Reakcyjne pedla wodne, stosowane ido napedu statków lub lodzi, posiadaja, jak wiadomo, w porównaniu ze srubami, kola¬ mi wodmemi lub podobnemi urzadzeniami te wyzszosc, iz zmiana kierunku biegu statku uskutecznia sie przez zmiane kie¬ runku odplywu wody (zapomoca przesta¬ wienia dysz lub krócców wylotowych), co moze uskutecznic dowódca statku wlasno¬ recznie, nie potrzebujac zmieniac biegu silnika, który przez caly czas pracuje w tym samym kierunku. Ponadto, pedlo reak¬ cyjne wodne napotyka podczas ruchu stat¬ ku opór mniejszy w porównaniu ze wspo- mnianemi urzadzeniami; Pomimo to, spól- czynnik wydajnosci takiego pedla jest mniejszy, niz odpowiedni spólczynnik sru¬ by lub kola wodnego.Wynalazek niniejszy ma na celu po¬ wiekszenie tego spólczynnika, a to zapo¬ moca swoistego urzadzenia, opisanego po¬ nizej i uwidiocznionego na zalaczonym ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia sche¬ matycznie sposób obecny czerpania wody potrzebnej do napedu, fig. 2 — sposób czerpania wody, stanowiacy przedmiot wy¬ nalazku niniejszego, wreszcie fig. 3 i 4—u-. rzadzenie krócców (dysz) w postaci zlozo¬ nego kolana, które sluzy do czerpania i wyrzucania wody, odpowiednio w przekro¬ ju pionowym i w widoku zgóry.Jak wskazuje fig. 1, ssanie pompa (od¬ srodkowa) wody potrzebnej do napedu u-skutecznia sie obecnie ptzez otwór w dnie statku, wskutek czego strumien wody, skierowany do góry,, utrudnia Tuch statku.Sila przeciwdzialajaca ruchowi statku, po¬ wstajaca wskutek bezwladnosci masy wo¬ dy otaczajacej pomieniony strumien, jest jak to latwo zrozumiec, tern wieksza, im wieksza j*est szybkosc statku.Dla usuniecia tej sily tamujacej bieg statku, ssanie uskutecznia sie, stosownie do niniejszego wynalazku, przez przyrzad w postaci zlozonego kolana (fig. 2), którego dysza ssaca skierowana jest przeciw ru¬ chowi statku, podczas gdy wyrzucanie wo¬ dy uskutecznia sie przez dysze s o wylo¬ cie zwróconym w! kierunku przeciwnym.Kolano to (króciec) mozna zbudowac w ten sposób (fig. 3 i 4), iz wewnatrz krócca kolankowego s o srednicy wiekszej osa¬ dza sie spólsrodkowo, przy pomocy roz¬ porek u, króciec kolankowy /, przyczem wyloty obu tych krócców sa zwrócone w kierunkach przeciwnych. Cale kolano prze¬ puszcza sie zapomoca dlawnicy przez dno statku. Bieg statku mozna oczywiscie, jak i przy pedlach zwyklych, zmieniac na prze¬ ciwny, obracajac zlozone kolano o 180°, co równiez moze uskutecznic dowódca statku wlasnorecznie, zapomoca odpowiedniego mechanizmu.Jak wskazuje ponizszy racikaask, urza¬ dzenie siawwtace pczedmiot wynalazku sunisjszego posiada, w miare wzrostu szyb¬ kosci statku, coraz wiekszy spólczynnik *vyda(ji(asci, .co nalefey przypisac doplywo¬ wi d© pompy wady pod pewnem cistnie- Szybkosc v =»= }/ 2gh skad /z ~ —• Cisnienie h slwpa wody dla szybkosci od¬ powiednia równych: vx = 10 m/sek, v2 = 15 m/sek, vs = 20 m/sek, wyniosa: 402 /ii = — = 5,1, co odpowiada 1/2 atm. 29,81 15 h2 = =11,95 „ 1 atm. 29,81 20a hs = = 20,4, co odpowiada 2 atm. 29,81 Dzieki wiec zwróceniu wylotu rury ssa¬ cej s w kierunku biegu statku przy szyb¬ kosciach: vx = 10 m/sek, v2 = 15 m/sek, v3 = 20 m/sek, szybkosc posuwania sie krócca kolankowego w wodzie wyniesie odpowiednio: 19,4; 29 i 38$ wezlów, czy¬ li im wieksza jest szybkosc statku, tern wieksza korzysc zastosowania niniejszego kolana zlozonego.Zjawiska powyzsze mozna objasnic w sposób nastepujacy: Podczas ruchu statku pedlo porusza sie otworem ssacym jak gdtyby „pod wode".Izieki teasra, wteda przy wzrastajacej szyb¬ kosci ruchu statku naplywa do pompy z cisnieniem coraz to wyzszem i w ten spo¬ sób znacznie podnosi spólczynnik wydaj¬ nosci pompy. Rzecz prosta, ze otwór ssacy musi byc zawsze zwrócony w kierunku ruchu.Wobec 4Jego, ssanie nie pochlania tyle jeoiergji, ile jej wysmagaja kne ziwykle pompy, lecz pompa ta pracuje oszczednie, gdyz woda. doplywa pod cisnieniem wa^c- szem Lub iffiniejszeu^ op mom salezy &d szyfekosei statku.Z astrz e zeai.a pat^ntows- j. Reakcyjne pedlo wodne do nape¬ du statków wodbych, znamienne iem, ze ssanie wody, potrzebnej do napedu, usku¬ tecznia sie zapomoca krócca kolankowe¬ go, osadzonego w dnie statku, o dyszy ssacej, zwróconej przeciw ruchowi statku, podczas gdy wyrzucanie wody odbywa sieprzez takiz króciec, lecz o wylocie zwró¬ conym w kierunku przeciwnym. 2. Pedlo wedlug zastrz. 1, znamienne tern, ze posiada postac kolana, zlozone¬ go z dwu krócców kolankowych, z któ¬ rych króciec (t) wyrzucajacy wode miesci sie wspólosiowo wewnatrz krócca ssace¬ go (s).Benjamin Dominik Kolaczek.Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 6211.£ Sifi l|l|IHIV- Styl. £-imt-- V- t i Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL