Opublikowano; 31.Y.1971 62641 KI. 37 a, 1/18 MKP E 04 b, 1/18 UKD 624.07: 624.016:693.9 Wspóltwórcy wynalazku: Kazimierz Kurjata, Tadeusz Pacholski Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Przemyslu Betonów „Biprodex", Warszawa (Polska) Sciana oslonowa samonosna, zwlaszcza dla budynków przemyslowych Przedmiotem wynalazku jest sciana oslonowa sa¬ monosna zwlaszcza dla budynków przemyslowych, zlozona z opartych na podwalinie lub izawiesizo- nych na stropie .prefabrykowanych slupów nosnych z 'betonu zbrojonego, poziomych szczelblin z tmetalu lub tworzywa sztucznego ,oraz przepon wypelnia¬ jacych.Znane sa sciany oslonowe konstrukcji metalowej, na przyklad sciana zbudowana z segmentów o sze¬ rokosci i wysokosci kdlku metrów, której segmenty skladaja sie z kilku slupów i polaczonyich z nimi sztywno i nierozlacznie szczeblin poziomych. Zlacza sasiadujacych segmentów sa wykonane w sposób zapewniajacy swobode ruchów wywolanych rozsze¬ rzalnoscia metalu poszczególnych segmentów przy wahaniach temiperatury. Poszczególne odstepy mie¬ dzy slupami jednego segmentu zmieniaja sie .przy wahaniach temiperatury na skutek rozszerzalnosci metalu w szczeblinach.Znana jest równiez w budownictwie przemyslo¬ wym sciana oslonowa, zlbudowana z monolitycz¬ nych, .poziomych elementów sciennych i okiennych, wykonanych z betonu zbrojonego o dlugosci kilku do kilkunastu metrów, umocowanych koncami do slupów nosnych konstrukcji budynku. Elementy okienne sa kratownicami bezprzekajtniowymi (ramy Vierendeela) z poziomymi pasami górnym i dol¬ nym. Miedzy elementami pozostawiona jetst szczeli¬ na dylatacyjna zapewniajaca swobode ruchów wy¬ wolanych rozszerzalnoscia betonu w elemencie, 10 15 20 25 30 przy wahaniach temperatury. Odstepy (pomiedzy poszczególnymi sluipaimi elementu okiennego (kra¬ townicy) zmieniaja sie przy wahaniach temiperatu¬ ry na skutek rozszerzalnosci pasów poziomych kra¬ townicy. Przy stosowanych rOzpieJtosciach kratow¬ nicy pasy poziome i slupy maja przekrój kilkuset centymetrów kwadratowych.Wyzej wymienione sciany oslonowe wykazuja szereg niedogodnosci. Zmiany odstepów miedzy slu¬ pami, wywolane rozszerzalnoscia materialów przy zmianach temperatury, uitrudniaja (skuteczne usz¬ czelnienie styków scian dzialowych ze slupami scian oslonowych. Nierozlaczne polaczenie slupów ze szczebiLinami uniemozliwia po zbudowaniu scia¬ ny — zaleznie od aktualnych potrzeb, wystepuja- cych w czasie uzytkowania budynku — wymiane lub osadzenie w innym miejscu szczeblin, bez prze¬ budowy lub wymiany calego segmenjtu (elementu) sciany. Duzy modul powierzchniowy segmentów ogranicza swobode projektowania podzialu sciany.Metalowe i betonowe slupy sciany stanowia mostki termiczne, z czym wiaze sie skraplanie pary wod¬ nej na ich wewnetrznych powierzchniach, zas kon¬ strukcja tych scian nie Ijest przystosowana do uzy¬ cia oslon eliminujacych mostki termiczne.Poza wyzej wymienionymi niedlogodinosciami znana sciana oslonowa konstrukcji stalowej wy¬ maga powlok antykorozyjnych zabezpieczajacych metal przed dzialaniem naturalnych warunków at¬ mosferycznych. Sciana ita nadaje sie \tyflko do osla- 62 64162 641 3 15 20 niania pomieszczen o wysokosci nie przekraczaja¬ cej kilku metrów.Wyizeij wymieniona sciana oslonowa z betonu zbrojonego, przy zastosowanym ukladzie konstruk- cyj,nym, wymaga pasów pozaornych i slupów kra¬ townicy ó duzym przekroju, czego wynikiem jest ograniczenie przeswitu okien, znaczne zuzycie ma¬ terialów konstrukcyjnych oraz duzy ciezar sciany na jednostke powierzchni. ( Celem wynalazku jest skonstruowanie sciany oslonowej nie wykazujacej wytzej wymienionych niedogodnosci, to jest sciany o konstrukcji z be¬ tonu zbrojonego, bez mostków termicznych, umoz¬ liwiajacej oslone pomieszczen o wysokosci do kil¬ kunastu metrów, z mozliwoscia la'twej wymiany szczeblin i przepon wypelniajacych, oraz osadzania ich w -innym miejscu, zgodnie z potrzebami wyste¬ pujacymi w iczasie uzytkowania isciany.Zadanie techniczne polega ina takim rozwiazaniu zlacza slupów ze szczeblinaimi, aby bylo mozliwe osiagniecie wyzej wymienionego cellu, przy zapew¬ nieniu swobody ruchów elementów wzgledem sie¬ bie, wywolanych rozszerizalinosoia maftenlalów w czasie zmiian temperatury.Cel ten osiagnieto przez zastosowanie sciany oslio- ^25- noweij samonosnej skladajacej sde z opartych na jodwalinie lub zawieszonych na stropie slupów nosnych z przylgami uformowanymi na calej dlu¬ gosci slupów, poziomych szczeblin z metalu lufo tworzywa sztucznego o dogodnym przekroju np. w 3d' ksztalcie litery Z, T, H lub h i przepon wypelnia¬ jacych szkielet, z tym ze slupy nosne z betonu zbrojonego posiadaja równolegle do lica sciany równomiernie rozmieszczone otwory, w których sa swobodnie oparte szczeMiny oraz osadzone prze¬ tyczki mocujace przepony cienkie, np. szklo, plyty elewacyjne, ramy okien itp. i ewentualnie zamki do oparcia przepon grubych.Przepony cienkie sa oparte o szczebliny i umo¬ cowane .przetyczkami wsunietymi w otwory slupa.Koncówki szczeblin opierajace sie w otworach sa wyciete od dolu do w przyblizeniu polowy swej wysokosci, co zabezpiecza je przed wysunieciem sie z otworów, nie ograniczajac równoczesnie mozli¬ wosci ruchów termicznych szczebliny w stosunku do slupa.Najdogodniejsze sa otwory o przekroju czworo¬ boku, w którym scianka otworu przylegajaca do przylgi jest pionowa, a .przeciwlegla wychylona od pionu.W razie potrzeby istnieje mozliwosc osaidzenia w szkielecie przepon grubych (warstwa izolacji termicznej wraz z warstwa licowa itp.). Do pod¬ parcia tych przepon stosuje sie zamek wykonany z plaskowników metalowych, zlozony z dwu sy¬ metrycznych klamer w ksztalcie litery S, wsunie¬ tych koncówkami w otwory i obejmujacych srod- ndk silupa, oraz trzeciej klamry w ksztalcie litery omega nasunietej na swobodne koncówki syme¬ trycznych klamer. Koncówki itrzeciej klamry sta¬ nowia pólki, na których oparte sa przepony grube.(Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 (przedstawia widok sciany, fig. 2 przekrój pionowy sciany, fig. 3 przekrój poziomy islupa z osadzonymi przeponami cienkimi, fig. 4 przekrój pionowy przez 65 35 40 45 50 55 60 szczebliny i przepony z widokiem na slup, fig. 5 widok szczególu polaczenia szczeblin ze slupem, fig. 6 widok zamka z góry, fig. 7 widok zamka z boku.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania sciany oslonowej samonosnej, w którym slupy nos¬ ne 1 z betonu zbrojonego z dwiema przylgami uformowanymi na calej dlugosci-slupa sa dolem wsparte na .podwalinie 2, a góra polaczone ze stropem 3 za pomoca dowolnych znanych zlaczy zapewniajacych pionowe polozenie slupa i równo¬ czesnie umozliwiaijacych ruch slupa w kierunku pionowym, wywolany rozszerzalnoscia betonu przy zmianach temperatury.Slupy 1 posiadaja równolegle do lica sciany rów¬ nomiernie rozmieszczone otwory 4, w których sa swobodnie oparte szczebliny 5 o przekroju w ksztal¬ cie litery Z. Koncówki szczeblin 5 opierajace sie w otworach 4 posiadaja wyciecie od dolu w przyblize¬ niu do polowy swej wysokosci. Na szczeblinach sa oparte przepony cienkie 6, umocowane do slu¬ pów 1 za pomoca przetyczek 7 z plaskownika me¬ talowego, odpowiednio wygietego i wsunietego w otwory 4 slupów 1. Miedzy przepona cienka 6 a "przylga slupa 1 znajduje sie uszczelka 8 z trwale elastycznego materialu. Do koncówek przetyczek 7 umocowana jest otulina 9 stanowiaca izolacje ter¬ miczna slupa.Otwory 4 w slupach 1 maja przekrój czworo¬ boku, przy czym scianki przylegajace do przylg sa pionowe, a przeciwlegle wychylone od pionu.W dolnej i górnej czesci sciany osadzone sa prze¬ spany grube 10, wykonane z materialu stanowiacego izolacje termiczna sciany wraz z .powloka licowa np. plyty z gazdbetonu pokryte warstwa wypra¬ wy. Przepony grube 10 sa zawieszone na sluipach 1 za pomoca zaimka skladajacego sie z trzech kla¬ mer wykonanych z piaskownika metalowego. Na dwie symetryczne klamry 11 w ksztalcie litery S, wsuniete koncówkami w otwory 4 i obejmujace srodnjk slupa 1, jest nasunieta klamra 12 w ksztal¬ cie litery Iomega, której koncówki stanowia pólki, na których oparta jest przepona 10. Miedzy klam¬ rami 11 posiadajacymi otwory sa osadzone lby mlotkowe srub 13, które za posrednictwem podkla¬ dek 14 dociskaja przepone 10 do przylg slupa 1.Miedzy przylga a przepona 10 znajduje sie pod¬ kladka uszczelniajaca 8 z trwale elastycznego ma¬ terialu. PL