Pierwszenstwo: 06.V.1965 Wielkie Ksiestwo Luksemburg Opublikowano: 30.V.1970 59964 KI. 32 b, 21/00 MKP C 03 c u\oo UKD 666.1.053.65 Wlasciciel patentu: GLAYERBEL S. A., Bruksela (Belgia) Sposób obróbki warstwy szkla stopionego oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Wynalazek dotyczy sposobu obróbki warstwy szkla stopionego, plywajacego na roztopionej ka¬ pieli i przemieszczajacego sie po tej kapieli w kie¬ runku linii wyclagiania ku górze oraz urzadzenia d'o stosowania tego sposobu.Znania jest obróbka termiczna warstwy szkla stopionego przez doprowadzenie jej do zetknie¬ cia z goracym plynem (gazem lulb ciecza), zawie¬ rajacym atomy lub równowazne jony. W tych warunkach mozna wywolac wymiane jonów mie¬ dzy warstwa szkla stopionego ii plynem; z którym styka sie ta warstwa. W ten sposób na skutek dy¬ fuzji jonów mozna zaobserwowac zmiane skladu w warstwie szkla stopionego w strefach powierz¬ chniowych w poblizu powierzchni zetikinieciia z goracym plynem. Niestety, z obserwacji tego zja¬ wiska wynika, ze zmiana skladu szkla nie zaw¬ sze jest korzystna, pozadana zas kontrola tego zja¬ wiska jest trudna do zrealizowania, przy czym nalezy stwierdzic, ze rezultaty te sa bardzo róz¬ ne i najczesciej szkodliwe'.Wiadomo równiez, ze w przypadku stosowania stopionych soli metalicznych, pomiedzy tymi so¬ lami a szklem moze wytworzyc sie tak obfita wy¬ miana jonów, ze nastepuja powazne i niekorzyst¬ ne zmiany wlasciwosci szkla. Aby zapobiec tej niedogodnosci proponowano juz regulowanie wy¬ miany jonów miJedky stopiona sola i szklem przez przepuszczanie pradu elektrycznego, w celu uzy¬ skania pozadanej zmiany wlasciwosci szkla. 2 Sposób obróbki warstwy sztela stopionego zgod¬ nie z wynalazkiem nie wykazuje powyzszych nie¬ dogodnosci.Wedlug wynalazku pirzynajmniej czesc warstwy 5 szkla stopionego poddaje sie dzialaniu stalego pola elektrycznego, wytworzonego miedzy kapiela ma¬ terialów stopionych i atmosfera stykajaca si^ z ta czescia szkla stopionego. Pole elektryczne moze byc wytworzone w ten sposób, azeby kapiel ma- 10 terialów stopionych miala biegunowosc dodiatnia lub ujemna wzgledem atmosfery. Wiadomo, ze dy¬ fuzja jonów jest regulowana ich aktywowaniem oraz za pomoca barier dyfuzyjnych miedzy war¬ stwa szkla stopionego ii plynami' (atmosfera i ma- 15 terialami stopionymi), z którymi styka sie szklo.Wytwarzajac pole elektryczne w ukladzie elek¬ trochemicznym otworzonym przez kapiel mate¬ rialów stopionych, warstwe szkla stopionego i at¬ mosfere stykajaca sie z ta warstwa szkla stopio^ 20 nego, mozna wywolac dyfuzje jonów przy¬ najmniej w czesci warstwy szkla stopionego w po¬ blizu jednej z powierzchni tej warstwy szkla oraz mozna regulowac natezenie dyfuzji. Mozna rów¬ niez wywolac dyfuzje do szkla jonów pierwotnie 25 znajdujacych sie w atmosferze i majacych biegu¬ nowosc przeciwina do biegunowosci szkla wzgle¬ dem atmosfery oraz jednoczesnie wywolac takze przemieszczanie sie jonów metalicznych zawar¬ tych w sZkle i bardziej dodatnich elektrycznie niz 30 metale stanowiace kapiel. Sposób ten ma te za- 59 9643 59 964 4 lete, ze umozliwia przemieszczanie jonów, na przyklad alkalicznych, do kapieli stopionych ma¬ terialów metalicznych. W zetknieciu z ta kapie¬ la jony zostaja zredukowane do stanu metalicz¬ nego, nastepnie rozpuszczaja sie w kapieli meta- 5 lowej i wreszcie w tym stanie moga laczyc sie z zanieczyszczeniami zawartymi w kapieli, na przyklad siarka i tlenem.Zwiazki tak wytworzone sa znacznie mniej szkodliwe dla warstwy szkla stopionego niz ciala 10 jakie powstalyby przez laczenie sie metali wcho¬ dzacych w sklad1 kapieli i zanieczyszczen. W stre¬ fach bliskich górnej powierzchni wairstwy szkla stopionego wystepuje podobne izijawisko. W tym przypadku na przyklad jony alkaliczne, ziniajdlilja- 15 ce sie w poblizu górnej powierzchni warstwy szkla stopionego, wnikajia do wnetrza i w ten sposób moga byc zastapione przez inne jony do¬ datnie, znajdujace sie pierwotnie w atmosferze.Korzystnie jest powodowac dyfuzje w war- 20 stwie szkla stopionego jonów umozliwiajacych polepszenie wlasnosci chemicznych szkla albo zmiane wlasnosci mechanicznych lub etycznych.Jako przyklad mozna .znacznie zwiekszyc odpor¬ nosc szkla na korozje czynników atmosferycznych 25 lub chemicznych wzbogacajac warstwe powierz¬ chniowa w wapn luib magnez. Tak samo mozna polepszyc niektóre wlasnosci optyczne, na przy¬ klad polysk, przez dodanie olowiu, cyny lub baru, jak równiez mozna otrzymac zabarwienie w jednej 30 przynajmniej czesci szkla przez wywolanie w nim dyfuzji jonów, na przyklad zelaza, manganu, ni¬ klu, kobaltu, miedzi, selenu itd. W innych przy¬ padkach mozna równiez zastapic jony sodu ' za¬ warte w szkle przez inne jony, na przyklad litu 35 lub potasu, które zmieniaja znacznie wspólczyn¬ nik rozszerzalnosci warstw powierzchniowych szkla.Korzystnie jest dodac do atmosfery jony, które moga dyfundowac w warstwie szkla stopionego 40 oraz umozliwic ich przejscie do czesci atmosfery poddanej dzialaniu pola elektrycznego. Sposób ten ma bardzo wazna zalete, a mianowicie pozwala wywolywac dyfuzje jonów, które pragnie sie wprowadzac do szkla, a poza tym umozliwia szyb- . 45 ka zmiane wlasnosci tych jonów. iPonadto w ten sposób uzyskuje sie mozliwosc regulowania ste¬ zenia jonów w atmosferze, a nawet stezenie kaz¬ dego z tych jonów, jezeli pragnie sie zeby nie¬ które z nich dzialaly jednoczesnie. 50 Wynalazek dotyczy równiez urzadzenia do ob¬ róbki warstwy szkla stopionego, która plywa na roztopionej kapieli i przemieszcza sie po tej ka¬ pieli w kierunku linii ciagnienia ku górze. Wed¬ lug wynalazku urzadzenie wyposazone jest w 55 uklad do wytwarzania stalego pola elektryczne¬ go miedzy roztopiona kapiela a atmosfera styka¬ jaca sie z warstwa szkla stopionego. Jako uklad do wytwarzania pola elektrostatycznego korzyst¬ nie stosuje sie elektrody, do których jest przylo- 60 zona róznica potencjalów, i z których przynaj¬ mniej jedna umieszczona jest w atmosferze, a druga stanowi roztopiona kapiel materialowa.Dzieki takiemu urzadzeniu roztopiona kapiel, warstwa szkla stopionego i elektroda umieszczo- 65 na w atmosferze tworza uklad elektrochemiczny, umozliwiajacy stosowanie opisanego wyzej spo¬ sobu. W przypadku kapieli z roztopionego metalu mozna na przyklad wywolac w niej przemieszcza¬ nie sie niektórych jonów znajdujacych sie w szkle i spowodowac ich redukcje w zetknieciu z kapie¬ la metalowa, aby zapobiegaly utlenianiu roztopio¬ nego metalu.Korzystnie jest jezeli przynajmniej jedna elek¬ troda sklada sie z kilku czesci, które moga wy¬ twarzac pola elektryczne o róznych natezeniach w róznych czesciach. Czesci te moga byc elektry¬ cznie niezalezne od siebie i moga miec rózne po¬ tencjaly w stosunku do innej elektrody. W innych przypadkach czesci te sa polozone w róznych od¬ leglosciach wzgledem innej elektrody. W ten spo¬ sób za pomoca róznych czynników mozna regulo¬ wac lokalnie dzialanie pola elektrycznego, zmie¬ niajac jego natezenie.Jest korzystnie, gdy urzadzenie Wedlug wyna-" lazku jest wyposazone w celu wprowadzenia jo¬ nów do atmosfery poddanej dzialaniu pola elek¬ trycznego w jeden lub kilka przewodów prowa¬ dzacych do atmosfery w poblizu elektrod, które sa w niej umieszczone. Mozna zatem przeprowa¬ dzac obróbke szkla, która jest uzalezniona od ro¬ dzaju jonów znajdujacych sie w (atmosferze.Na zalaczonym rysunku uwidoczniono kilka przykladów wykonania wynalazku, przy, czym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy pieca z wan¬ na zawierajaca kapiel materialów stopionych, po której przemieszcza sie warstwa szkla stopionego, oraz elementy do doprowadzenia szkla w ilosci regulowanej i do wyciagania tasmy szkla ku gó¬ rze z warstwy szkla stopionego, przemieszczajacej sie po roztopionej kapieli, fig. 2 przedstawia sche¬ matycznie zródlo napiecia przykladanego do ele¬ ktrod urzadzenia wedlug wynalazku, fig. 3 przed¬ stawia przekrój pionowy innego pieca z wanna zawierajaca kapiel materialów stopionych, po której warstwa stopionego szkla doprowadzanego z przedzialu oczyszczania przemieszcza sie w kie¬ runku linii wyciagania ku górze wedlug metody zwanej „Pititsburgh", przy jednoczesnym zastoso¬ waniu urzadizenia wedlug wynalazku, fig. 4 przed¬ stawia przekrój pionowy innego pieca z wanna zawierajaca kapiel materialów stopionych, po któ¬ rej warstwa szkla stopionego doprowadzanego z przedzialu oczyszczania przemieszcza sie w kie¬ runku linii wyciagania ku górze wedlug metody zwanej „Libbey-Owens", przy czym zastosowano tutaj urzadzenie wedlug wynalazku, fig. 5 przed¬ stawia przekrój p'ionowy pieca z wanna zawiera¬ jaca kapiel materialów stopionych, po której prze¬ mieszcza sie warstwa szkla stopionego wyciagana ku górze w postaci tasmy szkla metoda „Libbey- Owens", przy czym zastosowane jest urzadzenie wedlug wynalazku, fig. 6 przedstawia przekrój pionowy innego pieca z wanna zawierajaca ka¬ piel materialów stopionych, po której przemiesz¬ cza sie warstwa stopionego szkla wyciagana ku górze w postaci tasmy szkla metoda „Pittsburgh" przy czym zastosowane jest tutaj urzadzenie we¬ dlug wynalazku.5 59 964 6 Fig. 1 przedstawia pierwsza odmiane wyko¬ nania wynalazku. Na fig. 1 przedstawiona jest wanna 1, zawierajaca dno 2 oraz dwie scianki boczne 3 j 4. Powyzej scianek bocznych 3 i 4 .znajduja sie dwa przelewy 5 i 6, z których tylko czesc odtplywowa kazdego % ndch jest przedstawio¬ na na rysunku. Przelewy 5 i 6 skladaja sie z wy¬ stepów 7 i 8 oraz scianek bocznych 9 i 10, z któ¬ rych tylko jedlne sa widoczne przy kazdym z dwóch przelewów 6 i 5, W ten sposób obydwa przelewy 5 i 6 maja prostokatny przekrój po¬ przeczny.Ponad koncem odplywowym obu przelewów 5 i 6 sa umieszczone dwie za/pory regulacyjne 11 i 12, przeznaczone do regulowania przeplywu szkla stopionego 13, które doprowadza sie na dwóch koncach wanny 1 na kapiel roztopionych mate¬ rialów 14 posiadajacych wieksza gestosc niz szklo -stopione 13 zawarte w wannie 1, wskutek czego .powstaje warstwa szkla stopionego. Na fig. \ uwi¬ doczniono równiez konstrukcje stropu 15 sklada¬ jacego sie ze sklepien 16, 17, ekranów 18 w ."ksztalcie litery L, oraz nachylonych scianek bocz¬ nych 19, laczacych górny koniec ekranów 18 z dolnym koncem scianek 20 wyciagarki 21, z * któ¬ rej na rysunku jest przedstawiony tylko pierwszy szereg walców wyciagowych 22.Wewnatrz wanny 1 znajduje sie para elektrod 23 przymocowanych do ekranu 18, jak równiez trzy elektrody 24 zanurzone w kapieli materialów stopionych 14. Wanna 1 zawiera równiez przewo¬ dy 25 przeprowadzone przez sklepienie 16 i 17 do atmosfery 26 w poblizu elektrod 23 umieszczonych w tej atmosferze. Przewody 25 moga wprowadzic jony do atmosfery 26, w której zostaja poddane dzialaniu pola elektrycznego, które moze spowo¬ dowac przenikniecie ich do szkla.Fig. 2 przedstawia schematycznie zródlo napie¬ cia 27 polaczone z przelacznikiem napiecia 28 i regulatorem napiecia, na przyklad potencjome¬ trem 29.Dla wyjasnienia podaje sie ponizej przyklad ckzialania pcerwszej odmiany wynalazku. Po po¬ laczeniu elektrod 23 z dodatnim biegunem zródla :hapiecra 27 a elektrod 24 — z ujemnym biegunem tego samego zródla napiecia 27 przyklada sie do elektrod 23 i 24 róznice potencjalów okolo 45 V.W wytworzonym ukladzie elektrochemicznym od¬ bywa sie przeplyw jonów dodatnich z góry na dól, wskutek czego powstaja dwa rózne zjawiska z obu stron szkla. Na plaszczyznie stykowej cyna — -Szklo, jony sodu przemieszczaja sie do kapieli me¬ talicznej, która je redukuje, natomiast przeciw¬ nie uniemozliwiona zostaje calkowicie mozliwosc przemieszczania sie jonów cyny do szkla. Dzieki temu urzadzenie pozwala na usuniecie wady, zwanej „bloom", charakteryzujacej sie pojawia¬ niem na powierzchni szkla stref rozpraszajacych swiatlo.Na powierzchni stykowej szklo-atmosfer a moz¬ na wytworzyc wymiane jonów przyczyniajaca sie do polepszenia na przyklad wlasnosci mech/anicz- nych szkla. W ten sposób wprowadzajac do atmo¬ sfery 26 jony litu wydzielane przez zjonizowane pary z przewodów 25 mozna wywolac taka dyfu¬ zje jonów litu, zeby zajely one miejsce jonów so* du znajdujacych sie pcerwotnie w strefach po- wierzchniowydh w poblizu górnej powierzchni strumieni szkla stopionego, które przemieszczaja 5 sie po kapieli materialów stopionych 14 i zasilaja z obu stron pasmo wyciagania, przy czym jony sodu sa nastepnie zmuszane do przemieszczania sie do wnetrza szkla pod dzialamiem pola elek¬ trycznego. W tej odmianie wyntalaaku wytwarza io sie pasmo wyciagania, którego obydwie strony sa obrabiane w ten sposób, ze otrzymuje sie arkusz szkla ciagnionego 30, którego obydwie powierzch¬ nie sa wzmocnione za pomoca litu.Fig. 3 przedstawia dnna odmiane wynalazku do- 15 tyczaca wytwarzania szkla ciagnionego metoda „Pittsburgn". W tej odlmianie wanna 31 jest od¬ dzielona od przedzialu oczyszczania 32 progiem 33 i zapora 34 zanurzona w warstwie szkla stopione¬ go 35. Wanna 31 izlozona z dna 36, progu 33 i scianki 20 koncowej 37 zawiera kapiel materialów stopio¬ nych o wiekszej gestosci niz roztopione szklo, którego poziom jest nizszy niz poziom progu 33.Na dnie 36 wanny 31 jest umieszczona przegroda pionowa 39, która dzieli kapiel materialów stó- 25 pionych 38 i czesc warstwy szkla stopionego 35, które doplywa z przedzialu oczyszczania 32 i prze¬ mieszcza sie po kapieli materialów stopionych 38 w kierunku linii wyciagania ku górze.Wchodzac w ten sposób do warstwy szkla sto- 30 pionego 35 przegroda pionowa 39 tworzy zapore wyciagowa przeznaczona do utrzymania pasma wyciagowego ma wymaganym miejscu i na linii prostej. Przegroda pionowa 39 moze równiez za¬ wierac otwory 40 przeznaczone dla przejscia roz- 35 topionej kapieli 38. Na fig. 3 uwidoczniono rów¬ niez konstrukcje stropu 41 zlozonego ze sklepien 42 i 43, nachylonych scianek 34, scianek piono¬ wych 45 i wyciagarki 46, której tylko dwa pier¬ wsze szeregi walców wyciagowych 47 sa pokazane 40 na rysunku. W ten sposób wyciaga sie arku:z szkla 48, który przechodzi najpierw miecizy ozie- biaczami 49 przed wejsciem do walców wyciago¬ wych 47. Wewnatrz wanny 31 znajduje sie para elektrod 50 przymocowanych pod stropami 42 i 45 43, jak równiez trzy elektrody 51 zanurzone w roztopionej kapieli materialów 38.Wanna 31 zawiera wreszcie przewody 52, które przechodza przez sklepienie 32 i scianke konco¬ wa 37 i sa otwarte do atmosfery 53 w poblizu 50 elektrod 50, znajdujacych sie w tej atmosferze 53. Przewody 52 moga doprowadzac jony rozpra¬ szane w atmosferze 53 poddanej dzialaniu pola elektrycznego. Pole elektryczne moze byc otrzy¬ mane przez polaczenie elektrod 50 : 51 na przy- 55 klad iz urzadzeniem podobnym do urzadzenia po¬ kazanego na fig. 2. Dzialanie tej odmiany wyna¬ lazku jest podobne do opisanego wyzej dzialania pierwszej odmiany wynalazku.Fig. 4 przedstawia jeszcze inna odmiane wy¬ go nalazku dotyczaca wytwarzania szkla ciagnione¬ go metoda „Libbey^Owens". Zgodnie z ta odmia¬ na szklo stopione 54 doplywa z przedzialu oczy¬ szczania 55, z którego uwidoczniono tylko nachy¬ lone dno 56, sklepienie 57, i scianke pionowa 58, 65 do wanny 59, spelniajacej w tym przypadku za-7 59 964 8 danie „szybu wyciagowego", po przekroczeniu progu 60. Wanna 59 utworzona z dna 61, scianki przedniej 62 i scianki tylnej 63 zawiera kapiel materialów stopionych 64 o wiekszej gestosci anizeli gestosc szkla, którego poziom dochodzi do 5 poziomu nizszego niz poziom progu 60. Po prze- kroczendu progu 60 szklo stopione 54 rozprze¬ strzenia sie na kapieli materialów stopionych 64 i przemieszcza sie w kierunku linii wyciagania kugórze. io W celu ulatwienia wymiany ciepla miiedzy war¬ stwa szkla stopionego 54 i kapiela 64 zastosowany jest uklad przegród 65 i 66, które wystaja z dna 61, i dziela kapiel materialów stopionych 64 oraz czesc warstwy szkla stopionego 54. W tej odmia- 15 nie nie jest konieczne stosowanie przegrody pio¬ nowej do stabilizowania pasma wyciagowego ze wzgledu ma mala grubosc szkla stopionego 54, przemieszczajacego sie po kapieli 64. Powyzej wanny 59 znajduja sie dwa sklepienia wewnetrz- 20 ne 67 i 68, zawierajace wycinek zakrzywiony w poblizu liniii ciagnienia ku górze, nastepnie zasto¬ sowane jest przedluzenie az do scianki 58 skle¬ pienia 69 przestrzeni ogrzewania 70. Wewnatrz przestrzeni ogrzewania 70 uwidocznione sa wa¬ lec nawrotny 72 i walec 73 przeznaczony do po¬ ziomego przemieszczania arkusza szkla 74.Wewnatrz wanny 59 znajduje sie para elektrod 75 umocowanych pod zakrzywionymi odcinkami sklepien wewnetrzinycli 67 i 68 jak równiez czte¬ ry elektrody 76 izanurzone w kapieli materialów stopionych 64. Wanna zawiera poza tym przewo¬ dy 77, przechodzace przez sklepienia 67 i 69 oraz scianke przednia 63, i otwarte do atmosfery 78 w poblizu elektrod 75, umieszczonych w tej atmo¬ sferze. Przewody 77 moga doprowadzac jony roz¬ praszane w atmosferze 78, poddanej dzialaniu pola elektrycznego. Pole elektryczne moze byc otrzyma¬ ne na przyklad przez polaczenie elektrod 75 i 76 z urzadzeniem podobnym do urzadzenia przedsta¬ wionego na fig. 2. Dzialanie tej odmiany wyna¬ lazku jest podobne do opisanego dzialania pierw¬ szej odmiany.Na fig. 5 przedstawiono inna odmiane wynalaz¬ ku, w której zastosowano wanne 79, zawierajaca 45 kapiel z materialów stopionych 80 majacych wiek¬ sza gestosc niz gestosc szkla, przy czym dtno 81 ma uskok 82, z którego prawej strony sizklo sto¬ pione 83 plywajace na kapieli dolnej 80 i przesu¬ wajace sie w kierunku strzalki 84 jest wyciagane 50 ku górze w miejscu 85. W miejscu tym znajduje sie przedzial wyciagania 86 oddzielony przegro¬ da 87 od komory 88. Przegroda jest opuszczona do poziomu szkla stopionego 83 w celu zmniejszenia pradów powietrza w przedziale wyciagania 86. 55 W przedziale tym znajdu;e sie walec wyciagowy 89, który sluzy jednoczesnie jako walec zaginaja¬ cy tasme szkla 90 przesuwajaca sie nastepnie w przestrzeni ogrzewania 91 na walcach 92.Przedzial 86 zawiera równiez ograniczniki 93, 60 umieszczone nieco wyzej podstawy 94 tasmy i za¬ pobiegajace nadmiernemu kurczeniu sie tasmy w czasie jej wytwarzania. Podstawa 94 tasmy jest chlodzona z obu przeciwleglych stron przez ozie- biacze 95 i 96. Oziebiacz 96, który chlodzi tasme, 65 patrzac w kierunku przesuwania sie warstwy szkla 83 do miejsca wyciagania 85, chlodzi wy¬ starczajaco warstwe koncowa stanowiaca pocza¬ tek swobodnego wyplywu tej warstwy, aby zapobiec jej ruchowi poiza podstawe 94 na ka¬ pieli materialów stopionych 80. Alby zapo¬ biec krzepnieciu kapieli materialów stopionych 80 w poblizu podstawy tasmy 94 pomimo stosun¬ kowo silnego chlodzenia wars'twy koncowej sto¬ suje sie ekran termilezny 97 umieszczony miedzy oziebiaczem 96 i czescia kapieli materialów sto¬ pionych 80 w poblizu podstawy tasmy 94 nie po¬ krytej kapiela.Korzystnie jest koniec 98 ekranu termicznego 97, w poblizu podstawy tasmy 94, wykonac z azot¬ ku boru dla zapobiezenia przyczepnosci szkla stopionego 83 w przypadku niedostatecznego ochlodzenia warstwy koncowej. Oprócz ekranu termicznego 97 zastosowane sa równiez opory elektryczne 99 umieszczone w oslonach 100, zanu¬ rzonych w kapieli materialów stopionych 80, tak iz moga wydzielac pod podstawa 94 tasmy cieplo wystarczajace dla zapobiezenia krzepnieciu kapieli 80 pod podstawa. Krzepniecie kapieli 80 moze wiec .nastapic tylko w czesci 101 kapieli 80 w miejscu znajdujacym sie najdalej na prawo we¬ wnatrz wanny wyciagania.Fig. 5 przedstawia poza tym elektrode 102 umo¬ cowana pod przegroda 87, jak równiez dwie ele¬ ktrody 103 zanurzone w kapieli materialów sto¬ pionych 80. Na fig. 5 uwidoczniono równiez prze¬ wód 104 przechodzacy przez sklepienie 105 komo¬ ry 88, znajdujacej sie na lewo od przegrody 87,. przy czym przewód ten jest otwarty do atmosfe¬ ry 106 w poblizu elektrody 102 umieszczonej w te} atmosferze 106. Przewód 104 moze wprowadzac jony rozpraszane w atmosferze 106 podlegajacej; dzialaniu pola elektrycznego. Mozna to uzyskac- przez polaczenie elektrod 102 i 103 na przyklad, z urzadzeniem podobnym do urzadzenia przedsta¬ wionego na fig. 2. Pod wzgledem dzialania ta od¬ miana wynalazku jest podobna do pierwszej od¬ miany opisanej wyzej.Na fig. 6 uwidoczniono odmiane wynalazku- bardzo podobna do odmiany wedlug fig. 5. Na. fig. 6 uwidoczniona jest wanna wyciagania 107 zawierajaca równiez kaipfiel materialów stopio¬ nych 108 miajacycli wieksza gestosc niz gestosc szkla, przy czym dtno 109 ma równiez uskok 110,„ z którego prawej strony uskoku znajduje sie szklo stopione 111 plywajace na kapiel dolnej 108 i przesuwajace sie w kierunku strzalki 112: do miejsca 113 gdzie jest wyciagane ku górze.Wanna wyciagania 107 zawiera scianke konco¬ wa 114 i konstrukcje stropowa 115, skladajaca sie ze sklepien 116 i 117. Pomad miejscem wycia¬ gania 113 i pomiedzy sklepieniami 116 i 117 zasto¬ sowano w tej odmianie wynalazku przedzial wy¬ ciagania 118, zawierajacy dwa elementy 119 i 120- w ksztalcie litery L, scianki nachylone 121, scian¬ ki pionowe 122 i wyciagarke 123, z której tylko- pierwsza para walców wyciaglowych 124 jest. przedstawiona na rysunku. Przedzial wyciagania 118 zawiera chlodnice 125 przeznaczona do chlo¬ dzenia dwóch stron przeciwleglych arkusza szkla.9 59 964 10 126 w poblizu podstawy 127 aorkusza oraz ogra¬ niczniki 128 umiesiaczone nieco powyzej podstawy 127 tasmy, izapohiegajace nadmiernemu skurczeniu tasmiy 126 w czasie jej formowania.Przedzial wyciagania 118 zawiera poza tym po¬ nizej pierwszej piary walców wyciagowych 124 podluznice 129, pomiedzy którymi przechodzi tas¬ ma szkla 126. Azeby nie dopuscic do krzepniecia kapieli materialów stopionych 108 w poblizu pod¬ stawy 127 tasmy, zastosowano element 119 w ksztalcie litery L przez co jest mozliwe chlodze¬ nie podstawy 127 przy mozliwie najmniejszym chlodzeniu kapieli materialów stoplionych 108 bezposrednio przed podstawa. Podobnie jak w od¬ mianie przedstawionej na* fig. 5 zastosowano tutaj czesc 130 wykonana z azotku boru, umocowana na koncu poziomego ramienia elementu 119 w ce¬ lu unikniecia przylegania szkla stopionego 111 w przypadku niewystarczajacego chlodzenia war¬ stwy koncowej, jak TÓwmiez zastosowano opory elektryczne 131, umieszczone w oslonie 132 zanu¬ rzonych w kapieli materialów stopionych 108 i wydzielajacych pod podstawa 127 tasmy cieplo wystarczajace dla zapobiezenia krzepnieciu ka¬ peli 108 pod podstawa. Dzieki temu krzepniecie kapieli 108 moze nastapic tylko w czesci 133 znaj¬ dujacej sie skrajnie na prawo wewnatrz wanny wyciagania 107.Fig. 6 przedstawia poza tym elektrode 134 umo¬ cowana pod poziomym ramieniem elementu 120 w ksztalcie litery 'L, jak równiez dwie elektrody 135 zanurzone w kapieli materialów stopionych 108.Na fig. 6 uwidoczniono równiez -przewód 136 prze¬ chodzacy przez sklepienie 116 i otwarty do atmo¬ sfery 137 w pobKzu elektrody 134 umieszczonej w tej atmosferze 137. Przewód" 136 moze wprowa¬ dzac jony rozpraszane w atmosferze 137 podda¬ nej dzialaniu pola elektrycznego. Dzialanie tej odmiany wynalazku jest podobne do dzialania pierwszej odmiany powyzej opisanej.Oczywiscie wynalazek nie ogranicza sie do przy¬ kladów wykonania przedstawionych na rysunku i omówionych w oplisie tytulem przykladu, gdyz mozna wprowadzic zmiany nie wykraczajac poza zakres wynalazku. PL