Pierwszenstwo: Opublikowano: 07.VI.1967 13.VI.1966 20.XI.1970 (P 120 997) Czechoslowacja 61536 KI. 4 b, 11/09 MKP F 21 m, 3/00 UKD ft-o-M^e^0 Wspóltwórcy wynalazku: Eduard Pelich, Martin Mikulasek Wlasciciel patentu: Ustav pro vyzkum motorovych vozidel, Praga (Cze¬ choslowacja) Urzadzenie oswietleniowe, zwlaszcza reflektor do samochodów i Przedmiotem wyimlazku jest urzadzenie oswiet¬ leniowe, zwlaszcza .eflektor do samochodów, skla¬ dajacy sie ze zwierciadla wkleslego, pokrywy szklanej i zródla swiatla.Postepujacy rozwój motoryzacji prowadzi do co¬ raz doskonalszych rozwiazan urzadzen oswietlenio¬ wych, zwlaszcza reflektorów do samochodów, któ¬ re powinny oswietlac dostatecznie dlugi odcinek jezdni, a jednoczesnie nie oslepiac kierowcy wozu jadacego ze, strony przeciwnej. Wymaga to takiej konstrukcji, która by umozliwiala 'skierowanie dol¬ nej czesc; stozka swiatla na jezdnie, a górna jego czesc ro7;praszala lub przytlumiala.W znanych dotychczas urzadzeniach oswietlenio¬ wych dolna czesc plytiki rozpraszajacej jest zaopa¬ trzona w pewna ilosc równoleglych pryzmatów, których zadaniem jest odchylic promienie swiatla odbite ku górze, od dolnej polowy lustra parabo¬ licznego.Inne znane urzadzenie oswietleniowe zawiera le¬ zace za soba plytki przeslaniajace, z których kaz¬ da jak wyposazona w pewna liczbe równoleglych pryzmatów. Obie plytki moga byc w stosunku do siebie przestawne.Dalsze rozwiazania konstrukcyjne urzadzen os¬ wietleniowych zmierzaly do tego, zeby dla uzyska¬ nia nieoslepiajacego lub stlumionego ich dzialania nie rozpraszac swiatla, lecz przez odpowiednie ukierunkowanie promieni swietlnych uzyskiwac 30 planowe i celowe wyrównanie intensywnosci swiat¬ la w polu widzenia kierowcy, w tym celu umiesz¬ cza sie na plytkach rozpraszajacych elementy op¬ tyczne, które dokonuja tego wyrównania.Zaoptrzone w elementy optyczne pokrywy szkla¬ ne rozpraszaja idace ze zródla swiatla promienie i staja sie tarczami rozpraszajacymi.Tarcze rozpraszajace produkuje sie przez praso¬ wanie masy szklanej, przy jednoczesnym ksztalto¬ waniu wszelkich elementów optycznych.Te elementy optyczne posiadaja zwykle bardzo skomplikowane ksztalty, w szczególnosci przy re¬ flektorach z asymetrycznym rozdzielaczem swiatla przytlumionego, zas przy produkcji tych szkiel wy¬ magane jest zachowanie ksztaltów geometrycznych elementów optycznych.Wymóg ten jest trudny do osiagniecia przy pro¬ dukcji tarczy rozpraszajacej dla zwyklych reflek¬ torów, która to tarcza ma do spelnienia jedno¬ czesnie dwa zadania — uniemozliwic dostep do re¬ flektora i stworzyc uklad optyczny do ukierunko¬ wania strumieni swietlnych wysylanych przez zró¬ dlo swiatla.Masa szklana dla tarcz rozpraszajacych musi przeto wykazywac wlasnosci optyczne przy wlas¬ ciwej twardosci i wytrzymalosci, albowiem jej po¬ wierzchnia szklana musi byc zabezpieczona przed uszkodzeniami mechanicznymi, a ponadto musi po¬ siadac duza odpornosc na cisnienie. 615363 Stosowana obecnie do produkcji tarcz rozprasza¬ jacych masa szklana nie odpowiada powyzszym wymogom.LPoszczególme elementy ukladu optycznego wyka¬ zuja liczne nieregulairnosci ksztaltu, które wywola- 5 ne sa nierównomiernym kurczeniem sie masy szkla¬ nej przy jej ochladzaniu: Celem wynalazku jest'opracowanie takiego urza¬ dzenia oswietleniowego, które byloby pozbawione powyzszychwad. 10 Istota urzadzenia oswietleniowego wedlug wyna¬ lazku skladajacego sie ze zwierciadla wkleslego, pokrywy szklanej i zródla .swiatla jest to, ze zao¬ patrzone jest we.wkladke z przezroczystego sztucz¬ nego tworzywa z ukladem optycznym do ukierun- 15 kowania promieni swietlnych, przy czym wkladka umieszczona jest pomiedzy pokrywa szklana i zró¬ dlem swiatla. : • Najkorzystniej jest gidy wkladka optyczna jest umieszczona w obrzezu zwierciadla wkleslego 20 i zacisnieta kolnierzem pokrywy szklanej lub tez jest przyklejona od wewnatrz do pokrywy szklanej i twarzy z nia jedna calosc.W ten sposób elementy optyczne tworza proste lub krzywoliniowe pryzmaty lub inne czesci so- 25 czewkowe, które sa zespolone w róznorodne ukla¬ dy,na czolowej scianie wkladki.Korzystnym jest równiez, aby wkladka optyczna skladala sie z wielu czesci wykonanych z koloro¬ wej przezroczystej masy plastycznej. 30 Reflektor z wkladka optyczna wedlug wynalazku wykazuje liczne zalety, w szczególnosci posiada on korzystne wlasciwosci optyczne, umozliwiajac wy¬ konanie wkladek wszelkich elementów optycznych przy zachowaniu dobrej i stalej ich jakosci. Uzyte 35 masy organiczne, jak w szczególnosci .polimatakry- lan, posiadaja dobre wlasciwosci optyczne, mala absorbcje promieni swietlnych, korzystny wspól¬ czynnik zalamania swiatla, przy czym nie gra tu roli stosunkowo mala odpornosc na uszkodzenia 40 mechaniczne, bowiem wkladka optyczna ochrania¬ na jest przez pokrywe szklana, która z kolei moze byc wykonana z bardzo twardej masy szklanej, po¬ niewaz optyczne jej wlasciwosci nie wchodza tu w rachube, jak to ma miejsce przy tarczach stosowa- 45 nych reflektorów.Stosujac wkladki skladajace sie z wielu rózno¬ kolorowych czesci mozna otrzymac reflektory gru¬ powe, na przyklad reflektory .przeciwmglowe, w których pewne, optycznie dzialajace czesci wyko- 50 nane ,sa z zóltej (przezroczystej masy.(Przedmiot wynalazku zostanie blizej wyjasniony na przykladzie wykonania przedstawionym na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia reflektor w przekroju, fig. 2 — odmiane reflektora w przekroju, 55 a fig. 3 przedstawia wkladke optyczna w widoku od strony zródla swiatla.Reflektor wedlug wynalazku sklada sie z wkle¬ slego, parabolicznego zwierciadla 1, w którego ob- 4 rzezach 2 osadzona jest optyczna wkladka 3, za¬ cisnieta kolnierzem pokrywy szklanej 4. Wkladka 3 zaopatrzona jest po stronie zwróconej do zródla swiatla 6 w elementy optyczne 5 w postaci pro¬ stych, trójkatnych pryzmatów tworzacych reflektor z asymetrycznym rozdzielaniem swiatla przytlumio¬ nego. Wkladka 3 zaopatrzona równiez moze byc od strony zródla swiatla w elementy' optyczne 5 dla okreslonego rodzaju swiatla, na przyklad dlugiego, natomiast od strony szkla pokrywy 4 w elemrity optyczne dla innego rodzaju swiatla, na przyklad swiatla przytlumionego. Elementy optyczne 5 sa umieszczone w prostokatnym wglebieniu 8 wklad¬ ki 3, poziomo usytuowanym w srodkowej czesci wkladki i rozciagajacym sie od srodka ku jej ob¬ wodowi.Wkladka 3 wedlug fig. 2 przylega scisle od wew¬ natrz do pokrywy szklanej 4 i umieszczona jest w jej wglebieniu 7. Wkladka 3 badz szczelnie przyle¬ ga do szkla pokrywy 4 i jest silnie osadzona na wglebieniu 7 na wcisk, badz tez jest sklejona cala swa powierzchnia czolowa z wewnetrzna powierz¬ chnia szkla pokrywy 4 i tworzy z nim jedna ca¬ losc.Ksztalt pokrywy 4 moze byc odmienny, anizeli podano to na rysunku na przyklad moze byc wkle¬ sly lub wypukly przy czym moze on miec nie tylko ksztalt kolisty. PL