PL60692B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 20.VII.1964 Szwajcaria Opublikowano: 15.VIII.1970 60692 KI. 64 a, 1/01 MKP B 65 d, 81/20 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Anders Ruben Rausing, Rolf Lennart lgneli Wlasciciel patentu: Sobrefina S.A., Fribourg (Szwajcaria) Butelka do napelniania ciecza pod cisnieniem Wynalazek dotyczy butelki do napelniania ciecza znajdujaca sie pod cisnieniem i zawierajaca gaz przynajmniej czesciowo rozpuszczony w tej cieczy, na przyklad piwem i. innymi napojami gazowa¬ nymi.W ostatnich latach okazalo sie, ze stosowanie butelek szklanych do dystrybucji piwa i lemoniady stwarza coraz wieksze trudnosci zarówno dla bro¬ warów jak i dla handlu, ze wzgledu na transport zwrotny butelek i mycie pustych butelek przezna¬ czonych do ponownego uzycia. Poszukiwano zatem nowych srodków (umozliwiajacych zastosowanie pojemników bezzwrotnych do dystrybucji piwa i lemoniady, lecz dotychczas nie znaleziono jesz¬ cze zadawalajacego rozwiazania. Wydaje sie, ze byloby rze,cza zupelnie sluszna wykonywanie bute¬ lek do piwa i lemoniady z odpowiedniego rodzaju tworzywa sztucznego. W praktyce napotkano jed¬ nak na wielkie .przeszkody utrudniajiace realizacje wszelkilch mozliiwych projektów. Przeszkody te po¬ legaja miedzy innymi na 'tym, ze tworzywo sztucz¬ ne nadajace siie do tego celu pod pewnymi Wzgle¬ dami, jak na przyklad sztywny polichlorek winylu, wytrzymaly na udarnosc i na rozciaganie, który zostal zaakceptowany jako korzystny material do przechowywania zywnosci, wykazuje nieodfpoWied¬ nia charakterystyke pod innymi, wzgledami. Poli¬ chlorek winylu jest na przyklad w pewnym stop¬ niu przepuszczalny dla gazów i dlatego nie jest odpowiednim materialem wtedy, gdy wymaga sie 10 15 20 25 30 dluzszego przechowywania piwa i lemoniady, za¬ wierajacej kwas weglowy pod cisnieniem. Ponadto polichlorek winylu jest zbyt kosztowny. Te dwie cechy polichlorku winylu,, wyimiiendone tytulem przykladu, koliduja ze soba, poniewaz obnizenie kosztów surowca przez wytwarzanie butelek z po¬ lichlorku winylu o cienszych sciankach spowodo¬ waloby zwiekszenie natezenia przeplywu kwasu weglowego.Inna przeszkoda dla stosowania butelek z poli¬ chlorku winylki do przechowywania cieczy znajdu¬ jacych sie pod wewnetrznym cisniieiniem jest to-, ze przy konwencjonalnych ksztaltach butelek, które tradycyjnie miedzy innymi musza spelniac wyma¬ gania dotyczace stalosci równowagi samych 'butelek, grubosc scianki butelki musi byc przystosowana do obszaru krytycznego, w który n odksztalcenia ma¬ terialu wskutek cisnienia wewnetrznego sa naj¬ wieksze. Na przyklad w przypadku butelek cylin¬ drycznych o plaskim lub wkleslym dnie, obszar krytyczny znajduje sie na obrzezu dna. Wskutek tego zuzycie materialu jest wieksze, a zatem i kosz¬ ty materialów sa wyzsze, co wcale nie jest ko¬ nieczne dla osiagniecia -odpowiedniej wytrzymalosci mechanicznej.Celem wynalazku jest opracowanie butelki z tworzywa sztucznego do piwa i innych napo¬ jów gazowanych, która nie mialaby wyzej wspom¬ nianych wad. 6069260692 3 15 Butelka *taka wyróznia sie tym, ze zawiera po¬ jemnik z tworzywa sztucznego nteprzepiusziczalne- go dla imaiterialu wypelniajacego. Pojemnik taki ma czesc srodkowa i dwie wypukle sci'amy koncowe zamykajajce konce wspomnianej czesci. Grubosc 5 scian ,-' pojemnika jest zasadniczo równomierna i dobrana tak, ze odpowiada naprezeniu rozciaga¬ jacemu w scianach koncowych, wystepujacemu wskutek nadcisnienia panujacego w. butelce. Bu¬ telka wyróznia sie tym, ze zawiera oslone nosna z materialu sztywnego i odpornego na dzialanie sil mechanicznych, na przyklad z tektury. Oslona nosna cisie otacza pojeminik i usztywnia czesc srodkowa pojemnika. Oslona nosna nieco wystaje z jednego konca poza wypukla sciane koncowa po jemmika i stanowi zarazem podstawe butelki;.Przedmiot wynalazku tytulem przykladu zostal przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia .butelke wedlug wynalazku w przekroju podluznym, fig. 2 — pojemnik butelki skladajacy 20 sie z dwóch czesci wykonanych z tworzywa sztucz¬ nego, fig. 3" — cala butelke w rzucie pionowym wraz z kapslla na górnym koncu pojemnika, fig. 4 — jeden z przyklaldów polaczenia tych czesci, fig. 5 — inny przyklad polaczenia obu czesci pojemni¬ ka, fig. 6 — przekrój czesci pojemnika w górnym 25 jego koncu wraz z urzadzeniem kapslowym W przy¬ kladzie' dostosowanymi dla butelki, a fig. 7 — w wieksizej sikali inny przyklad wykonania czesci urzadzenia kapslowego.Jedna z zasadniczych czesci butelki, pirzedstawio- 30 nej na fig. 1, jest pojemnik 1, skladajacy sie z cy¬ lindryczinej czesci 2 i z dwóch wypuklych, najko¬ rzystniej pólkuliistych, koncowych scianek 3 zamy¬ kajacych konce srodkowej czesci. Pojemnik jako integralna czesc 'butelki jest wykonany z odpo- 35 wiedniego tworzywa, termoplastycznego, na przy¬ klad ze sztywnego odpornego na udarnosc poli¬ chlorku winylu, pokrytego od zewnatrz polichlor¬ kiem winylidenu lub podobna nieprzepuszczalna substancja. Pojemnik musi miec scianki o zasad- 40 niiczo równomiernej grubosci. Pojemnik napelniany jest ciecza gazowana za pomoca elementu rurko¬ wego, zatapianego po napelnieniu butelki, a otwie¬ ra sie przez przebicie w nim otworu. Na zewnatrz pojemnika 1 znajduje sie nosna oslona 4 scisle do- 45 pasowana do jego czesci srodkowej 2. Jeden ko¬ niec oslony jak przedstawiono w górnej czesci fig. 1 siega tylko do tego konca czesci srodkowej, przy którym zaczyna sie jedna z wypuklych koncowych scianek 3, a drugi koniec oslony siega nieco poza 50 koniec sasiedniej wypuklej scianki 3. Korzystnie jest, gdy nosna oslona 4 wykonana j.est z tektury lub z innego sztywnego materialu, wytrzymalego mechanicznie, który moze usztywnic srodkowa czesc 2 pojemnika tak, aJby byla bardziej .odporna 5g zarówno na cisnienie od wewnatrz jak i na wstrza¬ sy i uderzenia od zewnatrz. Dzieki temu oslona nosna w drugim koncu stanowi równiez podstawke butelkk Oslona 4 moze równiez sluzyc jako etykie¬ ta'butelki. " ^ Grubosc scianek pojemnika 1 jest tak dobrana, aby przy nadcisnieniu, wystepujacym wewnatrz butelek napelnionych piwem lub lemoniada, napre¬ zenie rozciagajace w koncowych wypuklych scian¬ kach 3 nie przekraczalo naprezenia rozciagajacego 65 dopuszczalnego dla danego materialu. Przy rozkla¬ dzie naprezen, istniejacym w pojemniku wedlug wynalazku, obwodowe naprezenie rozciagajace w czesci srodkowej 2 jest dwukrotnie wieksze, niz naprezenie rozciagajace w sciankach koncowych.Dzieki temu scianka czesci srodkowej stanowic bedzie obszar, krytyczny, poddany dzialaniu napre¬ zenia rozciagajacego, wiekszego., niz maksymalne naprezenie dopuszczalne, jezeli naprezenie rozcia¬ gajace w sciankach koncowych osiagnie dopusz¬ czalna wartosc maksymalna. Poniewaz jednak oslo¬ na nosna 4 stanowi równiez pod]poire, uwalniajaca scianke czesci srodkowej od przejmowania obcia¬ zenia, ta czesc pojemnika moze «*iec wiec scianki o grubosci równej, grubosci scianek koncowych; dzieki temu zuzycie stosunkowo kosztownego two¬ rzywa sztucznego jest minimalne.Przedstawiony na fig. 1 pojemnik 1, jest sto¬ sunkowo kosztowny, natomiast przyklad wykona¬ nia butelki przedstawiony na fig. 2 jest korzyst¬ niejszy w praktyce.Pojemnik takiej butelki sklada sie z dwóch czesci 5 i 6; czesc 5 stanowi calosc, zawierajac cy¬ lindryczna czesc srodkowa i jedna scianke konco¬ wa, a czesc 6 stanowi druga scianke koncowa.Czesci te mozna wytwarzac oddzielnie w znany sposób przez ksztaltowanie luJb przez wytlaczanie z arkuszy tworzywa termoplastycznego, ewentual¬ nie uprzednio pokrytych warstwa polichlorku wi¬ nylidenu. Czesci butelki laczy sie wzajemnie kra¬ wedziami przez spawanie, sosujac najkorzystniej ogrzewanie pradem o wysokiej czestotliwosci:. W celu uzyskania trwalego polaczenia tych czesci, mozna je zaopatrzyc podczas ksztaltowania w zew¬ netrzny kolnierz 7, który moze miec prosta kra¬ wedz (fig. 2) lub ewentualnie zagiety jest pod ka¬ tem w dól (fig. 4). Mozna równiez tylko czesc 5 zaopatrzyc w kolnierz o krawedzi zagietej pod ka¬ tem na dól, a czesc 6 scianki koncowej moze miec srednice wieksza, niz srednica takiego kolnierza tak, aby krawedz .tej czesci scisle otaczala ten kol¬ nierz, jak przedstawiono na fig. 5.Na fig. 3 [przedstawiono gotowa butelke, sklada¬ jaca sie z pojemnika wedlug fig. 2 i z oslony nos¬ nej 4, wedlug fig. 1, otaczajacej pojeminik. Obwo¬ dowy kolnierz utworzony na pojemniku przez spa¬ wanie kolnierzy krawedziowych 7 laczy sie z gór¬ na krawedzia oslony nosnej i ulatwia utrzymywa¬ nie pojemnika w okreslonym polozeniu Wzgledem oslony. W przypadku, gdy pojemnik ma krawedzio¬ we kolnierze wedlug fig, 4, wówczas zgiete w dól czesci kolnierzy moga przylegac do scianki pojem¬ nika i równiez laczyc sie z górna krawedzia oslony nosnej. Przy stosowaniu laczenia czesci butelki w sposób przedstawiony na fig. 5, zagieta w dól czesc krawedziowego kolnierza 7 powinna miec grubosc odpowiadajaca grubosci scianek oslony 4, tak, aby kolnierz siegal w dól, jak przedstawiono na ry¬ sunku. Dzieki temu, kolnierz krawedziowy jest wy¬ starczajaco sztywny.Jezeli pojemnik butelki sklada sie z dwóch czesci wedlug fig. 2, 4 lulb 5, to jego czesc 6 moz¬ na równiez zaopatrzyc w proste urzadzenie kapslo- we samouszczeliniajace, na przyklad takie, jak przedstawiono na fig. 6. U góry czesci 6 znajduje sie otwór otoczony pierscieniem 8 siegajacym downetrza butelki. Korek 9 dopasowany do otworu ma w sWyim wewnetrznym koncu pierscieniowe zgrubienie 10, które przylega szczelinie do wew¬ netrznej obwodowej krawedzi pierscienia 8. Pier¬ scieniowe zgrubienie 10 jest nieco elastyczne i aby zamknac pojemnik, wciska sie korek 9 przez ot¬ wór; w celu otworzenia pojemnika nalezy korek 9 wyciagnac. Wyciaganie korka moze jednak byc zwiazane z pewnymi trudnosciami; aby uniknac tych trudnosci, urzadzenie kapslowe moze miec odmienne wykonanie, przedstawione na fig. 7. W tym wykonaniu urzadzenia kaipslowego, pierscienio¬ wa powierzchnie pojemnika, otaczajaca otwór i pierscieniowa powierzchnie glówki korka 9, sprzezona ze wspomniana powierzchnia pierscienio¬ wa wykonano jako ukosne plaszczyzny slizgowe 11. Gdy korek jest wcisniety, obydwie plaszczyzny slizgowe wzajemnie pokrywaja sie. Dla wyjecia korka przekreca sie jego moletowana glówke, plaszczyzny slizgowe 11 przyjimuja przy tyim od¬ mienne kierunki nachylenia, a korek jest wypy¬ chany ku górze talk, aby pierscieniowe zgrubienie 10 moglo wejsc do pierscienia 8, a korek mógl byc latwiej wyjety z otworu. PL PL

Claims (7)

1. Z as tirzezen i a p a t ein to w e 1. Butelka do napelniania ciecza pod cisnieniem, zawierajaca gaz, przynajmniej czesciowo rozpusz¬ czony w tej cieczy, znamienna tym, ze ma pojem¬ nik wykonany z materialu nieprzepuszczalnego dla materialu wypelniajacego, zaopatrzony w czesc srodkowa i dwie koncowe wypukle scianki zamy¬ kajace konce.tej czesci srodkowej, przy czym czesc srodkowa pojemnika ma scianki najkorzystniej o równomiernej grubosci, oraz ma oslone nosna, wy¬ konana ze sztywnego materialu,, na przyklad pa¬ pieru lub tektury, scisle otaczajaca pojemnik je- 60692 6 den zas koniec oslony siega do sasiedniej wypuklej scianki koncowej pojemnika i stanowi podstawe butelki.

2. Butelka wedlug zastrz .1, znamienna tym, ze 5 pojemnik sklada sie z dwóch czesci (5, 6) z któ¬ rych . czesc (5) stanowi czesc srodkowa i jedna scianke koncowa, a czesc (6) stanowi druga scian¬ ke koncowa i daje sie polaczyc z czescia (5) kra¬ wedziami przez npawanie zewnetrznych krawedzi o- 10 wych kolnierzy (7).

3. B ze zewnetrzne kolnierze krawedziowe (7) maja pod katem zgiete w dól czesci które otaczaja sciane po¬ jemnika w odstepie od tej sciany, odpowiadajacym grubosci sciany nosnej oslony (4), przy czym sa zagiete tak, ze zachodza na oslone i sa przez te oslone usztywnione.

4. Butelka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jedna sciana koncowa pojemnika jest zaopatrzona w otwór wlewowy, najkorzystniej umieszczony w srodku sciany koncowej i otoczony pierscieniem, zagietym do wnetrza pojemnika.

5. Butelka wedlug zastrz. 1 znamienna tym, ze czesc (6) pojemnika zaopatrzona jest w samousz:- czelniajace urzadzenie kapslowe (8, 9, 10). 25

6. Butelka wedlug zastrz. 5 i 6, znamienna tym, ze urzadzenie -kapslowe sklada sie z pierscienia (8), otaczajacego otwór w koncowej sciance (6) i z korka (9) dopasowanego do otwoiru i zaopatrzonego na wewnetrznym koncu w zgrubienie (10) usaczel- 30 niajace wewnetrzna obwodowa krawedz pierscie¬ nia (8).

7. Butelka wedlug zastrz. 5 i 6, znamienna tym, ze powierzchnia pierscieniowa pojemnika, otacza¬ jaca otwór i powierzchnia pierscieniowa glówki 35 korka (9), przylegaja do pierwszej wspomnianej po/wierzchni pierscieniowej i sa skosnymi plasz- czyznaimi slizgowymi, które podczas obracania kor¬ ka dzialaja na korek, wypychajac go z otworu. )3 1 6 2 51 Fig. 2 nm 6 7 Fig. 3KI. 64 a, 1/01 60692 MKP B 65 d, 81/20 Fig. 4 Fig. 5 Fig.6 PL PL