przerwany.Do sztucca 30 doprowadzony jest ruro¬ ciag 19, który zapomoca gietkiego weza 10 laczy sie z rurociagami, laczacemi w dal¬ szym ciagu urzadzenie ze zbiornikiem oleju 12 ordiz pompka 13. Na rurociagu umie¬ szczone sa zawory 11, 14, 15, które lacza dowolnie zbiornik 12 z urzadzeniem przez pompe 13 lub tez, po zamknieciu zaworów 14 i 15 a. otwarciu zaworu U, stanowia bez¬ posrednie polaczenie urzadzenia ze zbiorni¬ kiem 12.Na rurociagu laczacym urzadzenie ze zbiornikiem 12 wbudowany jest manometr 21, lub zamiast niego przyrzad oznaczaja¬ cy zmiany cisnienia plynu, a to w miejscu najdogodniej szem do spostrzezen przez wiertacza. Manometr 21, wzglednie przy¬ rzad oznaczajacy cisnienie, wskazuje zmieniajace sie cisnienia plynu w urzadze¬ niu, przez co daje moznosc mierzenia sil wystepujacych w przewodzie wiertniczym* Manometr ten, wzglednie przyrzad ozna¬ czajacy, daje wiec moznosc kontrolowania pracy dlóta podczas wiercenia.Urzadzenie popuszczajace zgodnie z wynalazkiem, moze byc umieszczone na wahaczu kazdego ukladu udarowego. — 2 —Urzadzenie dziala w sposób nastepuja¬ cy. Jezeli nalezy] otrzymac zawieszenie sprezyste przewodu wiertniczego na lancu¬ chu 6 polaczonym z tlokiem 2, wówczas, podczas pracy przewodu wiertniczego, wskutek zmiennych jego obciazen, tlok 2 za posrednictwem plynu spreza powie¬ trze w powietrzniku 3, które oddaje spre¬ zyscie nacisk zpowrotem na tlok. Wskutek tego uzyskuje sie: przenoszenie sily na przewód wiertniczy w sposób ciagly bez szarpania, co wplywa dodatnio na oszcze¬ dzanie zerdzi, oraz opóznione podnoszenie zerdzi przy ruchu przewodu wiertniczego do góry, a tern samem odlaczenie jedno¬ stajnego ruchu obrotowego silnika od ruchu udarowego zerdzi, dzieki czemu uzyskuje sie prawie samoczynne opadanie przewodu wiertniczego, poczawszy od najwyzszego miejsca wzniosu wahacza, i tern samem po¬ wieksza sie skutek uderzen.Skok dlóta mozna miarkowac wieksza lub mniejsza objetoscia oleju i cisnieniem powietrza w powietrzniku 3.Popuszczanie przewoidu odbywa sie przez zmniejszenie objetosci plynu w cy¬ lindrze, gdyz plyn ten mozna dowolnie wylewac do zbiornika 12 po zamknieciu zaworów 14 i 15. Przez dlawienie zaworem 11 mozna dowolnie miarkowac popuszcza¬ nie, jezeli zas zachodzi potrzeba mozna* przez zamkniecie zaworu 11, umozliwic prace dlótem w miejscu. Przez zastosowa¬ nie pompki 13 jest mozliwe, po zamknieciu zaworu 11 i otwarciu zaworów 14 i 15, pod¬ niesc caly przewód wgóre, a to przez tlo¬ czenie plynu ze zbiornika 12 do cylindra 1, wskutek czego tlok 2 przesuwa sie w pra¬ wo, podnoszac przewód wiertniczy. Czyn¬ nosc te mozna wykonywac dowolnie, w cza¬ sie pracy, czyli podczas ruchu przewodu wiertniczego lub tez po zatrzymaniu go.Odlaczenie przewodu wiertniczego od urzadzenia uskutecznia sie przez zamknie¬ cie suwaka 4 i zaworu 11. Suwakiem 4 od¬ cina sie dzialanie sprezyste powietrza za¬ wartego w powietrzniku 3 na tlok urzadze¬ nia, który wskutek tego, po odciazeniu go z przewodu wiertniczego, pozostaje w miej¬ scu, a przez napompowanie plynu pod tlok 2 moze byc przesuniety o dowolna wiel¬ kosc, zalezna tylko od dlugosci cylindra.W razie potrzeby uzyskania twardego udaru przewodem wiertniczym w kierunku ku górze, np. w wypadku zaciskania sie lub przysypania dlóta, zamyka sie podczas ru¬ chu suwak 4, a przez wlaczenie do przewo¬ du 19 pompki 13 mozna w miare wyswoba- dzania sie dlóta podciagac przewód wgóre w sposób ciagly i bez zatrzymywania ruchu wahacza, jak to ma miejsce przy urzadze¬ niach innych, dotychczas znanych syste¬ mów. PL