Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.111.1970 59456 KI. 42 k, 7/02 MKP G011 5|0 CZYTELNIA Tf &Qdu Pcfent9»ego pBiskiil lactr?«1Mliii| Li'.u-«i Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Jerzy Jaworski, mgr inz. Tadeusz Smoderek Wlasciciel patentu: Osrodek Badawczy Techniki Geologicznej Central¬ nego Urzedu Geologii, Warszawa (Polska) Przyrzad do pomiaru i regulacji sily napinajacej w linach lub pretach odciagowych Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do po¬ miaru i regulacji sily napinajacej w linach lub pretach odciagowych przy wszelkiego rodzaju ma¬ sztach, slupach i konstrukcjach stalowych. Wlasci¬ wy naciag lin ma istotne znaczenie zarówno dla bezpieczenstwa pracy, jak i trwalosci konstruk¬ cji, z którymi liny wspólpracuja.Zagadnienie to jest szczególnie wazne w przy¬ padku masztów wiertniczych, antenowych lub kon¬ strukcjach stalowych, gdzie niedostateczny lub zbyt duzy naciag lin moze spowodowac zniszczenie tych urzadzen.Znane przyrzady do pomiaru sily osiowej w li¬ nie o trójpodporowej konstrukcji w przypadku lin odciagowych, wymagaja stalego zamocowania przy¬ rzadu na linie, w przeciwnym przypadku lina po •zdjeciu przyrzadu prostowalaby sie i sila w linie ulegalaby zmniejszeniu.Przyrzady wyzej wymienione nie nadaja sie do odciagów sztywnych np. wykonanych z preta. Ce¬ lem wynalazku jest opracowanie przyrzadu, któ¬ ry umozliwi wlasciwy naciag wszelkiego rodzaju -odciagów, jak równiez okresowa kontrole sily na¬ pinajacej w tych odciagach.Zagadnienie to rozwiazano wedlug wynalazku w ten sposób, ze przyrzad wyposazono w dwie na¬ kladane na nakretke napinajaca jednakowe dzwig¬ nie dwuramienne, których konce ramion sa po¬ dwiazane z jednej strony dynamometrem, a z dru¬ giej strony odciagiem, przy czym nakretka napi¬ lo 15 20 najaca jest zamontowana na stale do odciagu, w którym przeprowadzany jest pomiar lub regula¬ cja sily napinajacej.Nakretka ta ma dwie polaczone pretami tuleje, z których jedna zaopatrzona jest w gwint, a druga wmontowana przesuwnie tuleje z gwintem o kie¬ runku zwojów przeciwnym niz pierwsza, zabezpie¬ czona za pomoca wpustu przed obrotem wzgledem tulei, w której sie znajduje, przy czym przesuw wzdluzny tulei jest ograniczony kolnierzem oraz pierscieniem osadczym. Dzwignie dwuramienne ma¬ ja ksztalt widelek, dajacych sie nasuwac na od¬ ciag. Sila nacisku tych dzwigni dziala wzdluz osi badanego odciagu.Przyrzad wedlug wynalazku odznacza sie pro¬ stota wykonania, niezawodnoscia dzialania oraz do¬ kladnoscia pomiarów.Zespól odciazajacy napinajacy nakretke, wcho¬ dzaca w sklad odciagu, przejmuje cala sile nacia¬ gu, wielkosc której wskazuje dynamometr.Napinajaca nakretka moze przenosic sily roz¬ ciagajace, natomiast po przylozeniu sily sciskajacej zostaje ona calkowicie odciazona.Przyrzad wedlug wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia jego widok z boku, oraz fragment drugiego odciagu wyposazonego w na¬ pinajaca nakretke, a fig. 2 — fragment widoku wzdluz strzalki „K", zaznaczonej na fig. 1. 594563 '#¦.?• ;¦: '¦ 59456 tir Przyrzad sklada sie z zamontowanej na stale w urzadzeniu odciagowym zwanym dalej odciagiem Odl nakretki napinajacej N, na która z dwóch stron nakladane sa dwie jednakowe dzwignie dwu- ramienne D, których ramiona z jednej strony na¬ kretki napinajacej N sa polaczone przegubowo za posrednictwem dynamometru M, zas z drugiej stro¬ ny za posrednictwem sruby odciagowej OdZ.Nakretka napinajaca N, wchodzaca w sklad od¬ ciagu Odl, w którym dokonuje sie pomiaru sily 'napinajacej, sklada sie z dwóch tulei 1 i 2 pola- cdmych ze soba. za posrednictwem przyspawanych dwóch pretów 3, przy czym tuleja 1 jest nagwin¬ towana oraz wcisnieta jest w nia wkladka 4 z twardej stali, natomiast w tulei 2 osadzona jest przesuwnie tuleja 5 z gwintem o kierunku zwo¬ jów przeciwnym niz w tulei 1. Tuleja 5 zabezpie¬ czona jest przed-obrotem za pomoca wpustu 6, a jej przesuw wzdluzny jest ograniczony z jednej Strony wlasnym kolnierzem, zas z drugiej pier¬ scieniem osadczym 7.Dwuramienna dzwignia D wykonana jest z dwóch uzebrowanych blach 8 i 9, których ramiona od strony dynamometru M zespawane sa ze soba równolegle w odleglosci nieco wiekszej niz wynosi srednica srub 10 lub 11, wchodzacych w sklad od¬ ciagu Odl i tworza od strony sruby odciagowej Od2 szczeline, pozwalajaca na osiowe zalozenie dzwigni D na nakretke napinajaca N.Do dzwigni D zamocowane sa, za pomoca kol¬ ków 12, obejmy 13, laczace z duzym luzem dzwig¬ nie D z dynamometrem M. Sruba odciagowa Od2 sklada sie z dwóch srub oczkowych 14 i 15, z któ¬ rych jedna ma gwint lewy, a druga prawy, oraz z nakretki napinajacej 17, zas w lby srub wcis¬ niete sa sworznie 16.Zalozenie przyrzadu na odciag Odl i pomiar sily wystepujacej w tym odciagu odbywa sie w spo¬ sób, nizej opisany. Dwuramienne dzwignie D wraz z dynamometrem M zaklada sie na nakretke na¬ pinajaca N tak, aby sruby 10 i 11 znalazly sie w szczelinach dzwigni D, nastepnie, na wolne konce dzwigni D naklada sie srube odciagowa Od2 w ten sposób, aby sworznie 16 oparly sie o zaokraglo¬ ne konce ramion dzwigni D.Nastepnie pokrecajac nakretkenapinajaca %T wywiera sie nacisk jednej dolnej dzw.igni D na. wkladke 4, skad sila przenosi ,'sie T.na „tuleje 1, prety 3 i tuleje 2, a nacisk drugiej górnej dzwigni 5 D wywierany jest na przesuwna tuleje 5. Nacisk: ten jest przeciwny do kierunku sily rozciagajacej odciagu Odl i powoduje przesuw tulei p, a tym samym powstaje luz pomiedzy kolnierzem tej tu¬ lei, a tuleja 2. W ten sposób sila rozciagajaca od- 10 ciagu przejeta zostaje przez dynamometr i srube odciagowa OdZ w wielkosci zaleznej od wymiarów ramion dzwigni.Wielkosc skladowej sily przypadajacej na dyna¬ mometr M zalezna jest od przelozenia dwuramien- 15 nych dzwigni D i w zwiazku z tym odczytany wy¬ nik nalezy przeliczyc proporcjonalnie dp wielkosci przelozenia. Manometr moze byc wyskalowany w v" ten sposób, aby odczyt dawal faktyczna sile na-* pinajaca w odciagu Odl. 20 PL