PL61651B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 27.11.1971 61651 KI. 68 a, 89 MKP E 05 b, 63/00 Wspóltwórcy wynalazku . Marian Bujas, Kraków (Polska), Mieczyslaw Kotarba, wspólwlasciciele patentu: Swiatniki Górne (Polska) Zamek do drzwi zwlaszcza w budynkach mieszkalnych Przedmiotem wynalazku jest zamek do drzwi, zwlasz¬ cza w budynkach mieszkalnych, zabezpieczajacy w spo¬ sób skuteczny przed mozliwoscia otwarcia zamka przy uzyciu niewlasciwego klucza.Znane zamki do drzwi, posiadaja mechanizmy wyko¬ nane w ten sposób, ze zapadki mechanizmów sa umiesz¬ czone w plaszczyznach prostopadlych do osi klucza (np. typu yale). Takie rozwiazanie konstrukcyjne ukladu przestrzennego mechanizmu zamka, bardzo ogranicza mozliwosci stosowania róznych dlugosci zapadek i po¬ woduje, ze róznice w dlugosciach zapadek nie przekra¬ czaja dziesietnych czesci milimetra.Powyzszy uklad przestrzenny mechanizmu zamka, ograniczajacy tak wyraznie dlugosci zapadek powoduje, ze ilosc kombinacji naciec na stosowanych do otwiera¬ nia kluczach (np. typu yale) jest ograniczona i dlatego zamki nie spelniaja dobrze swej zasadniczej roli, pole¬ gajacej na dobrym zabezpieczeniu idrzwi przed otwar¬ ciem ich za pomoca niewlasciwego klucza.Poza tym plaski uklad klucza oraz istniejace luzy pomiedzy zapadkami, które to luzy wynikaja ze wspól¬ pracy czesci obwodu kola oraz stycznej do tego obwo¬ du w postaci powierzchni blokujacej zapadki, dodatko¬ wo pogarszaja mozliwosci zabezpieczenia zamka przed otwarciem za pomoca niewlasciwego klucza oraz po¬ prawnosc jego pracy w czasie eksploatacji.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad i nie¬ dogodnosci w ten sposób, ze elementy zapadek sa umie¬ szczone w plaszczyznach równoleglych do osi klucza, 10 15 20 25 30 przy czym plaszczyzny zapadek moga sie przecinac z osia klucza pod katem prostym lub dowolnie róznym.Dzieki takiemu rozwiazaniu róznice w dlugosciach za¬ padek moga byc kilkakrotnie wieksze niz w znanych i stosowanych mechanizmach, przy czym dzieki posuwi¬ sto-zwrotnemu ruchowi zapadek mozna, praktycznie bio¬ rac, zupelnie zlikwidowac istnienie zbednych luzów, po¬ garszajacych warunki eksploatacji zamka.Powyzszy cel osiagnieto w ten sposób, ze stanowiacy zasadnicza czesc mechanizmu zamka, obrotowy bebe¬ nek, sklada sie z dwóch podwójnych zestawów plaskich plytek, najlepiej okraglych, osadzonych wzajemnie w sposób nierozlaczny za pomoca wsporników tak, ze ich plaszczyzny sa do siebie równolegle, a odleglosc miedzy podwójnymi zestawami plytek jest stala.W górnym zestawie plytek sa wykonane przelotowe prostokatne szczeliny, przy czym w osi kola dwie pro¬ stokatne szczeliny przecinaja sie, tworzac krzyz o do¬ wolnej dlugosci ramion, w który to krzyz, jest wprowa¬ dzony klucz krzyzowy, odpowiadajacy wyciecibin, slu¬ zacy do odblokowania zapadek i do obrotu zamka, na¬ tomiast na okregu kola, w pewnej odleglosci od sred¬ nicy zewnetrznej plytek sa wykonane prostokatne szcze¬ liny prowadzace zapadki, które to zapadki sa umieszczor ne miedzy podwójnymi zestawami plytek, przy czym dol¬ ny zestaw plytek ma odpowiadajace górnemu zestawo¬ wi prostokatne szczeliny prowadzace oraz dwa wycie¬ cia, znajdujace sie wewnatrz zarysu górnej szczeliny krzyzowej a sluzace do wyprowadzenia wypustów klu- 61651(1651 cza po odblokowaniu i obracajacych plaskownik, po¬ przez centralna czesc mechanizmu ryglujacego zamek.Zestaw zapadek o róznych dlugosciach wyciec blo¬ kujacych ale o calkowitej dlugosci zapadek równej so¬ bie, jest w prowadnicach plytek przesuwany do górnego zestawu plytek za pomoca sprezyn indywidualnych w ten .sposób, ze wyciecia zapadek wchodza w odpowied¬ nie szczeliny górnej plytki obudowy obrotowego be¬ benka, blokujac bebenek w obudowie i uniemozliwiajac jego obrót.Dopiero wlozony w otwór klucz krzyzowy, majacy wystepy na- swoich bokach, powoduje wycisniecie zapa¬ dek, odblokowanie bebenka i obrót bebenka a wraz z rtim przesuniecie zasuwy (rygla). W wypadku, gdy krzy¬ zowy klucz nie jest od danego zamka, nastepuje albo niepelne wycisniecie zapadek z górnej plytki obudowy lub tez, ewentualnie za duze ich wycisniecie (skok) i wó¬ wczas wchodza one w odpowiednie kanaly dalszej cze¬ sci obudowy zanika, powodujac blokowanie obrotowe¬ go bebenka i uniemozliwiajac jego obrót. W ten spo¬ sób, za male lub tez za duze wycisniecie zapadek zawsze powoduje zablokawanie bebenka i uniemozliwia otwar¬ cie zamka. v Czesc obudowy zamka rw której osadzona jest zasuwa ma najlepiej ksztalt oplywowy w postaci wydluzonej elipsy, w widoku z przodu, oraz jest zabezpieczona przy pomocy znanych sposobów pokryciem galwanicznym przed korozja.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok mechanizmu blokujacego w przekroju podluznym, fig. 2 — przekrój obrotowego bebenka w jednej plasz¬ czyznie, fig. 3 przekrój obrotowego bebenka w drugiej plaszczyznie, fig. 4 — widok obrotowego bebenka z gó¬ ry, fig. 5 — widok obrotowego bebenka z dolu, fig. 6 — widok górnej plytki obudowy, fig. 7 — widok i przekrój obudowy bebenka, fig. 8 — widok krzyzowego klucza, fig. 9 — widok pierscienia zabierajacego, fig. 10 — wi¬ dok plaskownika obracanego przez klucz, fig. 11 — wi¬ dok zewnetrzny zasuwy zamka.Zamek do drzwi wedlug wynalazku sklada sie z obroto¬ wego bebenka 1, który stanowi podwójny zestaw gór¬ nych plytek 2, majacych wykonane dwie przecinajace sie w ksztalcie krzyza szczeliny (fig. 4) oraz cztery prosto¬ katne szczeliny na okregu zblizonym do obwodu ply¬ tek 2, przy czym w szczeline krzyzowa jest wkladany krzyzowy klucz 3, odblokowujacy obrotowy bebenek 1, natomiast szczeliny na okregu (fig. 4), spelniaja role prowadnic, nastepnie stanowi go odpowiadajacy górne¬ mu, podwójny zestaw dolnych plytek 4, nie majacy je¬ dynie wyciecia w ksztalcie krzyza, natomiast majacy wewnatrz zarysu krzyza dwa wyciecia (fig. 5) dla wy¬ stepów krzyzowego klucza 3, które to wystepy powoduja obrót zabierajacego pierscienia 5, który obraca plaskow¬ nik 6, ten z kolei, poprzez znany uklad powoduje obrót zasuwy lub rygla, przy czym górny zestaw plytek 2 oraz dolny zestaw plytek 4 sa równolegle wzgledem siebie i trwale polaczone za pomoca dwóch wsporników 7, za¬ mocowanych w plytkach (fig. 4, 5) oraz stanowi go uklad suwliwie osadzonych w plytkach 2, 4, najlepiej czterech zapadek 8 wypychanych stale poprzez sprezyny 9 do góry, w ten sposób, ze blokuja one swymi górnymi wystepami obrotowy bebenek 1 w górnej plytce 10 obu¬ dowy obrotowego bebenka 1 i uniemozliwiaja jego obrót (fig. 1) a tym samym lotwarcie zamka bez pelnego wycisniecia zapadek 8 po pokonaniu oporu sprezyn 9,, za pomoca krzyzowego klucza 3, jednak zbyt duze wy¬ cisniecie zapadek 8 powoduje wysuniecie sie dolnych wystepów oraz zablokowanie obrotowego bebenka 1 w 5 dolnej czesci obudowy 11, w ten sposób nie mozna praktycznie dopasowac zadnego klucza do danego zam¬ ka bez rozebrania zamka na poszczególne elementy i dzieki temu uzyskuje sie pelne zabezpieczenie zamknie¬ cia przed niepozadanym otwarciem, natomiast po odblo- 10 kowaniu obrotowego bebenka 1 nastepuje obrót znanego ukladu napedowego zamka i przesuniecie zasuwy 12 osadzonej w obudowie 13, najlepiej wykonanej w posta¬ ci wydluzonej czesci elipsy (w widoku z przodu) oraz o ksztalcie oplywowym i drugiej czesci obudowy 14 w 15 postaci uzupelniajacej te czesci elipsy, przy czym calosc najlepiej powinna byc zabezpieczona przed korozja za pomoca pokryc galwanicznych uzyskanych w znany sposób. Mozliwosc otwarcia zasuwy od wewnatrz mie¬ szkania jest zapewniona przez owalna, oplywowa racz- 20 kel5« PL PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Zamek do drzwi, zwlaszcza w budynkach mie¬ szkalnych, posiadajacy urzadzenie mechanizmu zapad¬ kowego, znamienny tym, ze obrotowy bebenek (1) sta- 25 nowi podwójny zestaw górnych plytek (2) i równolegly don podwójny zestaw dolnych plytek (4), przy czym sa one polaczone ze soba nierozlacznie za pomoca wspor¬ ników (7), a wewnatrz maja suwliwie osadzone, w pla¬ szczyznach równoleglych do osi klucza i w szczelinach 30 podwójnych zestawów plytek (2, 4) blokujace zapadki (8), wypychane sprezynami (9) do plytek (2) w ten spo¬ sób, ze swoimi wystepami wychodzacymi z plytek (2),, blokuja obrotowy bebenek (1) iw górnej plytce (10) obu¬ dowy (11) obrotowego bebenka (1) oraz jest zaopatrzony 35 w krzyzowy klucz (3) odblokowujacy i obracajacy obro¬ towy bebenek (1) a nastepnie poprzez zabierajacy pier¬ scien (5), plaskownik (6) obracajacy znany uklad me¬ chanizmu zapadkowego, osadzony w obudowie (13), który to uklad zapewnia z druga czescia obudowy (14) 40 zamkniecie drzwi za pomoca rygla lub zapadki.

2. Zamek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze obro¬ towy bebenek (1) jest zaopatrzony w podwójny zestaw górnych plytek (2), majacych prostokatne szczeliny, przecinajace sie w osi plytek w ten sposób, ze tworza 45 krzyz o dowolnej dlugosci poszczególnych ramion oraz majacych iszczeliny na obwodzie, w których sa osadzone blokujace zapadki (8) oraz jest zaopatrzony w podwójny zestaw dolnych plytek (4) majacych odpowiadajace ze¬ stawowi górnych plytek (2), szczeliny do osadzenia blo- 50 kujacych zapadek (8) i poza tym dwie szczeliny znaj¬ dujace sie wewnatrz zarysu krzyza zestawu górnych ply¬ tek (2), a sluzace do wyprowadzenia wystepów krzyzo¬ wego klucza (3) poza obrotowy bebenek (1).

3. Zamek wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze 55 blokujace zapadki (8) sa sobie równe co do calkowitej dlugosci ale maja wystepy blokujace o róznych dlugo¬ sciach, odpowiadajace odpowiednim wystepom krzyzo¬ wego klucza (3) tak, ze tylko przy dokladnym, prze¬ strzennym dopasowaniu krzyzowego klucza (3) mozna ^ odblokowac obrotowy bebenek (1) z plytki (10) nie prze¬ kuwajac blokujacych zapadek (8) zbyt daleko do szcze¬ lin w dolnej czesci obudowy (11), która to obudowa przy nieodpowiedniej dlugosci piór krzyzowego klucza (3), ponownie spowoduje zablokowanie obrotowego be- 65 benka (1).61651

4. Zamek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze obu¬ dowa (13) znanego mechanizmu zapadkowego ma ksztalt oplywowy o podstawie w postaci wydluzonej czesci elip¬ sy, a przestrzennie ksztalt zblizony do obudowy zelazka oraz ze druga czesc obudowy (14), w która wprowadza¬ na jest zapadka lub rygiel ma ksztalt odpowiadajacy i uzupelniajacy te czesc elipsy tak, ze obie czesci tworza w podstawie zamknieta elipse, przy czym calosc jest za¬ bezpieczona przed korozja pokryciem galwanicznym w w znany sposób. fig.tKI. 68 a, 89 61651 MKP E 05 b, 63/00 * m dg 4 A-A B-B fig-2 0=p W m ^3 u -OT 8 fig -3KI. 68 a, 89 61651 MKP E 05 b, 63/00 fig. 7 n i fig. 8 fig. 6 fig. 10 fig. 9 fig W PL PL