Pierwszenstwo: Opublikowano: 21.XII.1970 61442 KI. 21 g, 4/05 MKP H 01 h, 43/00 Twórca wynalazku: Jerzy Radwanski Wlasciciel paltentu: Lódzkie Zaklady Kserotechniczne „Prexer", Lódz (Polska) Tranzystorowy przekaznik czasowy uwlaszcza do urzadzen # kserograficznych Przedmiotem wynalazku jest tranzystorowy prze¬ kaznik czasowy, zwlaszcza do urzadzen kserogra¬ ficznych, zasilany z sieci oswietleniowej.Znane dotychczas tranzystorowe przekazniki cza¬ sowe w postaci bistabilnych ukladów przerzutniko- 5 wych lub relaksacyjnych nie zapewniaja stabilizacji efektu swietlnego sterowanego obwodu przy zmia¬ nach napiecia sieci zasilajacej. Wahania natezenia swiatla zródla naswietlajacego maja ogromny wplyw na jakosc uzyskiwanych kopii kserograficznych lub 10 kopii czy odbitek fotograficznych, a zwlaszcza w fo¬ tografii barwnej. Posiadaja one ponadto skompli¬ kowane uklady wielotranzystorowe lub wymagaja pomocniczych zródel napiecia odniesienia.Celem wynalazku jest opracowanie prostego ukla- 15 du przekaznika czasowego usuwajacego wymienione niedogodnosci a przydatnego szczególnie do repro¬ dukcyjnych urzadzen kserograficznych i/lub foto¬ graficznych.Zadanie to zostalo osiagniete wedlug wynalazku 2o przez zastosowanie stalej polaryzacji emitera tran¬ zystora w znanym ukladzie dwutranzystorowego przerzutnika z obwodem RC o regulowanej stalej czasowej.Uklad umozliwia automatyczne korygowanie cza- 25 su naswietlania warstwy elelektro-fotoczulej w za¬ leznosci od zmian napiecia zasilajacego oraz uzys¬ kanie liniowej zaleznosci czasu dzialania przekaz¬ nika czasowego w granicach 0,1—30 sek.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony przykla- 30 dowo na rysunku, gdzie fig. 1 przedstawia uklad przekaznika czasowego w zastosowaniu do repro¬ dukcyjnych urzadzen kserograficznych, fig. 2 poka¬ zuje uklad wedlug wynalazku w odmianie do urza¬ dzen fotograficznych na fig. 3 przedstawiono odmia¬ ne wynalazku pozwalajaca na uzyskanie stalych czasów zadzialania, niezaleznie od zmian napiecia zasilajacego.Przedmiot wynalazku jest objasniony blizej na przykladzie fig. 1 Przekaznik czasowy sklada sie z typowego trans¬ formatorowego zasilacza pelnookresowego Pv z ele¬ mentami pólprzewodnikowymi i kondensatorem wy¬ gladzajacym, dwustanowego przerzutnika zbudowa¬ nego na tranzystorach Tlf T2 i diodzie parametrycz¬ nej Dk znanego ukladu RC o regulowanej stalej czasowej, typowego przekaznika elektromagnetycz¬ nego P z ukladem styków czynnych i/lub biernych, oraz potencjometru P2 zapewniajacego stala polary¬ zacje emitera tranzystora T2.Uklad dziala nastepujaco w momencie zalaczenia zacisków 1, 2 zasilacza Pv do sieci zasilajacej pradu zmiennego tranzystor T2 zaczyna przewodzic. Prad kolektora k2 uruchamia przekaznik elektromagne¬ tyczny P, sterujacy swymi stykami obwody robocze urzadzenia kserograficznego. Stan przewodzenia tranzystora T2 jest uzalezniony od stalej czasowej i typowej ukladu RC, nastawionej uprzednio za po¬ moca zmiennego opornika R.W chwili gdy napiecie na kondensatorze C osiag- 6144261442 nie wartosc napiecia przebicia diody parametrycz¬ nej Dk zaczyna przewodzic tranzystor TA powodujac zatkanie tranzystora T2, ze wzgledu na stala pola¬ ryzacje emitera e2 napieciem odbieranym z poten¬ cjometru PlB Prad kolektora k2 maleje powodujac powrót przekaznika elektromagnetycznego do stanu spoczynku.Przy ponownym przylaczeniu styków 1,2 do sieci dzialania przekaznika sie powtarza.Uklad przekaznika zezwala na regulowanie czasu zadzialania w granicach 0,1 sek do 60 sek.Zastosowanie stalej polaryzacji emitera tranzy¬ stora Tj napieciem wybieranym potencjometrem P2 z niestabilizowanego zródla zasilania — U powodu¬ je automatyczne skracanie czasu ladowania kon¬ densatora V przy wzroscie napiecia, zasilajacego wzgl. automatyczne przedluzanie tego czasu przy obciazaniu napiecia od wartosci znamionowej, dzie¬ ki czemu efekt naswietlania plyty elektro-fotoczulej jest staly niezaleznie od wahan napiecia sieci zasi¬ lajacej.Wynalazek pokazany na fig. 2 znajduje zastoso¬ wanie w reprodukcyjnych urzadzeniach fotograficz¬ nych. Lacznikiem S, wlaczonym w obwód baza-emi- ter tranzystora Tlt dajemy impuls wyzwalajacy od którego rozpoczyna sie odmierzanie czasu przez przekaznik czasowy.Na fig. 3 pokazano wynalazek pozwalajacy na uzyskanie stalych czasów zadzialania przekaznika czasowego niezaleznie od zmian napiecia zródla za¬ silania, co pozwala na zastosowanie wynalazku w wielu galeziach automatyki. PL