Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.Y.1970 59688 KI. 60 a, 15/08 MKP Fl5b /I6|0fe Twórca wynalazku: Jerzy Majewski Wlasciciel patentu: Fabryka Urzadzen Budowlanych „Hydrorcia", Szczecin (Polska) Cylinder hydrauliczny z obrotowym tloczyskiem Przedmiotem wynalazku jest cylinder hydraulicz¬ ny, z obrotwym tloczyskiem, zwlaszcza do cylin¬ drów z katowym ruchem obrotowym tloczyska w zakresie jego obrotu powyzej kata pelnego.Znane silowniki z obrotowym tloczyskiem sa w porównaniu z cylindrami o postepowo-zwrotym ru¬ chu tloczyska o wiele bardziej skomplikowane i trudniejsze w wykonaniu. Prawie wszystkie znane silowniki hydrauliczne o obrotowym ruchu tloczy¬ ska nie maja mozliwosci jego obrotu o kat wiek¬ szy od* kata pelnego (praktycznie max. 300°) a w przypadku silowników o wiekszej ilosci tloków ro¬ boczych • (Lopatek), uzyskiwany zakres kata obrotu tloczyska maleje w przyblizeniu odwrotnie propor¬ cjonalnie do ilosci zabudowanych tloków.W silownikach o tlokach lopatkowych, nawet przy starannym doborze promieniowych i osiowych luzów miedzy cylindryczna czescia korpusu silow¬ nika a jego dnem i czolowa pokrywa z jednej stro¬ ny a ruchomym tlokiem z drugiej, wytworzone cis¬ nienie powoduje sprezyste odksztalcenie czesci a przez to znaczne przecieki wewnetrzne, co obniza sprawnosc objetosciowa silownika. Sprawnosc ta w eksploatacji ulega szybkiemu pogorszeniu w miare zuzywania sie wspólpracujacych czesci.Tloczysko silownika, oraz jego lozyska promie¬ niowe sa pod wplywem duzych sil pochodzacych od cisnienia roboczego, dzialajacego na tlok, który jest zwiazany z tym tloczyskiem i oddziela komo¬ ry wysokiego (roboczego) od zlewowego cisnienia. 20 25 2 Duza trudnosc konstrukcyjna i technologiczna przedstawia ewentualna zabudowa uszczelnienia miedzy obrotowym tlokiem a gladzia cylindryczna i czolowymi powierzchniami i to zarówno ze wzgle¬ du na potrzebe wykonywania nietypowego uszczel¬ nienia oraz duze trudnosci przy zamocowywaniu tego uszczelnienia do tloka.Oprócz przecieków wystepujacych na ruchomej czesci silownika to znaczy na tloku, wystepuja one równiez na stalej przegrodzie oddzielajacej komory robocze. Ze wzgledu na nieobrotowy ksztalt prze¬ grody, mozliwosci jej uszczelnienia s^ ograniczone.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad i niedogodnosci.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze dwu¬ stopniowy tlok prowadzony jest dodatkowo w ot¬ worze korpusu cylindra za pomoca na przyklad wielowypustu, ma osiowy otwór o zarysie srubo¬ wym wielozwojnym z którym wspólpracuje odsa¬ dzenie tloc-yska co umozliwia podczas ruchu wzdluznego dwustopniowego tloka w korpusie ruch obrotowy tloczyska, oraz dwa zawory przelewowe na wiekszym stopniu tloka.Cylinder hydrauliczny z obrotowym tloczyskiem jest calkowicie odciazony od. bocznych sil na jego tloczysko, w calym zakresie roboczym tloka. Tlo¬ czysko pracuje tylko na skrecanie. Odciazone sa iprzez to takze lozyska promieniowe cylindra od sil cisnienia cieczy roboczej. 5968859688 Cylinder hydrauliczny wedlug wynalazku, ma mozliwosc zastosowania prostego uszczelnienia przeciw zewnetrznym i wewnetrznym przeciekom przy pomocy typowych pierscieni uszczelniajacych o przekroju okraglym.Poniewaz komory robocze cylindra hydrauliczne¬ go sa zabezpieczone przed przeciezeniem, poprzez zabudowe w tloku zaworów przelewowych, jest moz¬ liwe zastosowanie cylindra do ukladu hydrauliczne¬ go pracujacego przy wyzszym cisnieniu niz cisnie¬ nie otwarcia zaworów przelewowych w cylindrze, bez obawy jego przeciazenia. Zabudowa zaworów przelewowych w tloku umozliwia odprowadzenie upuszczanej przez te zawory cieczy roboczej do zbiornika, tymi samymi przewodami, którymi do i odprowadza sie ciecz do cylindra.Cylinder charakteryzuje sie prosta konstrukcja i zwarta budowa. Prócz tego jego konstrukcja nie wymaga stosowania wysokojakosciowyeh materia- \ lów, ze wzgledu na symetryczny i równomierny rozklad obciazen glównych nosnych czesci cylindra..^Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku w przekroju wzdluznym.Korpus 1 cylindra wykonany jest w postaci dwu¬ stopniowej z której wiekszy stopien stanowi cylin¬ dryczna prowadnice dla wiekszego stopnia tloka 2 a mniejszy stopien korpusu 1 ma równolegly do osi cylindra jedno lub wielowypustowy otwór 3 stano¬ wiacy druga prowadnice dla mniejszego stopnia tloka 2, którego poprzeczny profil w miejscu pro¬ wadzenia jest odwzorowaniem profilu wielowypu¬ stawego w korpusie 1 cylindra. Dwa czopy 4 i 5 na zewnetrznej czesci korpusu 1 cylindra sa przezna¬ czone do mocowania ciegien do podwieszania cylin¬ dra 1. Dwustopniowy tlok 2 przemieszcza sie wzdluz osi cylindra pod cisnieniem doprowadzonej cieczy roboczej do komór 6 i 7. W tloku 2 jest wykonany otwór 8 o zarysie linii niesamohamowanej, najko¬ rzystniej srubowy wielozwojny zarys wspólpracu¬ jacy z odpowiadajacym mu zarysem srubowym, wykonanym na odsadzeniu 9 tloczyska 10.W czasie przemieszczania sie tloka 2 wzdluz osi cylindra na skutek doprowadzania cieczy roboczej do komory na przyklad 6 tlok ten wywola obrót tloczyska 10 w odpowiednim kierunku, w zaleznosci od kierunku zwojów zarysu srubowego wspólpracu¬ jacych ze soba tloka 2 i tloczyska 10. Doprowadza¬ jac ciecz do komory 7 tlok 2 pfzmieszcza! sie be¬ dzie w kierunku przeciwnym, wywolujac równiez przeciwny kierunek obrotu tloczyska 10. Korpus 1 jest zamkniety pokrywa 11, w której jest osadzone 5 lozysko promieniowe 12 oraz gniazdo 13 dla lozys¬ ka osiowego 14. Pokrywa 11 jest zabezpieczona na¬ kretka 15. tloczysko 10 ulozyskowane jest w dwóch lozyskach promieniowych 12 i 16 osadzonych w korpusie 1 cylindra oraz w pokrywie 11. Lozysko io osiowe 14 zabudowane w gniezdzie 13 przejmuje sily obciazenia wzdluznego tloczyska 10.Poniewaz w przykladzie wykonania cylinder z obrotowym tloczyskiem przedstawiono jako pod¬ wieszany, w warunkach, w których wystepuje tyl- 45 ko jeden kierunek osiowego obciazenia tloczyska, w cylindrze lozysko osiowe 14 wystepuje jako jed¬ nokierunkowe.Gniazdo 13 lozyska osiowego 14 jest zabezpieczo¬ ne przed odkreceniem przeciwnakretka 17. Zabu- 50 dowane dwie uszczelki 18 i 19 w tloku 2, zabezpie¬ czaja przed wewnetrznymi przeciekami z komory 6 do 7 i odwrotnie.Natomiast dwie uszczelki 20 i 21 osadzone w po¬ krywie 11 zabezpieczaja szczelnosc zewnetrzna cy- 25 Hndra. Ponadto w gniezdzie 13 lozyska osiowego 14 znajduje sie pierscien filcowy 22 ochraniajacy cy¬ linder przed dostaniem sie zanieczyszczen do jego wnetrza.W tlok 2 wkrecone sa dwa zawory przelewowe 30 zabezpieczajace cylinder przed przeciazeniem.Wystajaca na zewnatrz czesc tloczyska 10 cylin¬ dra, zakonczona jest zewnetrznym gwintem 25 do którego mocuje sie obracane przedmioty. 35 PL