Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.Y.1970 59898 KI. 42 k, 21/01 MKP G 01Tau UKD Twórca wynalazku: mgr inz. Tadeusz Marchaj Wlasciciel patentu: Polska Akademia Nauk (Instytut Fizyki), Warszawa (Polska) Wstrzasarka do badan odpornosci na wstrzasy i wibracje materialów i konstrukcji Przedmiotem wynalazku jest wstrzasarka do ba¬ dan odpornosci na wstrzasy i wibracje materialów i konstrukcji z bezstopniowa zmiana amplitudy drgan.Znane i stosowane dotychczas wstrzasarki maja skokowa regulacje amplitudy drgan. Wstrzasarki te maja stolik zawieszony na sprezynach, który opa¬ da na podkladki o regulowanych odstepach.Znane sa równiez wstrzasarki których konstruk¬ cja oparta jest na mimosrodowym ukladzie nape¬ dowym. Wada tych rozwiazan jest to, ze przy kaz¬ dorazowej zmianie amplitudy drgan nalezy urza¬ dzenie zatrzymac.Celem wynalazku jest opracowanie wstrzasarki, która umozliwialaby plynna regulacje amplitudy drgan bez potrzeby zatrzymywania urzadzenia.Cel ten wedlug wynalazku osiagnieto przez suw- liwe umieszczenie skosnego odcinka walu spelniaja¬ cego role mimosrodu na walach glównych wstrza¬ sarki i sprzegnietego z ramionami poprzez lozy¬ ska. Mimosrody przesuwane sa za pomoca ramion osadzonych w panewkach korbowodów.Rozwiazanie wedlug wynalazku zostanie objas¬ nione blizej za pomoca rysunku na którym fig. 1 przedstawia przekrój rozwiazania przy skrajnie w prawo wsunietym mimosrodzie i maksymalnej am¬ plitudzie drgan a fig. 2 — przy skrajnie lewym polozeniu mimosrodu i amplitudzie drgan równej zeru.Na dwóch walach glównych 1, z których kazdy ulozyskowany jest na trzech lozyskach, osadzone sa przesuwnie cztery mimosrody % (po dwa na kaz¬ dym wale), których zadaniem jest spowodowanie symetrycznego przesuwu osi czopów glównych kor- bowodu 4 wzgledem osi walów glównych. Mimo¬ srody 2 osadzone sa przesuwnie w panewkach 5, które obracaja sie w korbowodach 4, wprawiaja¬ cych w ruch posuwisto-zwrotny stól wstrzasarki 6.Ruch obrotowy walu przenoszony jest na mimosro¬ dy przy uzyciu sworzni 7. Przesuwanie skosnych mimosrodów wzgledem walu i korbowodów doko¬ nuje sie przy uzyciu dwóch srub pociagowych, przedstawionych na rysunku z których kazda nacie¬ ta jest na koncach gwintem lewym i prawym, po¬ wodujacym przy obrocie symetryczny przesuw ra¬ mion 3, sprzegnietych z mimosrodami poprzez lo¬ zyska. Obrót srub pociagowych dokonuje sie za pomoca recznego kola pokrecajacego oraz systemu kól zebatych lancuchowych i lancuchów nie przed¬ stawionych na rysunku.Mimosrody 2, odcinki walów skosnie i suwliwie osadzone na walach glównych l przesuwane sa za pomoca ramion 3 w panewkach 5 korbowodów 4.Gdy mimosrody wysuniete zostana z panewek (fig. 2) na zewnatrz, korbowody mimo obrotów walów glównych nie wykonuja zadnych ruchów, gdyz prze¬ ciecie sie osi mimosrodów z osiami korbowodów, (punkt A) lezy na osi walów glównych. Amplituda równa sie zero. W miare jak mimosrody zostaja wsuwane w panewki (fig. 1), punkt A schodzi z osi 59898H « 59898 walów glównych i korbowody zaczynaja wykony¬ wac ruchy posuwisto-zwrotne. Amplituda jest ma¬ ksymalna.Ruchy posuwisto-zwrotne zostaja osiagniete przy uzyciu prowadnic 8 umiejscowionych koncentrycz¬ nie w stosunku do osi walów glównych. Prowadni¬ ce te, prowadzace sworznie 9 korbowodowe, po przestawieniu ich w plaszczyznie prostopadlej do osi walów glównych, w polozenie dowolne zawarte miedzy pionem i poziomem, pozwalaja na zmiane plaszczyzny drgan stolu, zawarta miedzy omówio¬ nymi kierunkami.Wskaznik wielkosci amplitudy umieszczony jest na jednym z ramion mimosrodu w formie preta wyskalowanego w mm amplitudy. Jeden z walów glównych napedzany jest silnikiem pradu stalego 15 przy uzyciu pasków klinowych. Oba waly sprzeg¬ niete sa miedzy soba lancuchem zebatym. PL