PL59866B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.IV.1970 59866 KI. 47 b, 29/12 MKP F 16 c 29JA& UKD Twórca wynalazku: Andrzej Kowalski Wlasciciel patentu: Polskie Zaklady Optyczne Przedsiebiorstwo Panstwo¬ we Wyodrebnione, Warszawa (Polska) Wspólzalezny uklad prowadnic mechanizmów precyzyjnych Przedmiotem wynalazku jest wspólzalezny uklad prowadnic z elementami sprezystymi, wykonany na bazie tworzyw sztucznych, przeznaczony do me¬ chanizmów precyzyjnych, szczególnie do mikro¬ skopów.Dotychczas stosowane prowadnice w precyzyj¬ nych mechanizmach lekko obciazonych, do których naleza mikroskopy, wykonane sa ze stali stopowej wysokiej jakosci. Srodkowa prowadnica utrzymy¬ wana jest przez kulki lozyskowe pracujace poto¬ czyscie i wykonuje czynnosc suwu.Dla spelnienia wymagan funkcjonalnych plyn¬ nosci przesuwu, bieznie prowadnic wymagaja szcze¬ gólnie dokladnej obróbki mechanicznej, zabiegów termicznych i wysokiej jakosci stali stopowej do ulepszania cieplnego. Proces technologiczny wyko¬ nania prowadnicy wymaga wstepnej obróbki ksztal¬ tów, po czym naweglania elementu i powtórnej obróbki w celu zdjecia naddatków materialu w miejscach, gdzie twarda powierzchnia uniemozli¬ wilaby wykonanie dalszych operacji obróbczych.Dalej nastepuje hartowanie elementu, szlifowanie jego bazy oporowej pryzmatycznych biezni.Wymagania plynnej wspólpracy i gladkosci biezni sa osiagane w dotychczas stosowanych ukladach prowadnic przez dokladne szlifowanie wykancza¬ jace, zapewnienie prostolinijnosci grani wspólpra¬ cujacych z kulkami, z dokladnoscia do 0,02 mm. na calej dlugosci biezni i prawidlowego polozenia 10 20 25 30 grani wzgledem plaszczyzny bazowej z dokladnoscia do 0,05 mm.Tak wiec wykonanie dotychczas stosowanych ukladów prowadnic mechanizmów precyzyjnych wymaga pracochlonnej technologii, dokladnych ob¬ rabiarek i pracy wysokokwalifikowanych specjalis¬ tów. Poza tym konieczna jest dokladnosc montazu i precyzyjna regulacja prowadnic podczas mocowa¬ nia w mechanizmie, czemu ma sluzyc specjalna re¬ gulacja jednej z prowadnic. W praktyce, tak do¬ kladnie wykonane i sztywno zamocowane wzgledem siebie twarde powierzchnie biezni, po których prze¬ taczaja sie kulki sa bajrdzo wrazliwe na drobne przesuniecia lub trwale odksztalcenia wynikle z docierania sie mikrochropowatosci powierzchni.Przesuniecia te i odksztalcenia intensywnie wy¬ stepuja w pierwszym okresie eksploatacji i przy transporcie przyrzadów z wytwórni do uzytkownika, bedac powodem powstawania luzów na prowadni¬ cach, które obnizaja w decydujacy sposób wartosci uzytkowe wspólpracujacych mechanizmów i calego wyrobu tak, ze konieczna jest regulacja prowadnic juz we wstepnym okresie eksploatacji. Wady te wykazuja wszystkie dotychczas stosowane uklady prowadnic, ze stali, mikroskopów.Celem wynalazku jest wyeliminowanie ze wspól¬ zaleznych ukladów prowadnic mechanizmów pre¬ cyzyjnych, wad dotychczas stosowanych ukladów tego rodzaju, a wiec zadaniem wynalazku jest stwo¬ rzenie konstrukcji ukladu prowadnic dla mechaniz- 59866¦_, ..... ..- „ .,' 3 . , . mów precyzyjnych, która zabezpieczylaby uklad przed luzami na prowadnicach, wyniklymi z do¬ cierania mikrochropowatosci powierzchni i ich zu¬ zycia z przesuniec i odksztalcen ukladu. Konstruk¬ cja ta jednoczesnie nie wymagalaby skomplikowa- 5 nej technologii wykonania elementów ukladu przy dobrej odpornosci antykorozyjnej.Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie kon¬ strukcji wspólzaleznego ukladu 'prowadnic mecha¬ nizmów precyzyjnych, który sklada sie z dwóch 10 prowadnic zewnetrznych formowanych z tworzy¬ wa sztucznego, mocowanych sztywno do obudowy, posiadajacych równolegle bieznie z drutów stalo¬ wych, zatopionych równolegle i czesciowo w two¬ rzywie, na wewnetrznych sciankach bocznych tych 15 prowadnic oraz z prowadnicy wewnetrznej o prze¬ kroju ceowym wykonujacej czynnosc suwu wzgle¬ dem obudowy.Bieznie prowadnicy wewnetrznej na przeciwleg¬ lych sciankach bocznych sa wykonane w ten sam 20 sposób co bieznie prowadnic zewnetrznych. Pro¬ wadnica wewnetrzna w czesci srodkowej posiada element sprezysty, pracujacy w przekroju poprzecz¬ nym, rozginajacy scianki prowadnicy z biezniami.Rozginanie scianek prowadnicy wewnetrznej przez 25 element sprezysty wywoluje napiecia, eliminujace mozliwosc powstawania luzów pomiedzy biezniami prowadnic a elementami tocznymi, które w ukladzie wedlug wynalazku lozyskuja prowadnice wew¬ netrzna. 30 W wyniku zastosowania wynalazku uzyskuje sie takie korzysci techniczne jak wyeliminowanie moz¬ liwosci powstawania luzów w mechanizmie ukladu, uproszczenie technologii i obnizenie dokladnosci wytwarzania elementów ukladu, obnizenie ciezaru 35 elementów, przez wprowadzenie tworzywa sztucz¬ nego przy zmniejszonym zuzyciu wysokogatunko¬ wych stali, podniesienie odpornosci antykorozyj¬ nej i ulatwienie montazu ukladu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy- 40 kladzie wykonania na rysunku, na którym pokazano przekrój poprzeczny wspólzaleznego ukladu pro¬ wadnic, zastosowany w mechanizmie przesuwu sto¬ lika mikroskopu. . . . . 4 Zasadnicze elementy ukladu wedlug wynalazku to dwie prowadnice zewnetrzne 1 i 2 mocowane sztywno do obudowy 3, prowadnica wewnetrzna 4 wykonujaca czynnosc suwu wzgledem obudowy 3 i polozona miedzy prowadnicami zewnetrznymi 1 i 2 oraz elementy toczne 8, lozyskujace prowadnice wewnetrzna 4, umieszczone miedzy biezniami me¬ talowymi 5 prowadnic zewnetrznych 1 i 2 a bieznia¬ mi wewnetrznymi 6 prowadnicy wewnetrznej 4.Prowadnice zewnetrzne 1 i 2 z tworzywa sztucz¬ nego o prostokatnym przekroju poprzecznym, po¬ siadaja, jak zaznaczono poprzednio, bieznie 5 z dru¬ tów stalowych, zatopione czesciowo w tworzywie wewnetrznych scianek bocznych tych prowadnic równolegle wzgledem siebie. Prowadnica wew¬ netrzna 4 posiada przekrój ceowy, na którego prze¬ ciwleglych sciankach bocznych równiez znajduja sie wewnetrzne bieznie 6, wykonane w ten sam sposób co bieznie 5 prowadnic zewnetrznych 1 i 2.W srodkowej czesci prowadnicy wewnetrznej 4 znajduje sie stalowy element sprezysty 7, pracujacy w przekroju poprzecznym, rozginajacy scianki bocz¬ ne tej prowadnicy, na których znajduja sie bieznie wewnetrzne 6, likwidujacy przez powstale napiecie luzy w mechanizmie ukladu, pomiedzy biezniami 5 i 6 prowadnic 1, 2 i 4 a elementami tocznymi 8, lo¬ zyskujacymi prowadnice wewnetrzna 4. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Wspólzalezny uklad prowadnic mechanizmów precyzyjnych, skladajacy sie z dwóch prowadnic zewnetrznych posiadajacych równolegle wzgledem siebie bieznie z drutów stalowych oraz z prowad¬ nicy wewnetrznej posiadajacej na przeciwleglych sciankach równiez bieznie z drutów stalowych, mie¬ dzy którymi znajduja sie kulki lozyskujace poto¬ czyscie uklad prowadnic, znamienny tym, ze pro¬ wadnica wewnetrzna 4 z biezniami stalowymi 5 zaopatrzona jest w srodkowej czesci w element sprezysty (7) w postaci sprezyny ksztaltowej, która wywiera nacisk kasujacy luzy przy kulkach lozys¬ kujacych (18) rozginajac scianki prowadnicy wew¬ netrznej (4) w jej przekroju poprzecznym.KI. 47 b, 29/12 59866 MKP F 16 C PL