Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.111.1970 59655 KI. 12 k, 1/18 MKP C Ol c i/4* UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Zdzislaw Lyson, inz. Lech Wyrwa, inz. Jan Wisniewski Wlasciciel patentu: Zaklady Azotowe im. F. Dzierzynskiego, Tarnów (Polska) Sposób wytwarzania granulowanego, niezbrylajacego sie azotanu amonowego i Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia granulowanego niezbrylajacego sie azotanu amonowego stosowanego zwlaszcza jako nawóz azotowy.W znanych metodach roztwór azotanu amono¬ wego uzyskany w wyniku reakcji amoniaku z kwasem azotowym w urzadzeniu neutralizacyjnym poddaje sie odparowaniu, a otrzymany stop gra¬ nuluje isie, najczesciej przez rozbryzg w wiezach granulacyjnych.Saletra amonowa zgranulowana, po ochlodzeniu pakowana jest do worków.Wiadomo, ze saletra amonowa nawozowa ulega w czasie skladowania zbryleniu. Powoduje to trudnosci w jej wysiewie i stwarza koniecznosc klopotliwego i pracochlonnego rozkruszania.Zbrylaniu nie zapobiega w sposób skuteczny stosowanie róznych dodatków przeciwzbrylajacych, pokrywanie powierzchniowe granulek substancja¬ mi niehigroskopijnymi, ani nawet szczelne opako¬ wanie produktu.Zasadnicza przyczyna zbrylania jest bowiem dzialanie wody nie tylko wchlonietej z zewnatrz na sKutek higroskopijnosci saletry, lecz równiez wody zawartej w swiezym produkcie, powstalym ze zgranulowania niedostatecznie odparowanego stopu azotanu amonowego.W stosowanych procesach wytwarzania saletry amonowej nawozowej odparowanie roztworu azo¬ tanu amonowego prowadzi sie najczesciej w wy- 10 15 20 25 30 parkach prózniowych w temperaturze okolo 165°C i uzyskuje sie stop azotanu amonowego o stezeniu 98—98,5% NH4N03. Jest to maksymalne stezenie uzyskiwane praktycznie w tych warunkach, po¬ dyktowane koniecznoscia utrzymania odpowied¬ niej zdolnosci przerobowej w zalozonym czasie, jakkolwiek z teoretycznej rozpuszczalnosci azota¬ nu amonowego w wodzie (Technologia Zwiazków Azotowych tom. II, tablica 69) wynika, ze w tem¬ peraturze 165°C w 100 g roztworu azotanu amo¬ nowego powinno byc 99,72 g NH4N03.Ten niski stopien odparowania spowodowany jest mala powierzchnia odparowania i mala szyb¬ koscia odbioru oparów znad roztworu azotanu amonowego w wyparkach prózniowych.Jak wiadomo podniesienie temperatury odparo¬ wania powyzej 165°C moze grozic niebezpieczen¬ stwem rozkladu azotanu amonowego.Uzyskany z wyparek prózniowych stop azotanu amonowego o stezeniu 98—98,5% NH4N03 poddaje sie nastepnie granulacji. Otrzymane z niego gra¬ nulki saletry amonowej, zapakowane nawet po ochlodzeniu do specjalnych worków wykonanych z materialów nieprzepuszczajacych wilgoci, ule¬ gaja po pewnym czasie zbryleniu w wyniku prze¬ mian, jakie zachodza w krysztalach saletry amo¬ nowej wskutek zmian temperatury otoczenia. Sto¬ suje sie wprawdzie suszenie zgranulowanej sale¬ try, ale operacja ta powodujac zmiany w struk¬ turze granulek pociaga za soba ich oslabienie me- 5965559655 chaniczne szczególnie pod wzgledem wytrzymalo¬ sci na scieranie. .Wynalazek opiera sie na stwierdzeniu, ze saletra amonowa zgranulowana ze stopu o stezeniu po¬ wyzej 99,5% NH4NO3 i odpowiednio chroniona przed dostepem wilgoci z zewnatrz zbryleniu nie ulega.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze uzyskany w wyparkach prózniowych stop azota¬ nu amonowego przedmuchuje sie w osobnym urza¬ dzeniu wyparnym w temperaturze okolo 165°C podgrzanym amoniakiem gazowym i nastepnie granuluje. Uzyty amoniak gazowy wprowadza sie do urzadzenia neutralizacyjnego.W sposobie wedlug wynalazku stop azotanu amonowego z wyparek prózniowych wprowadza sie do ogrzewanego i izolowanego, wykonanego z materialu kwasoodpornego bezcisnieniowego urzadzenia wyparnego. Równoczesnie do tego urza¬ dzenia wprowadza sie ogrzany amoniak gazowy, który przez bezposrednie zetkniecie sie ze stopem powoduje rozwiniecie powierzchni odparowania i intensywny odbiór oparów. Stop azotanu amono¬ wego z urzadzenia wyparnego kieruje sie do gra¬ nulacji, a amoniak gazowy wprowadza sie ruro¬ ciagiem do urzadzenia neutralizacyjnego.W urzadzeniu wyparnym utrzymuje sie tempe¬ rature okolo 165°C.Sposobem wedlug wynalazku, dzieki zwieksze¬ niu powierzchni odparowania i intensywnemu od- 4 prowadzaniu pary wodnej z uchodzacym amonia¬ kiem gazowym, uzyskuje sie stop azotanu amono¬ wego o stezeniu okolo 99,8%.Otrzymana z tego stopu saletra amonowa, 5 odpowiednio chroniona przed dostepem wilgoci z zewnatrz cechuje sie radykalnie zmniejszona sklonnoscia do zbrylania.Amoniak gazowy z oparami o temperaturze do 160°C odprowadzony do urzadzenia neutraliza- 10 cyjnego poprawia bilans cieplny tego urzadzenia, co powoduje zwiekszenie stezenia wytwarzanego roztworu azotanu amonowego. PL PL