PL63129B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 20.VIII.1971 63129 KI. 74 b, 5/01 MKP G 08 c, 25/00 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Stefan Retek, Henryk Wycislik, Józef Dzierzega Wlosciciel patentu: Kopalnia Wegla Kamiennego „Anna", Przedsiebiorstwo Pan¬ stwowe, Pszów (Polska) Uklad polaczen do zdalnej kontroli stanu zestyku linia iskrobezpieczna Przedmiotem wynalazku jest uklad polaczen doi zdalnej kontroli stanu zestyku, linia iskrobezpieczna, urzadzen stacjonarnych w pomieszczeniach zagrozonych wybuchem mieszanki gazowej, zwlaszcza w podziemiach kopaln silnie gazowych.Znany jest uklad zdalnej kontroli stanu polozenia ze¬ styku, w którym jako element kontrolujacy jest zastoso¬ wany przekaznik teletechniczny pradu stalego z ruchoma zwora.Obwód uzwojenia przekaznika kontrolujacego, pola¬ czonego szeregowo poprzez obwód linii z kontrolowa¬ nym zestykiem i dioda pólprzewodnikowa jest przyla¬ czony do zródla pradu przemiennego. Przy normalnie zwartym zestyku, przekaznik kontrolujacy jest pod dzia¬ laniem pradu wyprostowanego jednopolówkowo i przy¬ ciaga. Przy rozwarciu kontrolowanetgo zestyku obwód zasilajacy zostaje przerwany i przekaznik kontrolujacy zwalnia. Zwolnienie przekaznika kontrolujacego naste¬ puje równiez przy awaryjnym zwarciu obwodu linii wsku¬ tek przeplywu przez uzwojenie przekaznika pradu prze¬ miennego.Zasadnicza wada opisanego powyzej ukladu jest pow¬ stawanie drgan zwory przekaznika teletechnicznego pod wplywem przeplywu przez uzwojenie tego przekaznika pradu przemiennego przy zwarciu obwodu linii, uwy¬ datnione szczególnie przy podwyzszonym napieciu za¬ silania. Poza tym zastosowany przekaznik teletechnicz¬ ny wykazuje mala odpornosc na wstrzasy i drgania. Dal¬ sza niedogodnoscia omawianego ukladu jest ograniczona odleglosc obwodu linii zdalnej kontroli stanu kontrolo- 10 15 20 25 30 wanego zestyku oraz zbytnia wrazliwosc na zmiany na¬ piecia zasilajacego.Zadaniem wynalazku jest opracowanie odpowiedniego ukladu do kontroli polozenia zestyku poprzez obwód linii iskrobezpieaznej, spelniajacej cel i wymagania sta¬ wiane przez warunki eksploatacyjne w podziemiach ko¬ paln o wzmozonym zagrozeniu gazowym, oraz górnicze przepisy bezpieczenstwa pracy, a równoczesnie pozba¬ wionego wad i niedogodnosci omawianego ukladu.Zadanie to zostalo rozwiazane wedlug wynalazku przez opracowanie ukladu polaczen do zdalnej kontroli stanu zestyku linia isikrobezpieczna, wyposazonego w elektro¬ niczny czlon wykonawczy, linie iskrobezpieczna, kontro¬ lowany zestyk i diode pólprzewodnikowa. Czlon wyko¬ nawczy posiada dwuuizwojeniowy przekaznik precikowy, którego uzwojenia sa z jednej strony zwarte i dolaczone do ramienia pólprzewoidnikowego mostka Graetza za¬ silanego z pierwszego uzwojenia wtórnego transformato¬ ra iskrobezpiecznego, zas z drugiej strony uzwojenia przekaznika precikowego sa dolaczone oddzielnie do kolektorów dwu tranzystorów, przylaczonych swymi emi¬ terami równolegle do przeciwleglego ramienia mostka Graetza, oraz przez opornik do bazy pierwszego tranzy¬ stora i opornik do bazy drugiego tranzystora. Drugie uzwojenie transformatora iiskrobezpiecznego przylaczone jest jednym koncem do bazy pierwszego tranzystora, zas drugim ikoncem poprzez przewód linii i kontrolowany zestyk z dioda pólprzewodnikowa do bazy drugiego tranzystora.W odmianie ukladu polaczen wedlug wynalazku czlon 6312963129 wykonawczy posiada dwuuzwojeniiowy przekaznik preci¬ kowy, którego uzwojenia sa z jednej strony zwarte i przy¬ laczone do jednego konca uzwojenia wtórnego transfor¬ matora iskrobezpiecznego. Pierwsze uzwojenie przekaz¬ nika przecikowego jest przylaczone z drugiej strony do anody pierwszej diody pólprzewodnikowej, a drugie uzwojenie przekaznika precikowego jest polaczone z dru¬ giej strony z katoda drugiej diody pólprzewodnikowej.Katoda pierwszej diody pólprzewodnikowej polaczona z anoda drugiej diody pólprzewodnikowej jest polaczona poprzez przewód linii i kontrolowany zestyk z dioda pólprzewodnikowa do drugiego konca uzwojenia wtór¬ nego transformatora iskrobezpiecznego.Zaleta ukladu polaczen wedlug wynalazku jest jego prostota, wysoka czulosc oraz pewnosc dzialania, otrzy¬ mana dzieki zastosowaniu jednostopniowego wzmacnia¬ cza tranzystorowego, co daje mozliwosc zdalnej .kontroli zestyku obwodem linii iskrobezpiecznej na duze odleg¬ losci'. Przez celowe zastosowanie dwuuzwojeniowego przekaznika precikowego z ukladem kompensujacym otrzymano niewrazliwosc ukladu na zmiany napiecia zasilajacego oraz zmiany temperaturowe. Dalsza zaleta ukladu polaczen wedlug wynalazku jest stosowanie jako boczników pojemnosciowych uzwojen przekazników mi¬ niaturowych kondensatorów elektrolitycznych w miejsce dotychczas stosowanych kondensatorów na prad prze¬ mienny.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przyklado¬ wym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia uklad polaczen do zdalnej kontroli zestyku linia iskrobezpieczna, fig. 2 odmiane ukladu polaczen, a fig. 3 przyklad zastosowania odmiany ukladu.Uklad polaczen wedlug wynalazku sklada sie z elektro¬ nicznego czlonu wykonawczego 1, linii iskrobezpiecznej 2, oraz kontrolowanego zestyku 3 polaczonego'szeregowo z dioda pólprzewodnikowa 4. Uklad zasilany jest z trans¬ formatora iskrobezpiecznego o dwóch uzwojeniach wtór¬ nych pierwszym 5 i drugim 6, polaczonych w szereg z opornikami 7 i 8, celem ograniczenia pradu zwarcia do/ wartosci iskrobezpiecznej.Transformator iskrobetzpieczny wraz z opornikami 7 i 8 jeist zalany zywica termoutwardzalna w jednolity blok. Pierwsze uzwojenie wtórne 5 transformatora przy¬ laczone jest poprzez opornik 7 do ramion pólprzewodni¬ kowego mostka Graetza 9, którego pozostale przeciw¬ legle ramiona sa dolaczone odpowiednio do zwartych z jednej strony dwu uzwojen 10 i 11 przekaznika preci¬ kowego 12, oraz z emiterami dwu tranzystorów 13 i 14.Uzwojenia przekaznika precikowego 12 sa nawiniete przeciwsobnie, przy czym pierwsze uzwojenie 10 jest zbocznikowane kondensatorem 15 i przylaczone z dru¬ giej strony do kolektora pierwszego tranzystora 13, na¬ tomiast drugie uzwojenie 11 jest zbocznikowane kon¬ densatorem 16 i polaczone z drugiej strony z kolekto¬ rem drugiego tranzystora 14.Pomiedzy baze i emiter tranzystora 13 wlaczony jest opornik sterujacy 17, polaczony szeregowo z opornikiem sterujacym 18, wlaczonym pomiedzy emiter i baze dru¬ giego tranzystora 14. Drugie uzwojenie wtórne 6 trans¬ formatora iskrobezpiecznego przylaczone jest jednym koncem do bazy pierwszego tranzystora 13, zas drugim koncem poprzez opornik 8, przewód linii 2 i kontrolo¬ wany zestyk 3 z dioda pólprzewodnikowa 4 oraz powrot¬ ny przewód linii 2 do bazy drugiego tranzystora 14.Dzialanie ukladu polaczen wedlug wynalazku jest na¬ stepujace: w stanie wyjsciowym kontrolowany zestyk 3 jest zwarty i przez obwód linii 2 przeplywa nieznaczny prad wyprostowany jedniopolówkowo przez diode pól¬ przewodnikowa 4. Przy zalozonej kierunkowosci diody 5 pólprzewodnikowej 4 jaik na rysunku (fig. 1), drugi tranzystor 14 zostanie zatkany dodatnim spadkiem na¬ piecia z opornika sterujaicego 18, natomiast pierwszy tranzystor 13 zostanie wysterowany ujemnym spadkiem napiecia z opornika sterujacego 17. Wskutek tego prze- 10 plywa prad jedynie przez pierwsze uzwojenie 10 prze¬ kaznika precikowego 12, który zwiera swój zestyk zwier- ny.Jezeli kontrolowany zestyk 3 zostanie rozwarty prad w obwodzie kontrolnym linii 2 zostanie przerwany i 15 pierwszy tranzystor 13 traci wysterowanie wskutek czego przekaznik precikowy 12 zwalnia i otwiera swój zestyk zwiemy. W przypadku przerwy w linii 2 efekt jest po¬ dobny jaik przy rozwarciu kontrolowanego zestyku 3.W przypadku zwarcia linii 2 przeplywajacy przez jej 20 obwód prad przemienny powoduje wysterowanie obu tranzystorów 13 i 14 i wzbudzenie obu uzwojen 10 i 11 przekaznika precikowego 12, wskutek czego zostanie rozwarty jego zestyk zwiemy.Odmiana ukladu polaczen wedlug wynalazku sklada 25 sie z elektronicznego czlonu wykonawczego 19, linii iskrobezpiecznej 20, oraz kontrolowanego zestyku 21 polaczonego szeregowo z dioda pólprzewodnikowa 22.Uklad jest zasilany z transformatora iskrobezpiecznego 23, którego uzwojenie wtórne polaczone jest jednym 30 koncem poprzez opornik 24 ze zwartymi z jednej strony dwoma uzwojeniami 25 i 26 przekaznika precikowego 27. Pierwsze uzwojenie 25 przekaznika precikowego 27 jest zbocznikowane kondensatorem 28 i przylaczone, z drugiej strony, do anody pierwszej diody pólprzewod- 35 nikowej 29, natomiast drugie uzwojenie 26 tego prze¬ kaznika jest zbocznikowane kondensatorem 30 i pola¬ czone, z drugiej strony, z katoda diody drugiej pólprze¬ wodnikowej 31. Katoda pierwszej diody pólprzewodni¬ kowej 29 jest przylaczona z anoda drugiej diody pól- 40 przewodnikowej 31 poprzez przewód linii 20, kontrolo¬ wany zestyk 21 z dioda pólprzewodnikowa 22, oraz prze¬ wód powrotny linii 20 do drugiego konca uzwojenia wtórnego transformatora iskrobiezpiecznego.Dzialanie powyzszego ukladu polaczen wedlug wyna- 45 lazku jest nastepujace: przy zalozonej kieirunkowoscii dio¬ dy pólprzewodnikowej 22 jak na rysunku (fig. 2) i zwar¬ tym kontrolowanym zestyku 21, przez obwód iskrobez¬ piecznej linii 20 przeplynie prad wyprostowany jedno- polówkowo, który przepuszczony przez pierwsza diode 50 pólprzewodnikowa 29 wzbudza pierwsze uzwojenie 25 przekaznika precikowego 27 powodujac zwarcie jego ze¬ styku zwiernego. Jezeli kontrolowany zestyk 21 zostanie rozwarty wtedy prad w obowodzie kontrolnym zostanie przerwany, wskutek czego przekaznik precikowy 27 zwal- 55 nia i otwiera swój zestyk zwiemy. W przypadku przer¬ wy w obwodzie linii 20 efekt jest podobny do rozwar¬ cia kontrolowanego zestyku 21. W czasie zwarcia linii 20 przeplywajacy przez jej obwód prad przemienny powo¬ duje wzbudzenie obu uzwojen 25 i 26 przekaznika pre- 60 cikowego 27, wskutek czego zostanie rozwarty jego zestyk zwiemy.Uklad polaczen wedlug wynalazku znajduje szczególne zastosowanie do kontroli polozenia przycisku drzwiowe¬ go tamy wentylacyjnej, kontroli zamkniecia pokryw 65 transformatorów i rozdzieln ognioszczelnycti, wzglednie63129 do kontroli polozenia zestyków laczników magnetycznych w podziemiach kopaln silnie gazowych. Odmiana ukladu polaczen wedlug wynalazku znajduje szczególne zastoso¬ wanie do kontroli obwodów zewnetrznych o nieduzej opornosci petli, jak przykladowo przedstawiono na ry¬ sunku (fig. 3) do kontroli ciaglosci lini-i i awaryjnego wylaczania przenosnika z ruchu z dowolnego miejsca jego trasy.Wzdluz trasy przenosnika rozciagniete sa dwa gole przewody 32, z których jeden jest podwieszony na izo¬ latorach 33, natomiast drugi jest uziemiony. W stanie wyjsciowym przez przewody 32 przeplywa iskrobez- pieczny prad wyprostowany jednopolówkowo i przekaz¬ nik 27 czlonu wykonawczego 19 jest wzbudzony. W przypadku zagrozenia obsluga przenosnika zwiera gole przewody 32 ze soba, lub w zaleznosci od sytuacji roz¬ rywa przewody, powodujac zwolnienie przekaznika 27 i w efekcie wylaczenie przenosnika z ruchu. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Uklad polaczen do zdalnej kontroli stanu zestyku linia iskrobezpieozna, wyposazony w elektroniczny czlon wykonawczy, linie iskrobezpieozna, kontrolowany zestyk i diode pólprzewodnikowa, znamienny tym, ze czlon wykonawczy (1) posiada dwuuzwojeniowy przekaznik precikowy (12), którego uzwojenia (10) i (11) sa z jednej strony ze soba zwarte i przylaczone do ramienia pól¬ przewodnikowego mostka Graetza (9) zasilanego z pier- 10 20 25 wszego uzwojenia wtórnego (5) transformatora iskrobez- piecznego, zas z drugiej strony, uzwojenia (10) i (11) przekaznika precikowego (12) sa dolaczone oddzielnie, do kolektorów tranzystorów (13) i (14), przylaczonych swymi emiterami równolegle do przeciwleglego ramienia mostka Graetza (9), oraz przez opornik (17) do bazy pierwszego tranzystora (13) i poprzez opornik (18) do bazy drugiego tranzystora (14), przy czym drugie uzwo¬ jenie (6) transformatora iskrobezpiecznego przylaczone jest jednym koncem do bazy pierwszego tranzystora (13), zas drugim koncem poprzez przewód linii (2) i kontro¬ lowany zestyk (3) z dioda pólprzewodnikowa (4) do ba¬ zy drugiego tranzystora (14).

2. Odmiana ukladu polaczen wedlug zastrz. 1 zna¬ mienna tym, ze czlon wykonawczy (19) jposiada dwu¬ uzwojeniowy przekaznik precikowy (27), którego uzwo¬ jenia (25) i (26) sa przylaczone z jednej strony równo¬ legle do jednego konca uzwojenia wtórnego transforma¬ tora iskrobezpiecznego (23), zas z drugiej strony pierw¬ sze uzwojenie (25) przekaznika precikowego (27) jest przylaczone do anody pierwszej diody pólprzewodniko¬ wej (29), a drugie uzwojenie (26) przekaznika przciko- wego (27) jest z drugiej strony polaczone z katoda dru¬ giej diody pólprzewodnikowej (31), a natomiast katoda pierwszej diody pólprzewodnikowej (29) jest zwarta z anoda drugiej diody pólprzewodnikowej (31) i przyla¬ czona poprzez przewód linii (20) i kontrolowany zestyk (21) z dioda pólprzewodnikowa (22) do drugiego konca uzwojenia wtórnego transformatora iskrobezpieicznego (23). 12 5 G 8 7 9 15KI. 74 b, 5/01 63129 MKP G 08 c, 25/00 27 23 24 30 26 27 29 25 fig. 2 ty ew ty -$ # fig. 3 WD A-l. Zam. 930, naklad 250 egz. f PL PL