Jak wiadomo spaliwo z kotlów, pie- Z powyzszego widac, jak wiele wy- ców i t. d. zawiera znaczny procent koksu maga pracy powyzszy sposób, jaka mala i niespalonego w zupelnosci wegla. Do posiada wydajnosc i jak wielkie sa wydobycia tych wartosciowych skladni¬ ków stosowano ogólnie dotad sposób mokrego przygotowania za pomoca ma¬ szyn osadzajacych. Spaliwo (popiól i zu¬ zel) zostaly najpierw przesiane i prze¬ robione na maszynach osadzajacych koszta urzadzenia i eksploatacji. Jesli sie usunie wyzej opisane zmudne reczne wysortowywanie, to nalezy liczyc sie z tern, ze niespalony wegiel przepada, gdyz dzieki swej wiekszej wadze niz koks, przy osadzaniu dostaje sie do i przytem zuzle z koksu i z wegla byly produktu zuzla, z drugiej strony koks rozdzielone wedlug ciezaru gatunko¬ wego. Nastepnie po recznym wysorto- waniu cieklego zuzla z produktu ko¬ ksu i niespalonego wegla z produktu zuzla, produkty te odprowadzaly sie przez sita odwadniajace, zeby oddzielic wode.Zanieczyszczona woda byla odprowa¬ dzana do osadników, podzielonych na dwie lub trzy czesci i poddawana oczysz¬ czaniu w ceki ponownego uzycia. jest zanieczyszczony przez-lekki zuzel, który nie moze byc od niego oddzie¬ lony przy osadzaniu. Odsiany drobny materjal surowego zuzla nie osadza sie, tak ze przepada duza ilosc wartoscio¬ wego palnego materjalu.Sposób, stanowiacy przedmiot ni¬ niejszego wynalazku, nie tylko wy¬ maga nieznacznych kosztów urzadzenia i eksploatacji, lecz przedewszystkiemgwarantuje zupelne wydobycie wszyst¬ kich palnych substancji zawartych w spa- liwie, przytem jest zupelnie obojetne, czy te ostatnie sa w formie koksu lub tez niespalonego wegla.Wynalazca udowodnil, dzieki do¬ swiadczeniom, ze przewazna czesc juz Wepalnych pozostalosci paliwa, posiada r. JpaagnetyGZna wlasciwosci, co objasnia t ysie tern,u zeJpafne substancje posiadaja / w nieznacznej ilosci zwiazki z zelazem ((piryt i t. p.), które w ogniu przemie¬ niaja sie w podtlenek zelaza lub w tle¬ nek podtlenka zelaza i przez stopienie wystepuja w popiele i zuzlu w pola- I czeniu z kwasem krzemowym, jako I krzemiany. W polach magnetycznych, I specjalnie mocno zgeszczonych, zuzel I ten, zawierajacy nieco zelaza, jest przy- f ciagany, wzgl. przytrzymany, podczas \ gdy pole magnetyczne nie wplywa na j niespalony wegiel i koks. Tym sposo- (bem, jak wykazaly obecne doswiadcze¬ nia, przy przejsciu popiolu przez mocno zgeszczone pole magnetyczne, mozna otrzymac wegiel, jako produkt niema- I gnetyczny, oddzielony od czesci skla- | dowyeh, zawierajacych zelazo i przy- ) trzymanych w polu magnetycznym./ Prócz znacznego obnizenia kosztów i. urzadzenia i eksploatacji, nowy sposób posiada wogóle jeszcze nastepujace zalety: Niespalony wegiel otrzymuje sie ra¬ zem z koksem. Nawet najdrobniejszy materjal moze byc przerabiany i sub¬ stancje palne w nim zawarte otrzymuje sie z latwoscia.Nowy sposób pozw7ala na ponowne, latwe i tanie wydobycie koksu i nie- spalonego wegla z wszelkich odpadków popiolu i zuzla w zakladach przemyslo¬ wych, na kolejach zelaznych, parostat^ kach i w domach.Wobec tego, ze magnetj^czny podzial moze byc osiagniety w sposób suchy, wymagane urzadzenie do wykonania nowego sposobu sklada sie w danym razie obok niezbednej takze rozdrab- niarkir tylko z magnetycznego rozdzie¬ lacza. Przeciwnie, przy znanym dotych¬ czas mechanicznym rozdzielaniu zapo- moca wody prócz rozdrabniarki i maszyn osadzajacych, odpowiadajacych magne¬ tycznemu rozdzielaczowi, dla osiagnie¬ cia celu wymagana jest jeszcze znaczna ilosc innych przyrzadów. Materjal prze¬ znaczony do roboty wpierw sortuje sie- tam na sitach mechanicznych, a wtedy— osadza. Ciekly zuzel, idacy razem z kok¬ sem, rozdziela sie recznie, o ile wiel¬ kosc nie przekracza wielkosci ziarna i wtedy produkty przeprowadzaja sie przez sita odwadniajace, w celu oddzie¬ lenia wody. Dla nastepnego osadzenia nieczystosci z wody, dla umozliwienia jej ponownego uzyskania, niezbedna jest wieksza ilosc osadzajacych zbior¬ ników. Wszystkie te urzadzenia dla odsiania, rozdzielenia, odwodnienia, osa¬ dzenia nieczystosci i ponownego uzy¬ skania wody, jak równiez wymagana powierzchnia budynków wzgl. terenu, dla sposobu magnetycznego—nie sa wy¬ magane. Dzieki temu nietylko koszta urzadzenia magnetycznego rozdzielania sa znacznie mniejsze niz dla sposobu mechanicznego za pomoca wody, ale przedewszystkiem wymagana jest o wiele mniejsza ilosc sily roboczej, tak, ze juz tylko z tego powodu koszta eksploatacji zmniejsza sie znacznie, jak równiez ze wzgledu na mniejsze oprocentowanie i skreslenie kosztów urzadzenia, pomi¬ jajac wydatki na doprowadzenie i od¬ prowadzenie wody. Dlatego ten sposób ma wielkie znaczenie ze wzgledów oszczednosciowych w porównaniu do znanego dotad sposobu.Przy prostocie urzadzenia, które w rzeczywistosci sklada sie wlasciwie tylko z rozdzielacza rudy, mozliwe jestwybudowanie dochodowego urzadzenia nawet dla tak malej wydajnosci, jaka nie bylaby dochodowa przy mechanicz¬ nym urzadzeniu z woda.Zaleta oszczednosci nowego spo¬ sobu wystepuje specjalnie wtedy, gdy sie zwazy znaczna przewage wydatnosci koksu i niespalonego wegla w porówna¬ niu z mechanicznem przyrzadzaniem zapomoca wody.Nowy sposób umozliwia calkowite wydzielenie palnego materjalu, zawar¬ tego w obrabianym materjale, nieza¬ leznie od jego wielkosci i ciezaru ga¬ tunkowego, jak równiez czesci zuzla, i nie troszczac sie, czy okazal sie on koksem lub tez niespalonym weglem.Przeciwnie, przy sposobie mechanicz¬ nym zapomoca wody juz znaczna czesc materjalu palnego, dzieki swej nie¬ znacznej wielkosci, odchodzi razem z zuzlem i skutkiem tego przepada.Ta czesc wynosi w popiele z wegla kamiennego przecietnie 25% calej po¬ zostalosci spalenia, moze jednak do¬ chodzic do 50%- Zastanówmy sie wiec, jaka ogromna ilosc pozostalosci palnego materjalu przepada rocznie w przemysle, loko¬ mocji, gospodarstwie i wielu innych miejscach i jaki maly ulamek jej podle¬ gal dotad przygotowaniu w celu wydo¬ bycia z niej palnego materjalu, gdyz urzadzenie do tego bylo bardzo drogie i polaczone z trudem, a male i mniejsze urzadzenia nie przynosily dochodu. Na¬ lezy wiec przyjsc do przekonania, ze sposób magnetyczny wywola gwaltowny przewrót i ze jego wprowadzenie ma, ze wzgledów oszczednosciowych, nader wielkie znaczenie, szczególnie w kra¬ jach, które zupelnie lub w wiekszej czesci skazane sa na wwóz wegla, zachowujac wzgl. wydobywajac setki tysiecy narodowego majatku.I paliwo zawiera obok koksu takze niespalony wegiel. Tenostatni ma w przy¬ blizeniu taki sam ciezar gatunkowy, co scisly zuzel. Przy sposobie mechanicz¬ nym za pomoca wody otrzymuje sie on nie razem z koksem, lecz dostaje sie do zuzla i dlatego zapisuje sie do ksia¬ zek, jako strate. Inaczej przy sposobie magnetycznym. Tu tylko oddzielaja sie substancje magnetyczne od niemagne¬ tycznych. Wobec tego, ze koks i we¬ giel sa niemagnetyczne, to wegiel nie odchodzi w zuzlu, lecz otrzymuje sie bez straty razem z koksem. I ta zaleta ma duze znaczenie oszczednosciowe.Zuzel wchodzi do spaliwa czesciowo w stanie scislym, czesciowo zas w sta¬ nie bablastym. Ten bablasty zuzel o tyle znacznie obniza strone oszczednosciowa znanego dotad sposobu, o ile otrzy¬ mana przy tym sposobie czesc paliwa juz sama przez sie w nieznacznej ilosci zanieczyszcza sie przez bablasty zuzel i dlatego traci na wartosci. Bablasty "zuzel jest zwykle tak lekki, ze plywa, albo ma ciezar gatunkowy odpowiada¬ jacy ciezarowi koksu. Jednak zawsze jest znacznie lzejszy, niz scisly zuzel.Dlatego bablasty zuzel opada przy me¬ chanicznym sposobje zapoiiloca wody nie ze scislym zuzlem, lecz z koksem i zanieczyszcza go, robiac malo war-. tosciowTym. Przeciwnie, przy nowym sposobie, ze wzgledu na jednakowe ze scislym zuzlem wlasnosci magnetyczne mimo swego nieznacznego ciezaru ga¬ tunkowego, zuzel bablasty nie opada razem do koksu, lecz spada razem ze scislym zuzlem. Zatem i tu wykazuje sie znaczna przewaga oszczednosciowa nowego sposobu nad znanym dotychczas.Jezeli dotad opisane zalety nadaja sie do wykonania wielkiego znaczenia oszczednosciowego nowego sposobu, to. otrzymuje ono specjalne znaczenie, kiedy sie zwazy o znanym zuzytkowaniuzuzla na kamienie ciosowe. Takie ka¬ mienie maja o tyle wyzsza wartosc, o ile posiadaja wyzsza wytrzymalosc na cisnienie i im mniej zmieniaja sie pod wplywem atmosferycznym. Te wlasciwosci o tyle zaleza od zawartosci paliwa w zuzlu, o ile przy jej podnie¬ sieniu zmniejsza sie wytrzymalosc na cisnienie, wzrasta zdolnosc do wietrze¬ nia i dzieki temu zmniejsza sie han¬ dlowa wartosc kamieni. Magnetyczne rozdzielanie daje w praktyce zuzel wolny od paliwa. Kamienie, wytworzone z niego posiadaja przeto w podobnych zreszta okolicznosciach wyzsza wytrzymalosc na cisnienie i wieksza trwalosc na zmiane pogody i dlatego osiagaja wyz¬ sza cene sprzedazna, niz kamienie, wytworzone przez mechaniczna prze¬ róbke zapomoca wody, które, wskutek zlej wydajnosci tego sposobu, zawie¬ raja paliwo.Mimo malych magnetycznych wlasci¬ wosci popiolu mozna oddzielic wszystek* zuzel, zawierajacy zelazo, od niemagne¬ tycznego paliwa, zapomoca specjal¬ nych, mocno zgeszczonych pól magne¬ tycznych. Zdarza sie, ze w wiekszych sztukach £uzla, zawierajacego zelazo, zuzlach, które odchodza przjf magne- tycznem oddzielaniu, jako magnetyczny materjal, otrzymuje sie takze paliwo, koks i czasteczki koksu, które albo za¬ wieraja sie w kawalkach zuzla, albo do nich przylgnely. Zeby i to paliwo otrzy¬ mac, miele sie zuzel wydzielony juz jako magnetyczny materjal i tak otrzy¬ mane mieliwo przeprowadza sie jeszcze raz przez mocno zgeszczone magne¬ tyczne pole. Przytem otrzymuje sie paliwo poprzednio zawarte w rodzaju maki, jako materjal niemagnetyczny, podczas gdy maka z zuzla odchodzi jako materjal magnetyczny. Paliwo, aby stac sie zdatnym do palenia, moze ra¬ zem z otrzymanym przy pierwszym sposobie drobnym materjalem palnym o 8 mm. wielkosci czasteczek, przera¬ biac sie na cegly lub tez miele sie tak drobno, ze nadaje sie na pyl weglowy.Maka z zuzli uzywa sie na piasek, albo do wyrobu kamieni ciosowych w ro¬ dzaju cegiel. Przytem powtórny roz¬ dzial ma te zalete, ze istotnie powieksza sie moc materjalu palnego, przylega¬ jacego do zuzla po pierwszym rozdziale, a z nia wartosc tak otrzymanego ka¬ mienia ciosanego.Wprawdzie znana jest przeróbka magnetyczna pozostalosci z prazaków, jak wielkie piece, kopulaki i t. p., w celu otrzymania zawartego w nich metalu zelaza. Przy tym sposobie odpadaja jednak zupelnie malo magnetyczne zuzle spaliwa, jako materjal niemagne¬ tyczny, wraz z ostatkami ma'terjalów palnych. Istota niniejszego wynalazku niema' nic wspólnego z tym znanym sposobem. Nowy wynalazek nie zmie¬ rza do ponownego otrzymania metalu zelaza z pozostalosci zuzla, lecz do otrzymania palnych materjalów ze spa¬ liwa. Dlatego nowy wynalazek jest prze¬ znaczony przedewszystkiem do przera¬ biania pozostalosci palnych materjalów z róznego rodzaju palenisk, a takze czadownic. Powyzej opisany znany spo sób mozna zuzytkowac, przeprowadza¬ jac spaliwo odpadajace, jako materjal magnetyczny, przeprowadza sie przez mocno skoncentrowane magnetyczne pole w celu otrzymania znajdujacego sie tam paliwa. — 4 — PL