Opublikowano 5.Y.1970 59612 KI 21 a4, 55/14 MKP HOfi p UKD Twórca wynalazku: inz. Mieczyslaw Miechowicz Wlasciciel patentu: Zjednoczone Zespoly Gospodarcze „Inco", Warszawa (Polska) Zasilacz stabilizowany pradu stalego Przedmiotem wynalazku jest zasilacz stabili¬ zowany pradu stalego o wysokim wspólczynni¬ ku stabilizacji i regulowanych napieciach wyj¬ sciowych.Znane zasilacze stabilizowane pradu stalego zawieraja jako podstawowe czlony: czlon re¬ gulacyjny, czlon wzmacniajacy, prostownik i zródlo napiecia odniesienia. Wysoki wspólczyn¬ nik stabilizacji napiecia wyjsciowego uzyskuje sie przez rozbudowywanie wymienionych czlo¬ nów lub stosowanie stabilizacji wielostopniowej.Tak rozbudowane uklady zwiekszaja zawodnosc zasilacza, powiekszaja jego wymiary i koszty bu¬ dowy.W znanych zasilaczach stabilizacje napiec za¬ rzenia lamp wewnetrznych zasilacza uzyskuje sie za pomoca bareterów lub ukladów na tranzy¬ storach. W pierwszym przypadku sprawnosc za¬ silacza jest mala, a stabilizacja czesto niewy¬ starczajaca, w drugim przypadku moc wyjscio¬ wa jest ograniczona ze wzgledu na trudnosci chlodzenia tranzystorów. Z tego tez powodu w znanych ukladach zasilaczy zewnetrzne napiecia zarzenia sa niestabilizowane, co jest ich powaz¬ na wada. Stosowane niekiedy w znanych zasila¬ czach stabilizatory ferrorezonansowe, z rezonan¬ sem szeregowym nie daja mozliwosci uzyskania mocy powyzej kilkudziesieciu watów. W zna¬ nych stabilizatorach ferrorezonansowych napie¬ cie wyjsciowe jest skompensowane na wartosc 20 25 skuteczna. Po wyprostowaniu takiego napiecia, otrzymuje sie kilkukrotne pogorszenie stabiliza¬ cji ze wzgledu na zmiane ksztaltu krzywej na¬ piecia wyjsciowego ze zmiana wartosci napiecia wejsciowego.Celem wynalazku jest uzyskanie uniwersalne¬ go zasilacza pradu stalego o wysokim wspólczyn¬ niku stabilizacji napiecia anodowego i siatkowe¬ go, oraz stabilizowanym napieciu zarzenia przy duzej sprawnosci i zastosowaniu malej liczby elementów.Istota wynalazku polega na tym, ze zasilacz stabilizowany pradu stalego ma stabilizator fer- rorezonansowy z rezonansem równoleglym do stabilizowania zarzenia lamp zasilacza oraz lamp ukladów zewnetrznych. Jednoczesnie jego uzwo¬ jenie rezonansowe jest polaczone przez prostow¬ nik ze stabilizatorem elektronowym napiecia anodowego. Napiecia przeznaczone do zarzenia lamp skompensowane sa na wartosc skuteczna, natomiast napiecia prostowane w dalszych czlo¬ nach ukladu skompensowane sa na wartosc sred¬ nia. Kompensowanie na wartosc srednia wielo¬ krotnie poprawia wspólczynnik stabilizacji po wyprostowaniu.Wykorzystujac fakt, ze stabilizator ferrorezo- nansowy z rezonansem równoleglym mozna zbu¬ dowac o dowolnie duzej mocy, przylacza sie do jego uzwojenia wyjsciowego stabilizator wyjscio¬ wego napiecia siatkowego, a takze siatke ekra- 5961259612 3 nujaca czlonu regulujacego stabilizatora napiecia anodowego, natomiast do jego uzwojenia rezo¬ nansowego przylacza sie stabilizator elektrono¬ wy napiecia anodowego; Dzieki tym polaczeniom, stabilizator zarzenia sluzy jednoczesnie do wstepnej stabilizacji wyj¬ sciowego napiecia anodowego i wyjscia napiecia siatkowego, co w efekcie daje wysoki wspól¬ czynnik stabilizacji obu napiec wyjsciowych przy rozszerzonych zmianach napiecia sieci dochodza¬ cych do ±15%. Wysoki wspólczynnik stabilizacji wymienionych napiec oraz stabilizowane zródlo napiecia zarzenia uzyskuje sie przy stosunkowo niewielkiej, ilosci .elementów, duzej sprawnosci i malych kosztach budowy, przy czyni moc takie¬ go zasilacza jest uzalezniona tylko od stabiliza¬ tora elektronowego.Na rysunku jest podana zasadnicza czesc za¬ silacza wedlug wynalazku. Zasilacz zawiera fer- rorezonansowy stabilizator zarzenia z rezonan¬ sem równoleglym, skladajacy sie z uzwojenia pierwotnego 1, uzwojenia rezonansowego 2 z przylaczonym do niego kondensatorem oraz czterech uzwojen zarzenia oznaczonych 3, 4, 5, 6. Uzwojenie 4 sluzy do zarzenia lamp regula¬ cyjnych, uzwojenie 5 do zarzenia lamp wzmac¬ niacza, uzwojenie 6 daje napiecie zarzenia do uzytku zewnetrznego. Uzwojenie 3 przez tran¬ sformator 11 sluzy do zasilania siatki ekranuja¬ cej stabilizatora napiecia anodowego, a takze do zasilania stabilizatora 12 napiecia ujemnego.Napiecie uzwojenia rezonansowego 2 przez pro¬ stownik 7 zasila stabilizator elektronowy napie¬ cia anodowego, skladajacy sie z lampy regula- 5 cyjnej 8 i wzmacniacza 9. Napiecia uzwojenia 2 i 3 sa skompensowane na wartosc srednia, natomiast napiecia uzwojen zarzenia 4, 5, 6 na wartosc skuteczna. 10 PL