Opublikowano: 31.111.1970 59522 KI. 47 d ,f\\]/( MKP F 16 g UKD 4i|/rt Wspóltwórcy wynalazku: inz. Jerzy Podeslawski, mgr inz. Marceli Fi- gurski Wlasciciel patentu: Centralny Osrodek Konstrukcyjno-Badawczy Prze¬ myslu Okretowego, Gdansk (Polska) Napinacz z regulacja naciagu wstepnego do odciagów linowych, zwlaszcza na statkach Przedmiotem wynalazku jest napinacz, z regulacja naciagu wstepnego do odciagów linowych, zwlaszcza na statkach.Znane sa urzadzenia do naciagu lin, których kon¬ strukcja opiera sie glównie na wykorzystaniu zna¬ nego efektu sciagania, powodowanego wspólpraca dwu srub o gwintach przeciwskretnych. Znane roz¬ wiazania nie zapewniaja mozliwosci prowadzenia kontroli wielkosci sily wywieranej przez te napina- cze na odciagi linowe. Wada ta zasadniczo ustrudnia zastosowanie napinaczy do wspólpracy z odciagami linowymi, dla których wymagana jest dokladnosc nastawienia wstepnego naciagu liny.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wskaza¬ nej wady znanych urzadzen typu sciagaczy z jedno¬ czesnym umozliwieniem uzyskania okreslonego na¬ piecia wstepnego bez potrzeby stosowania narzedzi pomiarowych oraz zapewnienia mozliwosci regula¬ cji naciagu przy zmontowanym napinaczu.Cel ten zostal osiagniety przez polaczenie sprezys¬ te jednego z dwu sworzni gwintowanych napinacza z jego korpusem za pomoca sprezyny srubowej, wspólpracujacej z elementami ograniczajacymi jej ugiecie w zakresie wymaganej sily naciagu.Sprezyna ta umieszczona jiest wspólosiowo ze sworzniem wewnatrz korpusu napinacza, majace¬ go postac tulei cylindrycznej o zwezonych konców¬ kach, a swoimi powierzchniami czolowymi oddziela nakretke sworznia od koncowej czesci korpusu, przez której otwór przechodzi luzno sworzen. Obrót kor- 20 25 pusu napinacza wraz z nakretka powoduje wkreca¬ nie sie obu sworzni, a tym samym napinanie od¬ ciagu.Sila wystepujaca w odciagu linowym wywolana naciagaczem przenosi sie poprzez sworzen i nakret¬ ke na sprezyne srubowa, która ugnie sie proporcjo¬ nalnie do sily istniejacej w odciagu linowym. Wiel¬ kosc tego ugiecia w zaleznosci od wielkosci wyma¬ ganego wstepnego naciagu ogranicza tuleja dystan¬ sowa, umieszczona wspólosiowo miedzy sworzniem a sprezyna. Regulacja wstepnego naciagu odbywa sie za pomoca tulejlowej sruby, umieszczonej w kon¬ cowej czesci korpusu wspólosiowo ze sworzniem.Za jej pomoca mozna ustalic dokladnie polozenie tulei dystansoweji wzgledem nakretki.Napinacz wedlug wynalazku umozliwia wywola¬ nie okreslonego naciagu wstepnego w odciagu lino¬ wym przez obrót korpusu wzgledem obu sworzni gwintowanych, az do zetkniecia sie nakretki sworz¬ nia z tuleja dystansowa. Dalszy obrót korpusu wzgledem sworzni jest uniemozliwiony, a tym sa¬ mym nie mozna wywolac wiekszego naciagu wstep¬ nego w odciagu linowym od poprzednio zalozonego.Natomiast napinacz przenosic moze wieksze obcia¬ zenie od zewnetrznych sil dzialajacych na odciag linowy, które przenosza sie poprzez sworzen na na¬ kretke, tuleje dystansowa, srube tulejowa i korpus.Zwiekszone sily dzialajace w odciagu linowym po¬ nad naciag wstepny nie przenosi sprezyna, umiesz¬ czona w korpusie. 59 52259 522 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia jego zastosowanie w odciagu masztu, a fig. 2 przekrój podluzny. Przykladowo przedsta¬ wiony napinacz wedlug wynalazku sklada sie z kor¬ pusu 1 w ksztalcie tulei cylindrycznej, majacej z je- dnejl strony gwint wewnetrzny 3, w który wkrecony jest sworzen 6, a z drugiej strony zakonczonej ksztal¬ towa nakretka 4 polaczona z korpusem za pomoca gwintu 5.Nakretka 4 ma wewnetrzny gwint 18, do którego wkrecona jest tuleja regulacyjna 17 z uchwytem szesciokatnym 19. Wewnatrz korpusu 1 znajduje sie nakretka 9, zabezpieczona przed obracaniem wkre¬ tem 10, usytuowanym w podluznym otworze 11.W nakretke 9 wkrecono sworzen gwintowany 8, wprowadzony do wewnatrz korpusu 1 przez otwór w tulei regulacyjnej 17.Pomiedzy nakretka 9 a ksztaltowa nakretka 4 znajduje sie odpowiednio dobrana sprezyna srubo¬ wa 12 i tuleja dystansowa 14, nalozona wspólosiowo na sworzen gwintowany 8.Tuleja dystansowa 14 jest sprzezona suwliwie ze sworzniem gwintowanym 8 za pomoca kolka 15 i rowka wpustowego 16. Wspóldzialanie elementów napinacza wedlug wynalazku odbywa sie w naste¬ pujacy sposób.W celu uzyskania wymaganego naciagu wstepne¬ go napinacza, montujemy go w miejiscu przezna¬ czenia i nastepnie dokonujemy obrotu korpusu 1 w stosunku do sworzni gwintowanych 6 i 8, z któ¬ rych jeden posiada naciety gwint prawy, drugi lewy.Podczas obrotu korpusu w odpowiednim kierunku nastepuje wkrecanie sie sworzni 6 i 8, co powoduje ugiecie sprezyny 12 do momentu zetkniecia sie na¬ kretki 9 z tuleja dystansowa 14, która z kolei zetknie sie z tulejia 17. Dalsze obracanie korpusem 1 jest niemozliwe. Dlugosc tulei dystansowej 14 i glebokosc wkrecenia tulei regulacyjnej jest tak dobrana i wy- cechowana uprzednio na maszynie wytrzymaloscio¬ wej do rozciagania, ze w momencie zakonczenia procesu obracania korpusem 1 uzyskujemy wymaga¬ ny naciag wstepny, poniewaz wielkosc drogi jaka 5 odbedzie nakretka 9 od momentu spoczynkowego do momentu zatrzymania korpusu 1 jest równoczesnie wielkoscia ugiecia sprezyny i co za tym idzie wiel¬ koscia zalozonego naciagu wstepnego.Po uzyskaniu wymaganego naciagu wstepnego io mozna napinacz obciazyc wiekszymi silami zewnet¬ rznymi, przy czym cala nadwyzka sily panad naciag wstepny przejmuje tuleja dystansowa 14 bez obawy uszkodzenia sprezyny.Opisany na przykladzie wykonania i zobrazowany 15 na rysunku napinacz z regulacja naciagu wstepne¬ go jest jedna z wielu mozliwosci realizacji wynalaz¬ ku, które mozna zmieniac w ramach zastrzezenia patentowego. 20 PL