Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.1.1971 61839 KI. 45 g, 7/00 MKP A 01 j, 7/00 Wspóltwórcy wynalazku: Gerhard Wschowsky, Hans Werner Hoffmann, Helmut Ehrhardt, Hans Heller Wlasciciel patentu: VEB Elfa Elsterwerda, Elsterwerda — Biehla (Niemiecka Republika Demokratyczna) Urzadzenie przelaczajace do dojarek mechanicznych Wynalazek dotyczy urzadzenia przelaczajacego do dojarek mechanicznych, w których czynnosc przelaczenia nastepuje w przypadku spadku prze¬ plywu mleka ponizej okreslonego minimum.Przy dojeniu za pomoca dojarek mechanicznych dazy sie, zeby reszta mleka pozostajaca w wymie¬ niu byla nieznaczna, bowiem jest szkodliwa dla krów oraz aby przy osiagnieciu takiego stopnia wy- dojenia krów maszyna byla wylaczana samoczyn¬ nie a to w celu unikniecia uszkodzenia wymienia.Znane sa urzadzenia w dojarkach mechanicz¬ nych, w których w przypadku spadku przeplywu mleka ponizej okreslonego minimum nastepuje za¬ dzialanie elementu przelaczajacego, przy czym rów¬ noczesnie zostaja uruchamiane dodatkowe urza¬ dzenia wspomagajace dojenie lub tez wylaczajace dojarke. Tego rodzaju urzadzenia przelaczajace sa tak wykonane, ze przy naturalnych krótkotrwalych zahamowaniach przeplywu mleka podczas dojenia nie zostaja uruchamiane. Znane jest na przyklad zastosowanie w przewodach miedzy wymieniem a zbiornikiem do mleka naczynia spietrzajacego.W dnie naczynia jest wykonany kalibrowany otwór odplywowy. W naczyniu sa umieszczone termisto- ry, to jest oporniki pólprzewodnikowe o duzym ujemnym wspólczynniku temperaturowym, lub tez przy scianach naczynia sa umieszczone elektrody zmieniajace rezystencje lub pojemnosc albo induk- cyjnosc, powodujace w zaleznosci od stopnia na¬ pelnienia naczynia spietrzajacego, zadzialanie ele- 10 15 20 25 mentu przelaczajacego. Poniewaz napelnienie na¬ czynia spietrzajacego zalezne jest od wielkosci ka¬ librowanego otworu wyplywowego, czasokres przerw w doplywie mleka jest regulowany doborem wielkosci otworu. Takie przelaczajace urzadzenia zaopatrzone w naczynia spietrzajace maja te wade, ze musza byc spelnione dodatkowe wymogi odnos¬ nie oczyszczania i dezynfekcji elementów, przez które przeplywa mleko. Ponadto czesciowe lub cal¬ kowite zatkanie odplywowych otworów, przez za¬ nieczyszczenia znajdujace sie w mleku, moga spo¬ wodowac zaklócenia w dzialaniu dojarki, równiez przy krótkotrwalych przerwach w doplywie mle¬ ka, jak równiez przy jeszcze nie calkowicie na¬ pelnionym naczyniu spietrzajacym, na poczatku procesu dojenia.Znane sa ponadto urzadzenia przelaczajace dzia¬ lajace bez naczyn spietrzajacych. W urzadzeniach tych zastosowane sa elektrody oporowe lub tez elektrody pojemnosciowe, indukcyjnie obciazone uzwojenia albo zródla promieniowania, dolaczone do elementów przez które przeplywa mleko. W urza¬ dzeniach tych bezwladnosc potrzebna do uniknie¬ cia niepozadanych przelaczen przy krótkotrwalych przerwach w doplywie mleka osiaga sie przez za¬ stosowanie elektrycznych lub elektronicznych czlo¬ nów opózniajacych.Stosowanie elektrod w elementach przez które przeplywa mleko powoduje jego rozklad. Zmniej¬ sza to jakosc mleka, a na skutek zanieczyszczenia 618393 elektrod moga wystapic zaklócenia urzadzenia prze- • laczajacego.Urzadzenia przelaczajace zaopatrzone w pojem¬ nosciowe elektrody czesto sie psuja. Zastosowanie indukcyjnie obciazonych uzwojen lub zródel pro- 5 mieniowania jest bardzo drogie, przy czym cene tych urzadzen zwieksza jeszcze koniecznosc stoso¬ wania elektrycznych lub elektronicznych czlonów opózniajacych.Celem wynalazku jest skonstruowanie urzadzenia 10 przelaczajacego, dzialajacego przy przekroczeniu (w dól) okreslonego minimalnego przeplywu mle¬ ka, które byloby stosunkowo tanie i gwarantowa¬ loby duza pewnosc dzialania, a przy tym nie utrud¬ nialoby oczyszczania elementów przez które prze- 15 plywa mleko, oraz które nie zmniejszaloby jakosci mleka.Cel teja^.wedlug wynalazku osiagnieto dzieki te¬ mu, ze w^clojatce, przy lub we wnetrzu elementu, przez Tctóry"*przeplywa mleko umieszczony jest 20 ogrzewany lub ochladzany termistor. Termistor ten jest wlaczony jako rezystor w galaz znanego w za¬ sadzie mostka pomiarowego, przy czym przy zmia¬ nie rezystancji termistora nastepuje naruszenie równowagi mostka a napiecie które powstaje na 25 wyjsciu mostka zostaje wzmocnione i przekazane jako impuls pradowy do przekaznika.Warunki 'ogrzewania wzglednie ochladzania ter¬ mistora sa tak dobrane, ze temperatura termisto¬ ra jest równa lub mniejsza niz dolna ekstremal- 30 na wartosc, lub tez mniej wfecej równa lub wieksza niz górna ekstremalna wartosc temperatury po¬ mieszczenia w którym odbywa sie dojenie i jest wyzsza lub nizsza od temperatury mleka.Podczas dojenia nastepuje pomiedzy mlekiem 35 i termistorem wymiana cieplna, na skutek której nastepuje zmiana temperatury a tym samym re¬ zystancji termistora. Przez dobór termistora, opor¬ nosci mostka, wzmocnienia pradu termistorowego a w szczególnosci wielkosci róznicy temperatur 40 miedzy termistorem i wydojonym mlekiem reguluje sie w szerokich granicach czasokres, przy którym zmiana wielkosci rezystancji termistora osiaga war¬ tosc powodujaca przelaczenie.Termistor jest umieszczony w rurce ochronnej 45 lub tez moze byc wpuszczony w sciane elementu przez który przeplywa mleko.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym, fig. 1 przedstawia schematycznie urzadzenie do dojenia 50 z termistorem, fig. 2 — przekrój poprzeczny rury z umieszczonym w niej termistorem, fig. 3 — ter¬ mistor w przekroju wzdluznym, fig. 4 — przekrój poprzeczny termistora umieszczonego w scianie ru¬ ry lub weza, fig. 5 — przekrój wzdluzny termistora 55 w^edlug fig. 4, fig. 6 — przewód z termistorem i dy¬ sza powietrzna, a fig. 7 —. schemat ideowy pola¬ czen urzadzenia przelaczajacego.W znanej w zasadzie dojarce mechanicznej w któ¬ rej lacznik 1 za pomoca weza 2. jest polaczony ze 60 zbiornikiem 3 na mleko, umieszczony jest termistor 4 *w ochronnej rurce 5 majacej w górnej czesci 5* uzwojenie grzejne 6 zaopatrzone w izolacje cieplna 7 i obudowe 8. Rurka 5 jest wstawiona do rury 9.Pomiedzy mlekiem przeplywajacym i rurka 5, oraz 65 4 zawartym w niej termistorze nastepuje wymiana ciepla. Termistor 4 jest — jak to pokazano na fig. 7 — czescia skladowa mostka pomiarowego 10, który za posrednictwem prostownika 11 jest zasilany z transformatora 12 przylaczonego do sieci. Uzwo¬ jenie ogrzewcze 6 rurki 5* stale zasilane za pomo¬ ca przewodu 13 z drugiego wtórnego uzwojenia transformatora 12 ogrzewa rurke 5 do temperatury mniej wiecej 45°C. W czasie dojenia rurka 5 wraz z zawartym w niej termistorem 4 jest chlodzona przez oplywajace mleko, które w zaleznosci od po¬ ry roku ma temperature 34—39°C. Zmniejsza sie tym samym równiez temperatura termistora i jego rezystancja, to jest opór czynny. Zmiana rezystancji termistora 4 powoduje przeplyw pradu przez prze¬ katna mostka pomiarowego 10, a poprzez przewód 14 prad doprowadzony jest do wstepnego tranzy¬ stora 15, z którego wyjsciem jest polaczony prze¬ laczajacy tranzystor 17, na skutek czego napiecie uzyskiwane z transformatora 12 i doprawadzane poprzez przewód 13* do prostownika 16 poprzez przewód 18 do przelaczajacego tranzystora 17, po¬ zwala na przeplyw przezen pradu, który powoduje zadzialanie przekaznika 19. Uruchomienie prze¬ kaznika 19 powoduje przelaczenie dowolnych ele¬ mentów wlaczajacych lub wylaczajacych. Pod ko¬ niec procesu dojenia, a wiec gdy nie mozna juz wydoic wiecej mleka i ustaje jego przeplyw, ter¬ mistor 4 przestaje byc chlodzony i jego tempera¬ tura rosnie. Spowodowana tym zmiana rezystancji termistora powoduje w analogiczny sposób dru¬ gie przelaczenie. Poniewaz temperatura termistora wynosi 45°C i jest wyzsza od temperatury otocze¬ nia, która wynosi na przyklad 23°C, wiec ta ostat¬ nia nie ma wplywu na przelaczanie. Rura 5 osla¬ niajaca termistor 4 moze byc umieszczona bezpo¬ srednio w strumieniu przeplywajacego mleka (fig. 1, 2 i 3) lub tez moze byc wpuszczona w sciane weza lub rury 9 (fig. 4 i 5).Uzwojenie 6 ogrzewajace ochronna rurke 5' moze byc zastapione elementem ochladzajacym, w przy¬ padku gdy pomieszczenia do dojenia sa klimaty¬ zowane. Ochladzanie termistora mozna przepro¬ wadzic za pomoca powietrza czerpanego z pomiesz¬ czenia w którym prowadzi sie dojenie. W tym przy¬ padku powietrze do rury 5 (fig. 6) doprowadzane jest na przyklad przez dysze 20. PL