Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.V.1970 60044 KI. 21 e, 19/22 MKP GOlr 4 UKD 621.314.5 Twórcawynalazku: mgr inz. Hubert Górski Wlasciciel patentu: Politechnika Lódzka (Katedra Techniki Sterowania), Lódz (Polska) Uklad clo przeksztalcania napiecia zmiennego na napiecie stale o okreslonym znaku i wartosci Przedmiotem wynalazku jest uklad do przeksztal¬ cania napiecia zmiennego na napiecie stale o okre¬ slonym znaku i wartosci.Uklad wedlug wynalazku wytwarza na wyjsciu sygnal napieciowy o okreslonym znaku, gdy napie¬ cie wejsciowe odchyli sie od napiecia odniesienia (najczesciej od zera) w strone napiec dodatnich albo ujemnych o wartosc wieksza od pewnej wartosci progowej. Po wprowadzeniu elementu krótkotrwalej pamieci, uklad daje ciagle napiecie wyjsciowe bez przerwy przy przejsciu napiecia wejsciowego przez zero.Dotychczas stosowane uklady do przeksztalcania napiecia o zmiennej wartosci w napiecie o stalej wartosci i okreslonym znaku, nadaja sie jedynie do pracy przy sygnalach wejsciowych jednego znaku.Jezeli pragnie sie je wykorzystac przy napieciach zmiennych nalezy zastosowac dwa odrebne uklady dla ujemnych i dodatnich napiec wyjsciowych i na wyjsciu zastosowac uklad sumy logicznej.Celem wynalazku jest opracowanie ukladu, który nadaje sie do pracy przy napieciu wejsciowym prze¬ miennym i który moze byc zastosowany miedzy in¬ nymi do zamiany przemiennego napiecia wejscio¬ wego w sygnal logiczny, do sygnalizacji chwili po¬ jawienia sie napiecia przemiennego lub stalego o dowolnej biegunowosci.Cel ten zgodnie z wynalazkiem osiagnieto w ten sposób, ze do wyjsc wzmacniacza róznicowego przy¬ laczonego do wyjscia ogranicznika wejsciowego 10 15 25 30 przylacza sie uklad dwuwejsciowej sumy logicznej z dyskryminatorem napiecia. Na wyjsciu tego dy¬ skryminatora pojawia sie sygnal, gdy napiecie wej¬ sciowe rózni sie od napiecia odniesienia o wartosc wieksza od wartosci progowej. Przyklad wykonania ukladu wedlug wynalazku zostal podany na rysun¬ ku na którym fig. 1 przedstawia schemat blokady ukladu a fig. 2 i i3 dwa rozwiazania dyskryminatora napiecia z wejsciem dysjunkcyjnym.Uklad wedlug wynalazku, którego schemat blo¬ kowy pokazany jest na fig. 1, sklada sie z polaczo¬ nych szeregowo ogranicznika wejsciowego 1, wzmacniacza róznicowego 2, dyskryminatora napie¬ cia z wejsciem dysjunkcyjnym 3 i ukladu krótko¬ trwalej pamieci 4.Jezeli na wejsciu ukladu 6 pojawi sie napiecie nierówne napieciu odniesienia podanemu na wej¬ scie 7, to napiecia wyjsciowe wzmacniacza róznico¬ wego 2 odchyla sie od wartosci spoczynkowej pro¬ porcjonalnie do wartosci róznicy tych napiec, ale w przeciwne strony. Wspólczynnik wzmocnienia wzmacniacza róznicowego 2 jest dla obu wyjsc taki sam i dlatego znak róznicy miedzy napieciami wej¬ sciowymi i odniesienia wplynie tylko na zmiane wyjscia, na którym pojawi sie sygnal o odpowied¬ nim znaku. Jezeli wiec wartosc bezwzgledna róznicy miedzy napieciem wejsciowym a napieciem odnie¬ sienia przekroczy pewna wartosc progowa, nastapi zadzialanie dyskryminatora napiecia 3 i sygnal wyj¬ sciowy skokowo zmieni swój stan. Do wyjscia dy- 15004460044 3 4 skryminatora napiecia 3 przylaczony jest uklad krótkotrwalej pamieci 4, na wyjsciu którego sygnal jest utrzymywany jeszcze przez pewien czas po za¬ niknieciu sygnalu wejsciowego. Uklad ten eliminu¬ je przerwy w sygnale wyjsciowym dyskryminatora 3, powstajace przy przejsciu róznicy miedzy napie¬ ciem wejsciowym a napieciem odniesienia przez zero.Na wyjsciu 8 tego ukladu pojawia sie sygnal cia¬ gly przy pojawieniu sie na wejsciu 6 sygnalu prze¬ miennego w stosunku do wejscia 7.Na fig. 2 i 3 podano przykladowo dwa rozwiaza¬ nia dyskryminatora napiecia z wejsciem dysjunk- cyjnym.W ukladzie wedlug fig, 2, jako dyskryminator napiecia zastosowano przerzutnik Schmitta, wlacza¬ jac na jego wejscie, które stanowi baza tranzystora 14, diodowy uklad sumy logicznej zlozony z diod 11, 12 i opornika 13. Jezeli na którymkolwiek z wejsc 9, 10 ukladu sumy napiecie wejsciowe przekroczy wartosc napiecia zadzialania dyskryminatora napie¬ cia 3 powiekszona o spadek napiecia na diodzie, na wyjsciu 15 pojawi sie sygnal napieciowy.W ukladzie wedlug fig. 3 do kolektora i emitera pierwszego tranzystora 18 przerzutnika Schmitta przylacza sie kolektor i emiter dodatkowego tran¬ zystora 19 o podobnych parametrach. W tym ukla¬ dzie zlacza emiter — baza tranzystorów 18 i 19 od¬ grywaja role diod 11 i 12 a jednoczesnie kazdy z tranzystorów stanowi tranzystor wejsciowy prze¬ rzutnika Schmitta.Uklad ten jest prostszy i ze wzgledu na brak do- 5 datkówego spadku napiecia na diodach, dokladniej¬ szy od ukladu z fig. 2. PL