Mozliwe jest równiez zastosowanie w dlugopisie wedlug wy¬ nalazku zamknietego pojemnika na atrament z ela¬ styczna tulejka wykonana, na przyklad z gumy, wyrównujaca róznice cisnien panujacych wewnatrz i zewnatrz pojemnika przez zmiane jego objetosci.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie jego wykonania, na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia osiowy przekrój dlugopisu w jego najprostszym wykonaniu, fig. 2 — powiekszony przekrój podluzny ostrza piszacego dlugopisu z fig. 1, fig. 3 ostrze w widoku z przodu z trzema skrzy¬ zowanymi nacieciami, fig. 4 powiekszony przekrój podluzny ostrza piszacego, fig. 5 — czesciowy prze¬ krój osiowy elementu zamykajacego slupek atramen¬ tu w dlugopisie, fig. 6 — podluzny przekrój dlugo¬ pisu atramentowego, fig. 7 — zbiornik z atramentem.Jak to przedstawiono na fig. 1 dlugopis atramen¬ towy wedlug wynalazku jest zaopatrzony w ostrze piszace 1, na które od góry jest nasadzona rurka 2 stanowiaca pojemnik 2a atramentu. Wspomniana rurka 2 jest zamknieta z drugiej strony korkiem 3, który umozliwia dostep powietrza do wnetrza po¬ jemnika 2a, a jednoczesnie zabezpiecza przed wy¬ ciekiem atramentu. Ostrze piszace 1 zakonczone stozkowo, ma co najmniej dwa, a najkorzystniej wie¬ cej skrzyzowanych naciec 4, przechodzacych przez podluzna os geometryczna ostrza piszacego, syme¬ trycznie usytuowanych na jego wierzcholku. Te na¬ ciecia 4 przecinaja sie w jednym punkcie, wierz¬ cholku stozka i przechodza przez scianki wydrazo¬ nej koncówki piszacej 1 do kanalu atramentowe¬ go 5.Nacisk wywierany podczas pisania dlugopisem wedlug wynalazku powoduje sprezyste uginanie sie naciec 4 zawierajacych krawedzie skosne 6 ostrza piszacego 1, w wyniku czego nastepuje miekki pro¬ ces pisania, niezaleznie od kata nachylenia dlugopi¬ su i jego obrotowego ustawienia w palcach. W chwi¬ li, kiedy ustepuje nacisk na naciecia 4, krawedzie skosne 6 zamykaja sie i dzialaja jak zawory uszczel¬ niajace uniemozliwiajac niepozadany samoczynny wyciek atramentu.Materialem z którego wykonane jest ostrze pisza¬ ce moze byc tworzywo metaliczne lub niemetaliczne, a zwlaszcza odpowiednie tworzywo sztuczne, jak na przyklad poliamid. Naciecia 4 sa wykonane bezwió- rowo za pomoca narzedzia nozowego. Przy uzyciu do pisania gladkiego papieru korzystne isa nieme- talizowane na zewnatrz skosne krawedzie 6. Na¬ ciecia 4 moga byc wykonane w metalowym ostrzu piszacym 1 za pomoca promieni laserowych. Dzieki istotnym cechom konstrukcyjnym koncówki pisza¬ cej dlugopisu wedlug wynalazku zostalo wyelimino¬ wane niebezpieczenstwo wycieku na zewnatrz atra- 4 mentu nawet przy najwiekszej wysokosci slupa atra¬ mentu, przy czym zbedne jest stosowanie srodków regulujacych doplyw atramentu takich jak na przy¬ klad filc lub temu podobnych. Wskutek tego uzys- 5 kuje sie uproszczenia konstrukcji i potanienie wy¬ robu, a poza tym zapewniona jest duza przestrzen napelniania atramentem.Kanal atramentowy 5 jest zakonczony wewnetrz¬ nym stozkiem 7 ostrza piszacego 1 (fig. 2), wskutek 10 czego wystepuje na ostrzu piszacym zjawisko cis¬ nienia kapilarnego, które nawet w polozeniu spo¬ czynkowym dlugopisu lub podczas jego noszenia w kieszeni powoduje zatrzymanie sie w ostrzu dosta¬ tecznej do pisania ilosci atramentu. W rozpatry- 15* wanym przypadku mozna wewnatrz ostrza pisza¬ cego 1 ze skrzyzowanymi nacieciami 4 umiescic chlonne tworzywo 8, tak jak to przedstawiono na fig. 1. Ostrze piszace 1 moze wraz z pojemnikiem 2 stanowic jeden element lub tez moze byc oddziel- 20 nym elementem, osadzonym w tym pojemniku, przy czym pojemnik atramentu 2 moze byc wykonany w sposób tradycyjny z tworzywa sztucznego.Dlugosc pojemnika jest uzalezniona od zdolnosci zamykania sie naciec 4 dla danego slupka atramen- 25 tu jak równiez od fizykalnych wlasciwosci cieczy piszacej, jak na przyklad od jej wiskozy lub napie¬ cia powierzchniowego.Przedstawiona na fig. 1 dolna koncówka zamyka¬ jaca 3 dlugopisu jest zaopatrzona w otwór 9, w któ- 30 rym osadzony jest korek 10 przepuszczajacy powie¬ trze do wnetrza pojemnika 2, lecz nie przepuszcza¬ jacy atramentu. Ta forma wykonania nadaje sie- do wszystkich dlugopisów, które jak w przyrzadach rejestrujacych sa ciagle ustawiane w polozeniu pi- 35 szacym.Na podstawie przykladu z fig. 4 jest ponizej opi¬ sany szczególowo proces pisania koncówka piszaca 1 dlugopisu wedlug wynalazku.Konce skosnych elementów 6 sa zaokraglone a 40 promien zaokraglenia r jest wiekszy lub mniejszy,, zaleznie od wymaganych wlasciwosci piszacych dlu¬ gopisu.Te elementy 6 powstale na przyklad wskutek bez- wiórowego wykonania skrzyzowanych naciec 4 za 45 pomoca narzedzia w postaci noza, maja osiowe plaszczyzny podzialu (plaszczyzny kapilarne) k ostrza piszacego. Zgodnie z wynalazkiem za pomoca odpowiednio dobranej liczby tych naciec 4, a mia¬ nowicie trzech, czterech lub wiecej, uzyskuje sie 50 odpowiednia liczbe elementów skosnych 6. Zdol¬ nosc zamykania sie przylegajacych do siebie plasz¬ czyzn kapilarnych k zalezy nie tylko od glebokos¬ ci hj naciec 4, ale równiez od odleglosci h2 krawe¬ dzi ostrza od otworu 5, jak równiez od wielkosci 59 plaszczyzny przylegania tych krawedzi i od ela¬ stycznosci materialu, z którego jest wykonane ostrze piszace 1. Ponadto zalezy to od jakosci uzy¬ tego narzedzia tnacego do wykonania naciec 4 oraz od sposobu wykonania calego ostrza piszacego.M Naciecia 4 przechodza na wskros scianek ostrza piszacego na calej ich grubosci. Wazna w tym przy¬ padku jest równiez wysokosc h3, która na fig. 4 okresla statyczna wysokosc slupka atramentu.Wybór liczby naciec 4 lub powstalych przez te 65 naciecia skosnych elementów 6 zalezy od wyboru60057 wielkosci promienia r koncówki ostrza piszacego li Ten promien decyduje o maksymalnym pochy¬ leniu ostrza piszacego 1 lub dlugopisu w czasie pisania. Przy*nalym promieniu r wystarcza trzy lub cztery elementy skosne 6. Czulosc pisania dlugopi¬ su jest wprost proporcjonalna do odpowiednich wy¬ miarów elementu ostrzowego, spelniajac warunek, aby przy minimalnym nacisku podczas pisania i przy praktycznie zwartych z soba elementach skos¬ nych 6 pojawila sie na papierze.Splywanie i utrzymywanie sie atramentu w dlu¬ gopisie jest zalezne od dlugosci linii k i wielkosci powierzchni kapilarnych f. Powstale wskutek na¬ ciec 4 wspomniane powierzchnie kapilarne f (lub tez powierzchnie graniczne) spelniaja swe zadanie tym lepiej im mniejszy jest kapilarny kat granicz¬ ny a, wystepujacy miedzy atramentem i graniczna powierzchnia materialu ostrza, który to kat wy¬ stepuje w rachunkowym przeliczaniu jako cos a.Splyw atramentu z wydrazonej przestrzeni ostrza piszacego 1 jest uzalezniony od wielkosci jego wew¬ netrznej srednicy d. Zdolnosc rozwierania sie ele¬ mentów skosnych 6 jest tak mala, ze wnikanie z zewnatrz powietrza praktycznie nie istnieje.(Naciecia 4 rozwieraja sie bardzo nieznacznie przy wzrastajacym nacisku w czasie pisania i wywoluja przenikanie atramentu przez powierzchnie kapilar¬ ne dajac ciagla i odpowiedniej grubosci linie pis¬ ma. Przez wlasciwy dobór ostrza piszacego 1 oraz materialu z którego jest ono wykonane, uzyskuje sie dlugopis atramentowy o zadanych wlasciwos¬ ciach piszacych i twardosci. Celowym jest tak do¬ brac poszczególne materialy na ostrze piszace i pojemnik oraz atrament aby ich wspólczynniki roz¬ szerzalnosci cieplnej malo róznily sie miedzy soba.Dla uzyskania istotnych zalet dlugopisu wedlug wynalazku nalezy dobrac odpowiednia powierzch¬ niowo warstwe zaporowa przylegajaca bezposred¬ nio do atramentu zawartego w pojemniku, tak aby przy nieznacznej ilosci tego materialu spelnic za¬ dosc duzym wymaganiom. W konkretnym przypad¬ ku mozna uzyc smar silikonowy lub substancje o podobnej stabilnosci. W przypadku malej stabil¬ nosci substancji zanurza sie w niej stale albo ela¬ styczne ciala. Mozna do tego celu uzyc równiez do¬ mieszki pigmentowe.Dlugotrwale badania w tej dziedzinie wykazaly, ze w rozpatrywanym przypadku wewnatrz pojem¬ nika atramentu nie wystepuja niekorzystne wply¬ wy zmiany temperatury na cisnienie panujace w tym pojemniku, które mogloby doprowadzic do nie¬ pozadanego wycieku atramentu na zewnatrz ostrza piszacego. Dla utrzymania wspomnianego warun¬ ku nalezy w chwili napelniania pojemnika atra¬ mentem unikac wprowadzania wiekszej ilosci po¬ wietrza.Wspomniana wyzej powierzchniowa warstwa za¬ porowa znajduje równiez zastosowanie w odniesie¬ niu dla dlugopisów atramentowych o innym ostrzu piszacym.Na fig. 5 przedstawiono przyklad wykonania ele¬ mentu zamykajacego dlugopisu wedlug wynalazku.Element ten umieszczony w dolnej czesci rurko¬ wego pojemnika 11 zawierajacym atrament 12, skla¬ da sie z czesci uszczelniajacej 13 oraz czesci sliz¬ gowej 14, z których czesc uszczelniajaca 13 stano¬ wi smar silikonowany, zas czesc slizgowa ma ksztalt kulki, która nie styka sie z wewnetrzny¬ mi sciankami pojemnika 11 i swobodnie przemiesz- 5 cza sie w nim w kierunku podluznej osi pojem¬ nika.Oprócz smaru silikonowego, który szczególnie jest niewrazliwy na róznice temperatur i zmiany lep¬ kosci, mozna do tego samego celu uzyc inne subs- 10 tancje, na przyklad mydlo metaliczne.Dlugopis wedlug wynalazku w dalszym udosko¬ nalonym wykonaniu jest przedstawiony na fig. tf.Zawiera on pojemnik 11 stanowiacy wklad atra¬ mentu wykonany najkorzystniej z polietylenu, któ- {5 ry ma szyjke 15 przyspawana, przyklejona lub w inny sposób polaczona z ostrzem piszacym 1, Po*- jemnik ten wraz z ostrzem piszacym 1 moze sta¬ nowic jednolity element. Pojemnik 11 jest przy tym osadzony w dwuczesciowej oprawce 17 z polacze- 20 niem gwintowanym, przy czym szyjka 15 z ostrzem piszacym 1 jest umieszczona w nasadce 18 opraw¬ ki 17. Oprawka 17 jest zaopatrzona w skuwke 19 nasadzona na dlugopis.W skuwce 19 znajduje sie poduszka 20 wykona- 25 na z podatnego materialu, na przyklad z gumy lub podobnego tworzywa sztucznego, która zawiera stozkowe zaglebienie 21. W zaglebienie to wsuwa¬ ne jest ostrze piszace 1, wskutek czego naciecia 4 sa osloniete. Pomiedzy pojemnikiem 11 i oprawka 30 17 znajduje sie szczelina powietrzna 22 stanowiaca izolacje cieplna dlugopisu.W koncowej czesci oprawki 17 przewidziany jest element sprezysty 23 wywierajacy nacisk na po¬ jemnik 11. Pojemnik 11 wedlug fig. 6 jest zamk- 35 niety warstwa zaporowa 14, znajdujaca sie na kon¬ cu slupka atramentu 12, w której to warstwie za¬ porowej znajduje sie staly element 24, przy Czym element ten moze miec równiez ksztalt kulisty jak to zostalo juz opisane uprzednio wedlug fig. 5. 40 Zamiast uwidocznionego na rysnnku jednego po¬ jemnika 11 atramentu, mozliwe jest zastosowanie dwóch jednakowych pojemników o dlugosci o po¬ lowe mniejszej, z których pierwszy pojemnik sta¬ nowi zapas zas drugi pojemnik ze swym ostrzem 45 jest osadzony odwrotnie i wypiera sie o element sprezysty 23.W dlugopisie wedlug wynalazku mozna równiez wyeliminowac element zamykajacy 13 i 14 poprzez zastosowanie zamknietego pojemnika uwidocznio- 50 nego na fig. 7, którego tulejka 25 jest wykonana z gumy albo z podobnego podatnego tworzywa sztucznego, przy czym musi byc zachowana ciagla równowaga pomiedzy zewnetrznym i wewnetrz¬ nym cisnieniem powietrza, co uzyskuje sie dzieki 55 powiekszaniu lub zmniejszaniu objetosci tego po¬ jemnika wyrównujacego cisnienie. PL