Opublikowano: 10.IV.1970 59473 KI. 42 c, 5/01 MKP Gfllc UKD yffaft Wspóltwórcy wynalazku: inz. Stanislaw Plachta, inz. Rudolf Barczyk Wlasciciel patentu: Kopalnia Wegla Kamiennego „Dymitrow" Przedsie¬ biorstwo Panstwowe, Bytom (Polska) Uchwyt do teodolitu wiszacego Przedmiotem wynalazku jest uchwyt sluzacy do zamocowania teodolitu wiszacego do róznego ro¬ dzaju obudowy górniczej.Znane dotychczas sposoby zamocowania trzpieni umozliwiaja zawieszenie teodolitu wiszacego przy wykonywaniu dolowych pomiarów mierniczych, w przypadku stosowania drewnianej obudowy górni¬ czej polegaja na wbiciu w te obudowe trzpienia z jednej strony ostro zakonczonego.Natomiast w przypadku stosowania metalowej obudowy typu „LP" teodolit zawieszano za po¬ moca uchwytu szczekowego.Podane sposoby umocowania teodolitu wiszace¬ go znajduja zastosowanie tylko w obecnosci obu¬ dowy drewnianej i metalowej typu „LP", nato¬ miast nie znajduja zastosowania do innych typów obudowy metalowej w szczególnosci o przekroju kolowym.Zamocowanie teodolitu wedlug podanych sposo¬ bów jest niestabilne i nie gwarantuje wymaga¬ nych dokladnosci pomiarowych (punkty .stycznosci uchwytu szczekowego z obudowa „LP" leza w jednej plaszczyznie).W zwiazku z tendencja eliminowania z obudo¬ wy górniczej drewna oraz szerokim zastosowaniem ekonomiczniejszej obudowy metalowej i stosowa¬ niem róznego rodzaju jej typów, wykonywanie po¬ miarów mierniczych teodolitem wiszacym nastre¬ cza duze trudnosci, jest pracochlonne i czasochlon¬ ne opózniajac tok pomiarowy. 15 20 25 Celem wynalazku jest skonstruowanie uniwer¬ salnego uchwytu posiadajacego mozliwosc dowol¬ nego zamocowania, niezaleznie od rodzaju obudo¬ wy stosowanej we wszystkich wyrobiskach górni¬ czych. Uchwyt wedlug wynalazku umozliwia wy¬ eliminowanie wszystkich niedogodnosci zwiazanych z dotychczas stosowanymi sposobami zamocowania teodolitu wiszacego przy wykonywaniu mierniczych pomiarów dolowych, dzieki temu, ze jest w postaci trzpienia, zakonczonego na jednym koncu stozkiem scietym na którym jest osadzona plytka, a na trzpien jest wkrecone podwójne ramie z przymo¬ cowanym lancuszkiem.Uchwyt wedlug wynalazku uwidoczniony jest ty¬ tulem przykladu, na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rzut poziomy uchwytu a fig. 2 przed¬ stawia rzut pionowy uchwytu.Do nagwintowanego trzpienia 1 zakonczonego z jednej strony oryginalnym stozkiem umozliwia¬ jacym zamocowanie teodolitu wiszacego, z drugiej strony stozkiem scietym, przymocowana jest obro¬ towo za pomoca srubki i podkladki plytka 2.W srodku plytki 2 znajduje sie stozkowy otwór o zbieznosci odpowiadajacej zbieznosci stozka scie¬ tego na trzpieniu 1.Plytka 2 na obu przeciwleglych krawedziach po¬ siada wyfrezowane zabki celem zwiekszenia jej przyczepnosci do segmentu obudowy oraz wyzlo¬ bienie rynienkowe o promieniu dostosowanym do najmniejsizej srednicy obudowy stosowanej w gór¬ nictwie. 594733 W przedmiotowym przypadku dostosowano pro¬ mien do srednicy nie mniejszej niz 100 mm.Na trzpien 1 wkrecane jest podwójne ramie 3.Do jednego z konców ramienia 3 przymocowany jest na stale lancuszek 4, natomiast drugi koniec 5 ramienia zakonczony jest zaczepem umozliwiaja¬ cym zalozenie odpowiedniego ogniwa lancuszka 4.Mocowanie uchwytu do obudowy odbywa sie poprzez opasanie segmentu obudowy lancuszkiem 4 z jednoczesnym zaczepieniem odpowiedniego og- 10 niwa lancusizka na zaczepie ramienia 3.Stabilne zamocowanie uchwytu otrzymuje sie poprzez dokrecenie trzpienia 1 za posrednictwem typowego wbijaka wlozonego w otwór trzpienia 1, co powoduje naprezenie lancuszka 4 z jednoczes- 15 nym dociskiem plytki 2 do segmentu obudowy.Wykonany wedlug wynalazku uchwyt oprócz posiadanej mozliwosci uniwersalnego zamocowania na wszelkiego rodzaju obudowie ulatwia i przy¬ spiesza szybkosc pomiaru, gwarantuje stabilnosc 20 zamocowania teodolitu wisizacego, zwiekszajac przez to dokladnosci pomiarowe oraz samo bezpieczen¬ stwo pracy, poprzez mozliwosc zamocowania uchwytu i zawieszenia teodolitu w dowolnym (bez¬ piecznym)miejscu. 25 4 PL