Pierwszenstwo: 19.XI.1966 Jugoslawia Opublikowano: 25.IV.1970 59875 KI. 35 b, fcttfc MKP B 66 c *\n UKD Twórca wynalazku i Viktor Zupancic, Lubiana (Jugoslawia) wlasciciel patentu: Urzadzenie zaladowcze z samoczynnym ustawianiem prostopadlosci linii laczacej srodek ciezkosci ladunku z punktem zaczepienia i Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie zala¬ dowcze z samoczynnym ustawiaczem prostopadlo¬ sci linii laczacej srodek ciezkosci ladunku z pun¬ ktem jego zawieszenia do poziomu..Od takiego urzadzenia wymaga sie, by przy za¬ wieszeniu palety, wzglednie ladunku, paleta wzglednie ladunek byly absolutnie poziomo, a równoczesnie ladunek byl osloniety koszem ochronnym, który bylby blokowany wzglednie od¬ blokowywany przez samo urzadzenie.Znane sa urzadzenia zaladowcze, które jednak nie ustawiaja samoczynnie linii laczacej srodek ciezkosci ladunku z punktem zawieszenia. Znane sa równiez wykonania podobnych koszy, które musi sie jednak otwierac i zamykac rekami, to znaczy przykrywac nimi i odslaniac ladunek.Urzadzenia te maja zamocowana przegubowo do ramy nosnej wahliwa kulise dzwigowa, przy czym palak do zawieszania na haku zurawia musi byc poruszany recznie w wycieciu kulisy. Palak ma w kilku znanych odmianach wykonania tylko dwa mozliwe polozenia, a mianowicie polozenie nieobciazone i obciazone urzadzenia, z których kazde ustalone jest na koncu wyciecia1.W kilku innych znanych odmianach wykonania palak, przed podniesieniem, ustalany jest w od¬ powiednim polozeniu pomiedzy obiema pozycjami skrajnymi przy pomocy kólka lub podobnie po oszacowaniu ciezaru lub na podstawie próby.Wady znanych odmian polegaja na tym, ze ich 15 20 25 30 ciezar jest dosc wysoki, zadne z nich jednak przede wszystkim nie jest samoczynne pod wzgle¬ dem ustawienia linii laczacej srodek ciezkosci la¬ dunku z punktem zawieszenia. Jak wyzej wspo¬ mniano, niezbedne jest reczne otwieranie i zamy¬ kanie koszy ochronnych. W odmianach z dwiema pozycjami palaka, paleta jest przy przenoszeniu tylko wówczas pozioma, jezeli srodek ciezkosci la¬ dunku znajduje sie na osi, przebiegajacej piono¬ wo przez punkt zawieszenia.Poniewaz polozenie to zdarza sie bardzo rzadko, gdyz najczesciej srodek ciezkosci polozony jest mimosrodowo wzgledem tej osi, paleta nie jest polozona poziomo podczas przenoszenia. W urza¬ dzeniach z ustaleniem odpowiedniego polozenia miedzy dwoma skrajnymi wcieciami przy pomocy kolków, moze nawet doprowadzic do nieszczesli¬ wego wypadku, jezeli obslugujacy, zapomni prze¬ stawic palak odpowiednio do wielkosci ladunku i ladunek przewróci sie w takich przypadkach.Wynalazek postawil sobie za cel usuniecie wad odmian znanych dotychczas urzadzen i zbudowa¬ nie urzadzenia zaladowczego, w którym paleta ma zawsze polozenie poziome i przy obciazeniu kosz ochronny przykryje samoczynnie ladunek, a przy odciazeniu odsloni.Zadanie to zostalo rozwiazane wedlug wynalaz¬ ku przy pomocy stanowiska zaladowczego z sa¬ moczynnym ustawieniem linii laczacej srodek 5987559875 ciezkosci ladunku z punktem zawieszenia, ze zna¬ nymi jako takie widlami do nasadzania palety i koszem ochronnym, które cechuje sie tym, ze od strony przedluzenia stojaka widel umieszczone sa przy pomocy wgietych blach prowadzenia boczne, zaopatrzone w wyciecia, w których poruszaja sie przy pomocy lozysk kulkowych palaki umieszczo¬ ne parami, które sa polaczone z palakiem, do którego przywiazana jest lina stalowa z pierscie¬ niem do zawieszania na haku zurawia. ;\ iWewnatrz bocznych prowadnic umieszczony jest * na' jednym koncu urzadzenia przy pomocy zgie¬ tych plyt cylinder roboczy (silownik), którego tlo- czysko polaczone jest z listwami pociagowymi przy pomocy lacznika poprzecznego, które zaopa¬ trzone sa na swobodnych koncach w sworzen z lozyskiem kulkowym, zmniejszajacym przy obcia¬ zeniu urzadzenia cisnienie na dzwignie ewolwen- towa. Dzwignia ta jest polaczona przy*pomocy klamry jarzma z osia nosna kosza ochronnego tak, ze w pozycji srodka ciezkosci zawieszonego ladun¬ ku, kosz ochronny pokrywa ladunek i dzieki dzia¬ laniu urzadzenia pociagowego jest obslugiwane urzadzenie blokujace.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest wy¬ czerpujaco jako wykonanie przykladowe i opisany przy pomocy zalaczonego rysunku, na którym: fig. 1 — przedstawia urzadzenie zaladowcze w po¬ zycji odciazonej w widoku aksonometrycznym, fig. 2 — cylinder roboczy w przekroju wzdluz¬ nym przez os wzglednie plaszczyzne symetrii po¬ miedzy bocznymi prowadnicami, w pozycji obcia¬ zonej urzadzenia, przy czym podany jest tez prze¬ krój przez tlok, fig. 3 — ten sam cylinder w ta¬ kim samym przekroju jak na figurze 2, lecz w pozycji odciazonej, przy czym podany jest rów¬ niez przekrój przez wolny tlok podwójny, fig. 4 — cylinder roboczy w przekroju wzdluz linii IV—IV z fig. 2, fig. 5 — drugie wykonanie przykladowe urzadzenia zaladowczego z hydraulicznym urza¬ dzeniem do zawieszania i z widlami hydraulicz¬ nymi oraz fig. 6 — szczegól VI z fig. 1.Na fig. 1 do 4 i 6 oznaczono cyfra 1 cylinder roboczy, w którym jest umieszczony swobodnie poruszajacy sie podwójny tlok 2. W odpowiednich gniazdach tego podwójnego tloka 2 osadzone sa przy pomocy elementu mocujacego uszczelki 5.Przestrzen pomiedzy podwójnym tlokiem 2 a po¬ krywa 1 cylindra roboczego, w której znajduje sie zawór napelniajacy 8 powietrzem, jest wypel¬ niona powietrzem i oznaczona liczba 6. Druga strona cylindra roboczego 1 zamknieta jest kor¬ kiem gwintowanym 9, przez który porusza sie drazek 13 tloka 11 zaopatrzony w uszczelke 12.Przestrzen 14 miedzy obu tlokami wypelniona jest olejem. Cylinder roboczy 1 umocowany jest przy pomocy katowo zgietych blach 16 do bocz¬ nych prowadnic 21, które przymocowane sa do przedluzacza 61 stojaka widel, przy pomocy lacz¬ nika poprzecznego 17 ze wspornikowymi plytami mocujacymi 18. Boczne prowadnice 21 zaopatrzo¬ ne sa w czesci srodkowej w podluzne wyciecia 22, w których umieszczone sa, przy pomocy sworzni 23, lozyska kulkowe 24. 10 15 20 25 30 40 45 50 55 60 65 4 jkn Na te same sworznie 23 zasadzone sa równiez listwy pociagowe 27, które dla pewnosci prowa¬ dzenia nasadzone sa na sworznie 25, za posred¬ nictwem których tocza sie lozyska kulkowe 26 w wycieciach 22 prowadnic bocznych. Obie listwy pociagowe polaczone sa wzajemnie ze soba lacz¬ nikiem 15, na którym ustalony jest w odpowiedni sposób swobodny koniec drazka 13 tloka 11. Przez swobodne konce listew pociagowych 27 przetknie- ty jest sworzen 28, na którym umieszczone jest lozysko kulkowe 29.Przy pomocy plyt wspornikowych 18 umocowa¬ ne sa prowadnice boczne 21 do stojaka widel.Przedluzacze 61 przechodza dalej w rozbiezne i skierowane ku dolowi kolumny 51, które prze¬ chodza nastepnie w pionowe stopy kolumn i w koncu w poziome widly 53.Górne czesci koncowe kolumn 52 polaczone sa nieco ponizej przejscia w kolumny 51 ze soba przy pomocy rozporki 54, a podobna rozporka laczy czesci górne kolumn 51. Pomiedzy zastrzalami a kolumnami zamocowane sa do odpowiednich blach wezlowych uchwyty reczne — dolny 62 i górny 63.Na przejsciu pomiedzy kolumnami a ich stopami wystaja poziomo na zewnatrz wsporniki rurowe 56. Nad rozporka 54 przez kolumny 51 przechodzi obudowa rurowa 57, w której umieszczona jest os nosna 57 kosza. W czesci srodkowej pomiedzy ko¬ lumnami 51 umieszczona jest na osi 57' obejma 58 polaczona z ramieniem ewolwentowym 59.W dolnej czesci srodkowej bocznych prowadnic 21 przebiega os 31, na kórej umocowana jest stala dzwignia wodzaca 32. Swobodny koniec dzwigni wodzacej 3J2 ma wyciecie, w którym opiera sie sprezyna 34 umieszczona na wsporniku 33, umoco¬ wanym do listwy pociagowej 27. Do swobodnych konców osi 31 zamocowane sa nastepnie na stale dzwignie 35, których swobodne konce sa polaczo¬ ne z linkami ciagnacymi 36, przebiegajacymi po¬ przez wsporniki rurowe 56, krazki prowadzace 37 i tuleje prowadzaca 41, w której umieszczona jest sprezyna 42, az do sworznia zatrzasku 43.Sworzen ten przechodzi tez przez plytke 44 przy¬ mocowana elementem mocujacym 45 do wsporni¬ ków rurowych 56. Przy pomocy tego samego ele¬ mentu mocujacego 45 umocowane sa do wsporni¬ ków rurowych 56 równiez blaszane uchwyty 46 bocznej ramy kosza.Kosz ochronny sklada sie z ramy scianki tylnej 81 przeplatanej w odpowiedni sposób korzystnie drutem, tworzacym siatke druciana, polaczona na stale przy pomocy odpowiednich elementów po¬ srednich z obudowa rurowa 57 i wspornikami ru¬ rowymi' 56. Na czopy osi 57' nasadzone sa ramy scianki bocznej 82, które posiadaja w tym celu w górnych rogach dopasowane plyty katowe 86 i sa zabezpieczone odpowiednio nakladka ustala¬ jaca 8'5 os; Przy tej samej ramie bocznej scianki 82 wykonane jest w dolnym rogu gniazdo 87 na sworzen 43 zatrzasku. Ramy scianek bocznych 82 polaczone sa wzajemnie ze soba przy pomocy ra¬ my scianki czolowej 88 zaopatrzonej w srodku czesci górnej w wygiecie 84. Na sworzniu 23 na¬ sadzone sa od strony zewnetrznej i wewnetrznej JKH /i.U59875 lozyska 24 równiez parami zewnetrzne 71 wzgled¬ nie wewnetrzne 72 nakladki do zawieszania.Oba swobodne konce wewnetrznych nakladek 72 do zawieszania laczy rozporka 73. Miedzy jedna wewnetrzna a jedna zewnetrzna nakladka do za- 5 wieszania umocowany jest palak 74, na którym zacisnieta jest lina stalowa 75, której drugi koniec przymocowany jest do pierscienia 76 sluzacego do zawieszania urzadzenia na haku zurawia lub in¬ nego urzadzenia dzwigowego. 10 W wykonaniu przykladowym wedlug fig. 5, ko¬ lejnosc elementów jest taka sama, skutkiem cze- £0 przedstawiono tylko kilka czesci skladowych, na przyklad przedluzacz 61 stojaka widel i jedna nakladka 71. Z para nakladek do zawieszania 71 15 polaczona jest dolna czesc cylindra roboczego 96 prowadzonego miedzy cieglami plytkowymi 91, których jeden koniec laczy sie ze sworzniem 93 przetknietym równoczesnie przez swobodny ko¬ niec drazka tlokowego 9£. Drugi koniec drazka 20 tlokowego zakonczony jest tlokiem 95 cylindra ro¬ boczego 96. Drugie konce ciegiel plytkowych 91 wyposazone sa w palak 92. Na cylindrze roboczym umieszczono podlaczenie 97, z którego poprowa¬ dzono przewód hydrauliczny 98 do konca 99 po 25 tylnej stronie obudowy hydraulicznej 53', która jest zamontowana w plaszczyznie osi symetrii pa¬ ry widel 53. Z tej obudowy wystaja elementy 53' podobne do cegiel, co stanowi znane urzadzenie w ukladach hydraulicznych. 30 Zalety pierwszego wykonania przykladowego po¬ legaja na tym, ze zbyteczne jest jakiekolwiek reczne ustawianie palaka wzglednie palaków do zawieszania urzadzenia na dzwignicy, na przyklad zurawiu budowlanym lub zaladowczym. Urzadze- 35 nie znajduje samoczynnie odpowiednie polozenie srodka ciezkosci ladunku, tak ze paleta znajduje zawsze polozenie poziome. Jest to szczególnie ko¬ rzystne w przypadku umieszczania ladunku przez waskie otwory, na przyklad drzwi wagonów kole- 40 jowych, otwory montazowe budowli itp., gdyz ukosne polozenie palety wymaga znacznie wiek¬ szego otworu do manipulowania.Zamykanie kosza ochronnego zsynchronizowane jest z pozycja ladunku, to znaczy, ze kosz otwiera 45 sie wzglednie odslania ladunek^, kiedy urzadzenie jest nieobciazone wedlug wynalazku i przykrywa stopniowo ladunek odpowiednio do wzrastajacego obciazenia przy podnoszeniu. Wszystkie te zalety stoja w zwiazku z istotna cecha wynalazku, a mia- 50 nowicie samoczynnym i tlumionym wyrównaniem srodka ciezkosci obciazenia i punktu zawieszenia.Zaleta wynalazku wedlug pierwszego wykona¬ nia przykladowego jest jego prostota, a tym sa¬ mym taniosc w porównaniu do oszczednosci, któ- 55 re uzyskiwane sa dzieki celowosci i pewnosci prze¬ noszenia ladunku. Korzysc z drugiego wykonania przykladowego polega na tym, ze paleta jest zbed¬ na, gdyz wytrzymalosc wzglednie samonosnosc materialu powodowana jest przez widly przy po- 60 mocy obudowy hydraulicznej z dodatkowym urza¬ dzeniem hydraulicznym, które wbudowane jest pomiedzy nakladkami do zawieszania a palakiem.Urzadzenie zaladowcze wedlug wynalazku dzia¬ la w sposób nastepujacy: ' 65 6 Ladunek zostaje zaladowany na nieprzedstawio- na palete. Na haku równiez nie pokazanego zu+ rawia lub dzwignicy zawieszony zostaje pierscien 76 w taki sposób, by mozna bylo latwo wsunac widly 53 do odpowiednich otworów palety. Z chwi¬ la podnoszenia palety z ziemi przy pomocy urza¬ dzenia podnoszacego, listwy pociagowe 27 wcia¬ gaja pod wplywem sily ciezkosci ladunku drazek 13 tloka do cylindra 1, przy czym lozyska kulko¬ we 26 tocza sie w wycieciach 22 prowadnic bocz¬ nych 21.Poniewaz listwy pociagowe polaczone sa rów¬ niez ze sworzniem 2j3, tocza sie takze lozyska kul¬ kowe 2A, co ma ten skutek, ze nakladki do zawie¬ szania 71, 72 zajmuja z palakiem 74 polozenie ukosne, pod katem 30° do pionu, jak widac na fig. 3. Tlok 11 tloczy przed soba olej w komorze 14, który dociska tlok podwójny 2 do pokrywy 7 cylindra roboczego 1. Skutkiem tego nastepuje sprezenie powietrza w przestrzeni 6 i z chwila zdjecia ladunku powietrze sprezone powoduje ten sam proces w odwrotnym kierunku.Równoczesnie z procesem opisanym powyzej za lozyskiem kulkowym 29, cofajacym sie razem z drazkiem 13 tloka, przesuwa sie ramie ewolwen- towe 59 w kierunku strzalki A, skutkiem czego obraca sie os nosna «57' kosza oslaniajacego ladu¬ nek. Po przebyciu przez drazek 131 tloka jednej czwartej czesci drogi w cylindrze roboczym ladu¬ nek zostaje calkowicie osloniety. Przy odciazaniu, przebieg dzialania jest odwrotny. Podczas cofania sie drazka 13 do cylindra roboczego, lozysko kul¬ kowe 29 naciska na dzwignie 32 wodzaca, która wykonuje obrót w dól powodujac tym samym zlu¬ zowanie lin ciagnacych 36 i wcisniecie sworznia 43 zatrzasku przez sprezyne 42 do gniazda 87 ko¬ sza ochronnego. Podczas zaladowywania, proces ma przebieg odwrotny.Wedlug wykonania przykladowego pokazanego na fig. 5, urzadzenie dziala w sposób podobny, tylko hydrauliczne ustawianie linii laczacej sro¬ dek ciezkosci ladunku z punktu zawieszenia jest polaczone z urzadzeniem hydraulicznym, które wykorzystuje sile do przeniesienia do odpowied¬ nio urzadzonej obudowy hydraulicznej, przy po¬ mocy której mozna uzyskac wytrzymalosc wzgled¬ nie samonosnosc materialu tak, ze paleta do lado¬ wania materialu staje sie zbedna. Oczywiscie, ze material musi byc w tym przypadku odpowiedz nio zaladowany tak, by w czesci srodkowej pozo¬ stal otwór, w który siega obudowa hydrauliczna, gdy natomiast ramiona zewnetrzne obejmuja ma¬ terial na zewnatrz.Poniewaz ten rodzaj mocowania hydraulicznego jest znany, ochrone patentowa proponuje sie tyl¬ ko dla zasadniczego pomyslu tego wykonania. Gdy urzadzenie zostaje podniesione przez zuraw wzglednie dzwignice, palak 92 porusza sie w kie¬ runku strzalki C. Skutkiem tego tlok 95, którego drazki 94 sa polaczone przy pomocy sworzni 93» z ciaglami plytkowymi 91, przesuwa sie równiez w kierunku strzalki C, przy czym cylinder robo¬ czy 96 pozostaje na swoim miejscu, gdyz jest po¬ laczony na stale z nakladkami 71 zawieszenia.Cisnienie cieczy hydraulicznej powstajace przy59875 7 tym w cylindrze roboczym 96 zostaje przeniesio¬ ne przez przewód hydrauliczny 98 do obudowy hydraulicznej 53', która rozpiera elementy podob¬ ne do cegiel na zewnatrz tak, ze material, znaj¬ dujacy sie miedzy nimi a widlami 53 zostaje za- 5 cisniety. Przy odciazeniu, przebieg procesu jest 3. odwrotny.Dalsze znamiona wynalazku polegaja na celo¬ wym wykonaniu profilu stojaka widel, który w osi poziomej ma ksztalt nieco znieksztalconej li- 10 4. tery G, dalej na umieszczeniu wsporników ruro¬ wych 56 i obudowy rurowej 57 w tej samej plasz¬ czyznie pionowej, na celowym opleceniu drutem kosza ochronnegoitp. 5. 15 PL