Opublikowano: 10.11.1971 62041 KI. 8 d, 20/22 MKP D 06 f, 67/00 Wspóltwórcy wynalazku: Stefan Workert, Henryk Kaniera, Ryszard Urban, Wi¬ told Adamek Wlasciciel patentu: Centralne Laboratorium Przemyslu Odziezowego, Lódz (Pol¬ ska) Pneumatyczne urzadzenie do sterowania programowego rozdzielania doplywu powietrza Przedmiotem wynalazku jest pneumatyczne urzadze¬ nie do sterowania programowego rozdzielania doplywu powietrza na poszczególne kanaly zasilajace mechaniz¬ my Wykonawcze maszyny wedlug z góry zalozonego programu, majace zastosowanie zwlaszcza w maszynach 5 prasowalniczych do odziezy.Znane dotychczas urzadzenia posiadaja jako element sterowniczy karte perforowana lub zlobkowana plaska badz nawijana na beben. W urzadzeniach o sterowaniu bezposrednim komora rozdzielcza polaczona jest z ka- 10 nalami zasilajacymi mechanizmy wykonawcze maszyny, w których przeplyw powietrza z komory rozdzielczej reguluja zawory. Otwarcie zaworu nastepuje przez prze¬ suniecie kolka osadzonego w kanale zasilajacym, na który to kolek dzialaja wystepy karty sterowniczej. Z 15 uwagi na duza powierzchnie przekroju kanalów zasila¬ jacych a stad i duza powierzchnie grzybków zaworów, na które dziala sprezone powietrze, do otwierania za¬ woru wymagane sa duze sily co powoduje szybkie zu¬ zywanie sie kartsterowniczych. 20 W znanych urzadzeniach o posrednim sterowaniu kartami, w kanalach zasilajacych mechanizmy maszyny znajduja sie zawory elektropneumatyczne. Wystepy kar¬ ty sterowniczej dzialaja na dzwignie zwierajaca przez co nastepuje laczenie styków elektrycznych i zadzialanie 25 elektromagnesu, który powoduje otwarcie przeplywu po¬ wietrza w kanale zasilajacym. Urzadzenia dzialajace na zasadzie laczenia styków elektrycznych ulegaja czestym uszkodzeniom glównie z powodu zanieczyszczen i spa¬ laniu siestyków. 30 W znanych urzadzeniach w przypadku zmiany czasu zadzialania jakiegos mechanizmu wykonawczego ma¬ szyny, nalezy wymienic cala karte sterownicza co wy¬ maga duzej ilosci kart.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych wad i opracowanie urzadzenia umozliwiajacego sterowanie programowe za pomoca niewielkich sil z mozliwoscia szybkiego, latwego nastawienia programu.Urzadzenie wedlug wynalazku ma korpus z dokre¬ conymi od przodu i tylu pokrywami. W tylnej pokry¬ wie wykonany jest otwór doprowadzajacy sprezone po¬ wietrze do komory rozdzielczej polaczonej z wieloma lub jednym kanalem zasilajacym mechanizmy wyko¬ nawcze maszyny Rozwiazanie wytyczonego zadania osiagnieto dzieki osadzeniu w cylindrze przecinajacym kanal zasilajacy tloka z przewezeniem do otwierania lub zamykania przeplywu powietrza w tym kanale i polaczeniu cylin¬ dra poprzez kanaly oraz otwór z komora rozdzielcza.W otworze zamykanym ikulka osadzono suwliwie po- pychacz, który polaczono z kolkiem majacym kanalik odpowietrzajacy, stykajacym sie z klawiszem umieszczo¬ nym w kasecie. Za kaseta osadzono beben programuja¬ cy z plytkami sterujacymi tymi klawiszami, które po¬ srednio poprzez popychacz powoduja uchylenie otworu zamknietego kulka i tym samym doplyw sprezonego powietrza z komory rozdzielczej do cylindra.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia sterowanie powietrza za pomoca niewielkich sil, jak równiez szyb- 6204162041 kie i latwe nastawienie programu z regulacja dlawienia przeplywu powietrza.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia urzadzenie w przekroju poprzecznym przez beben programujacy i jeden z ukladu kanalów, fig. 2 — be¬ ben programujacy w przekroju po linii C—C wedlug fig. 1 z dodatkowymi elementami napedu, fig. 3 — plytke sterujaca bebna programujacego w przekroju po¬ przecznym po linii D—D wedlug fig. 2, fig. 4 — uklad kanalów urzadzenia w przekroju po linii A—A wedlug fig. 1, a fig. 5 — uklad kanalów urzadzenia w przekroju po linii B—B wedlug fig. 1.Urzadzenie wedlug wynalazku ma korpus 9 z dokre¬ conymi od tylu pokrywa 7 i od przodu pokrywa 34. W pokrywie 7 wykonany jest doprowadzajacy powietrze otwór 3 laczacy sie z komora rozdzielcza 22 polaczona w (dolnej czesci z kanalami zasilajacymi 35, doprowa¬ dzajacymi powietrze do mechanizmów wykonawczych maszyny. W poprzek kanalów zasilajacych 35 w cy¬ lindrach 24 osadzone sa sterujace przeplywem tloki 6.W górnej czesci komora rozdzielcza 22 polaczona jest z kanalami 41, których wyloty zamykaja kulki 1 doci¬ skane sprezynkami 2. Ilosc kanalów 35 i 41 moze byc dowolna zaleznie od potrzeb.W korpusie 9 moze byc dodatkowo jedna lub wiecej komór rozdzielczych 23 polaczonych tylko z kanalami 35, przy czym cylinder 24 polaczony jest poprzez kanal rozprowadzajacy 25 i otwór 42 z kanalem 41 komory rozdzielczej 22. Za kazda kulka 1 w otworze 42 umie¬ szczony jest suwliwie popychacz 26 o srednicy znacznie mniejszej od przekroju otworu w którym sie znajduje.Popychacz 26 polaczony jest z osadzonym w szczel¬ nym otworze pokrywy 34 kolkiem 29 majacym na pew¬ nej dlugosci wyciety kanalik 36. Kanal 41 poprzez otwór 42 i kanal rozprowadzajacy 25 polaczony jest z co najmniej jednym cylindrem 24. Tlok 6 ustawiony w cylindrze 24 ma przewezenie 45 i dociskany jest spre¬ zyna 4 osadzona na srubie 5. W dolnej czesci cylindra 24 w miejscu jego przeciecia sie z kanalem zasilajacym 35 wykonane jest sciecie 38, a w tylnej czesci tego cy¬ lindra otwór odpowietrzajacy 8.Z przodu do korpusu 9 przymocowana jest kaseta 28, w której umieszczone sa na osi 43 klawisze 27 majace noski 30, które wystaja z tej kasety. Od tylu klawisz 27 opiera sie o kolek 29, a z przodu o wystep 33 kasety 28. Przed kaseta 28 osadzony jest beben programujacy 39, który moze sie odsuwac i dosuwac do nosków 30.Beben 39 sklada sie ze szpuli 17, na której nalozone sa plytki sterujace 18 docisniete do siebie korkiem 21.Kazda plytka 18 ma na obwodzie podzialke czasowa 32 naniesiona wkleslymi rowkami i oznaczona cyframi.Plytki sterujace 18 na obwodzie miedzy poczatkiem i koncem podzialki czasowej maja wykonane wyciecia 40, ustalone w tym samym punkcie poczatkowym dzieki jednakowemu usytuowaniu wyciec w plytkach 18, w których zaglebiony jest poosiowy wystep 37 szpuli 17.Plytki sterujace 18 moga miec na obwodzie wystepy 31 utworzone przez dodatkowe wyciecia 44' odpowiednio rozmieszczone zaleznie od wymaganego programu. Be¬ ben programujacy 39 wraz z kolem zebatym 14 jest osadzony na osi 12 dzwigni 10 i zabezpieczony przed wysunieciem sie zatrzaskiem 20.Beben 39 ma m szpuli 17 wyciecie, w które wychodzi kolek 13 zwiazany na stale z kolem zebatym 14 osa¬ dzonym na osi 12. Wewnatrz kola zebatego 14 umie¬ szczona jest sprezyna 11 zaczepiona jednym koncem do tego kola, a drugim do dzwigni 10. W dzwigni 10 osa¬ dzony jest kolek 15 wspólpracujacy z wystepem 16 usy- - 5 tuowanym na kole zebatym 14. Z kolem zebatym 14 wspólpracuje przesuwnie i obrotowo osadzone kolo ze¬ bate 19. Urzadzenie wedlug wynalazku pracuje naste¬ pujaco: do otworu 3 doprowadza sie sprezone powie¬ trze, które wypelnia komore rozdzielcza 22, górna Czesc !0 kanalu zasilajacego 35 do tloka 6 i kanal 41 do kulki 1.Po uruchomieniu przyciskiem, beben programujacy 39 wraz z kolami zebatymi 14 i 19 dosuwa sie swoimi wy¬ cieciami 40 wykonanymi w plytkach sterujacych .18 do nosków 30 klawiszy 27. 15 W tym polozeniu bebna 39 plytki 18 nie dotykaja nosków 30 i tym samym nie nastepuje puszczenie po¬ wietrza w kanaly sterujace. Po dosunieciu sie kola ze¬ batego 19 do kola zebatego 14 polaczonego kolkiem 13' z bebnem programujacym 39 i wprowadzeniem tego 20 pierwszego kola w ruch obrotowy, nastepuje obrót beb¬ na 39 wokól osi 12 zgodnie ze strzalka uwidoczniona na fig. 1.Plytki sterujace 18 swoimi wystepami 31 zaleznie od wykonania w nich naciec 44 naciskaja kazda na swój 25 nosek 30 wciskajac klawisze 27, które obracajac sie na osi 43 powoduja wcisniecie kolków 29. Kolek 29 po¬ przez popychacz 26, pokonujac opór sprezynki 2 i po¬ wietrza, wciska kulke 1 i powoduje przeplyw powietrza z kanalu 41 przez otwór 42 do kanalu rozprowadzaja- 30 cego 25. Jednoczesnie po wcisnieciu kolka 29, wylot ka¬ nalika 36 zostaje zamkniety powierzchnia otworu po¬ krywy 34 co uniemozliwia wyplyw powietrza na zew¬ natrz, przez co powietrze kieruje sie do cylindra 24, dziala na tlok 6 i przesuwa go do tylu sciskajac sprezy- 35 ne 4. W chwili gdy przewezenie 45 srednicy tloka 6 znajduje sie na wprost kanalu. 45, powietrze z górnej czesci kanalu zasilajacego 35 poplynie dalej tym kana¬ lem do odpowiedniego mechanizmu wykonawczego ma¬ szyny. Szybkosc przeplywu powietrza regulowana jest 40 sruba 5, przez przekrecenie której mozna uniemozliwic pelne przesuniecie sie tloka 6 do tylu tak, ze jego prze¬ wezenie 45 moze tylko czesciowo uchylic otwory kana¬ lu zasilajacego 35. Gdy w czasie obrotu bebna progra¬ mujacego 39 nosek 30 znajduje sie naprzeciw wyciecia 45 44 w plytce sterujacej 18 lub po pelnym obrocie na¬ przeciw wyciecia 40, sprezynka 2 oraz sprezone powie¬ trze dociskaja kulke 1 do otworu 42, która zamyka przeplyw powietrza przez ten otwór. Jednoczesnie kulka 1 poprzez popychacz 26 wypycha kolek 29, który dzia- 50 lajac na klawisz 27 powoduje jego wychylenie wokól osi 43, przy czym nosek 30 wchodzi w wyciecie 44 lub 40 w plytce sterujacej 18. Przesuw kolka 29 powoduje wysuniecie sie kanalika 36 poza otwór w pokrywie 34, przez co powietrze które pozostalo w kanale rozprowa- 55 dzajacym 25 i naciskalo na tlok 6 ulatnia sie na zew¬ natrz, zwalnia nacisk sprezyny 4, która przesuwa tlok 6, który zamyka przeplyw powietrza w kanale zasilajacym 35. Pozostale sprezone powietrze w dolnej czesci kanalu 35 po przesunieciu sie tloka 6 do przodu, uchodzi z te- 60 go kanalu przez sciecie 38 do tylnej czesci cylindra 24 i dalej przez otwór odpowietrzajacy 8 na zewnatrz.Cykl opisany moze sie powtarzac wielokrotnie w czasie obrotu bebna programujacego 39. Przed wieksza iloscia obrotów bebna 39 zabezpiecza wystep 16 na kole 65 zebatym 14, który opiera sie o kolek 15 dzwigni 10.62041 Po wykonaniu czesci obrotu lub pelnego obrotu bebna programujacego 39, w zaleznosci od ustalonego progra¬ mu, polaczone z jednym z obwodów wylaczanie nape¬ du, w chwili wsuniecia sie noska 30 w wyciecie wyla¬ czajace wykonane w jednej z plytek 18 powoduje odsu¬ niecie bebna 39 na dzwigni 10 od nosków 30 i tym samym przerwanie przeplywu powietrza we wszystkich kanalach.Napieta podczas obrotu sprezyna 11, po odsunieciu .sie bebna programujacego 39 od nosków 30 i odsunie¬ ciu kola zebatego 19 od kola zebatego 14, obraca beben programujacy 39 wstecz do pozycji wyjsciowej, która ustala wystep 16 kola zebatego 14 przez oparcie sie o kolek 15 dzwigni 10.W przypadku potrzeby zmiany czasu zadzialania ja¬ kiegos mechanizmu wykonawczego maszyny, wymienia sie po uprzednim wykreceniu korka 21 tylko okreslona plytke sterujaca 18 o innym usytuowaniu wyciec 44.W przypadku wymaganych do sterowania mechaniz¬ mami maszyny róznych cisnien powietrza zwykle wiekszych, wówczas powietrze o róznych cisnieniach doprowadza sie do komór rozdzielczych 23 polaczonych tylko z kanalami zasilajacymi 35. Przeplyw powietrza przez kanal 35 do mechanizmów maszyny nastepuje po przesunieciu tloka 6 przez sprezone powietrze dopro¬ wadzone do komory rozdzielczej 23, w sposób opisany poprzednio. PL