Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.111.1970 59464 KI. 40 cB, 1/01 - MKP F 01 „$J06 UKD Twórca wynalazku: inz. Jerzy Zaskurski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Urzadzen Budowla¬ nych Przedsiebiorstwo Panstwowe Wyodrebnione, Warszawa (Polska) Dwuczlonowy, zespolony tlumik wydechu do czterosuwowych silników spalinowych wysokopreznych Przedmiotem wynalazku jest tlumik wydechu o dwuczlonowej, zespolonej budowie do czterosuwo¬ wych, wysokopreznych silników spalinowych prze¬ widywany do stosowania w jezdniowych wózkach transportu wewnatrz-zakladowego, maszynach do robót ziemnych i innych maszynach z napedem spalinowym, które z racji swego przeznaczenia pra¬ cuja w poblizu roboczych stanowisk ludzi, przy transporcie lub w poblizu materialów latwopalnych nielotnych.Stosowane obecnie tlumiki wydechu do czterosu¬ wowych, wysokopreznych silników spalinowych na¬ pedzajacych urzadzenia transportu wewnatrz-za¬ kladowego, maszyny budowlane itp. zapewniaja badz niski poziom glosnosci wydechu przy jednak malym i niedostatecznym dla takiego przeznacze¬ nia stopniu wygaszania iskier, badz zapewniaja wy¬ soki stopien iskrochronnosci lecz posiadaja mala zdolnosc tlumienia glosnosci lub zlozona i niedo¬ godna w eksploatacji budowe.Do takich stosowanych obecnie tlumików o ni¬ skim poziomie glosnosci lecz malej iskrochronno¬ sci naleza np. wielokomorowe tlumiki interferen¬ cyjne, zas do tlumików o duzej iskrochronnosci lecz malej zdolnosci tlumienia glosnosci naleza np. jednokomorowe tlumiki ze stozkiem lub rura wy¬ gaszajaca oraz tlumiki specjalne w których stoso¬ wany jest czesto dodatkowy srodek wygaszajacy iskry i tlumiacy dzwiek w postaci plynnego me¬ dium lub suchych wkladów. 15 25 Dwuczlonowy, zespolony tlumik wydechu stano¬ wiacy przedmiot wynalazku jest tlumikiem o swo¬ bodnym przeplywie spalin, w którym uzyskano wysoka iskrochronnosc i niski poziom glosnosci wy¬ dechu przy prostej budowie i bez stosowania do¬ datkowych wkladów wygaszajacych iskry i tlumia¬ cych dzwiek.Wydobywanie sie iskier na zewnatrz tlumika lub wysoki poziom glosnosci wydechu stanowia pod¬ stawowe wady tlumików stosowanych obecnie w jezdniowych wózkach transportu wewnatrz-zaklado¬ wego i roboczych maszynach budowlanych posia¬ dajacych naped spalinowy. Z charakteru swojego przeznaczenia maszyny te pracuja w poblizu stano¬ wisk roboczych ludzi np. w transporcie wewnatrz- wydzialowym i w pracach budowlanych badz prze¬ mieszczaja lub pracuja w poblizu latwopalnych ma¬ terialów nielotnych np. w magazynach portowych, kolejowych, na placach skladowych drewna, arty¬ kulów rolnych, materialów chemicznych i budowla¬ nych itp.Wydobywajace sie z tlumika iskry stanowia we wszystkich tych przypadkach powazne zagrozenie pozarowe bedace potencjalnym zródlem znacznych strat materialnych.Wysoka glosnosc wydechu, przekraczajaca do¬ puszczalny dla ucha ludzkiego poziom, powoduje, przy dlugotrwalym przebywaniu w zasiegu ha¬ lasu, powazne zagrozenie dla zdrowia ludzkiego oddzialywujac niszczaco na system nerwowy, po- 5946459464 wodujac uszkodzenia sluchu oraz w. kazdym przy¬ padku powoduje zmniejszenie wydajnosci pracy przez przyspieszanie zmeczenia tak obslugi danej maszyny jak i ludzi pracujacych w poblizu.Wada znanych obecnie specjalnych tlumików wy¬ dechu, o zlozonej budowie i zastosowanym dodat¬ kowym srodku wygaszajacym iskry lub tlumia¬ cym dzwiek, jest ich wysoka niedogodnosc eksplo¬ atacyjna. Wynika ona z koniecznosci czestej wy¬ miany aktywnego medium i scislego przestrzegania a olfresów tej wymiany pod grozba utraty przez tlu¬ mik jego cech iskrochronnych lub wyciszajacych oraz ze zwiekszonego zuzycia paliwa przez silnik na skutek zastosowania tlumika o nieswobodnym przeplywie spalin.Stosowane obecnie w technice motoryzacyjnej dwukomorowe tlumiki wydechu przeznaczone sa do silników dwusuwowych o malej liczbie cylin¬ drów (jeden do trzech) i ich budowa ma na celu glównie uzyskanie najmniejszych strat mocy silni¬ ka. Tlumiki te wykorzystuja zjawiska charaktery¬ styczne dla pracy silnika dwusuwowego i nie na¬ daja sie do stosowania w zakresie, którego doty¬ czy dwuczlonowy, zespolony tlumik wydechu be¬ dacy przedrapotem wynalazku.Celem wynalazku jest uzyskanie tlumika wyde¬ chu do spalinowych czterosuwowyeh silników wy¬ sokopreznych o wysokiej iskrochronnosci i niskim poziomie glosnosci oraz o prostej budowie i du¬ zej dogodnosci eksploatacyjnej, który zastosowany w spalinowych urzadzeniach transportu wewnatrz¬ zakladowego i innych maszynach roboczych zapew¬ ni zasadnicze zwiekszenie bezpieczenstwa i higieny pracy.Istota wynalazku polega na tym, ze pierwszy czlon tlumika zespolonego stanowi cylindryczna ko¬ mora wygaszajaca posiadajaca stycznie do two¬ rzacych umieszczone krócce wlotowe, która sklada sie z plaszcza zewnetrznego z jednej strony zam¬ knietego przykrecana pokrywa do której wspólo¬ siowo z plaszczem zewnetrznym przymocowana jest perforowana rura wewnetrzna a z drugiej strony zamknietego stala pokrywa z przymocowanym do niej lacznikiem rurowym zakonczonym plyta opo¬ rowa natomiast drugi czlon tlumika zespolonego stanowi przeplywowy wielokomorowy tlumik glos¬ nosci przy czym oba czlony sa polaczone w sposób rozlaczny i tak, ze drugi czlon lezy badz w plasz¬ czyznach symetrii czlonu pierwszego badz w pla¬ szczyznie prostopadlej do plaszczyzn symetri czlo¬ nu pierwszego.Przedmiot wynalazku jest blizej wyjasniony na rysunku w przykladzie wykonania, przy czym fig. 1 i fig. 2 przedstawiaja szczególy budowy dwu¬ czlonowego, zespolonego tlumika, fig. 3 — wyko¬ nanie tlumika przeznaczonego do wielocylindro- wych silników, fig. 4 — przykladowe uklady czlo¬ nów tlumika.Do kolektorów wydechowych silnika przymoco¬ wany jest pierwszy czlon tlumika zespolonego 1, który sklada sie z cylindrycznego plaszcza zewne¬ trznego 2 i wspólosiowej z nim wewnetrznej rury perforowanej 3.Perforowana rura wewnetrzna 3 zakonczona jest z jednej strony pokrywa 4, która przykrecona jest srubami 5 do kolnierza plaszcza zewnetrznego 2..Drugi koniec rury 3 spoczywa suwliwie na pier¬ scieniu oporowym lacznika 6, który wspawany jest. w pokrywe 7 pierwszego czlonu tlumika 1. W pla- 5 szczu zewnetrznym 2 znajduja sie otwory w któ¬ rych, stycznie do tworzacej plaszcza, przyspawane sa krócce wlotowe 8 fig. 2.Ilosc króccy wlotowych 8 odpowiada ilosci otwo¬ rów kolektora wydechowego silnika. Do plyty opo- io rowej 9 lacznika 6 przymocowany jest, w sposób rozlaczny za pomoca srub 10, drugi czlon tlumika zespolonego 11, który stanowi w pokazanym przy¬ kladzie wykonania wielokomorowy tlumik prze¬ plywowy. 15 Spaliny przez krócce wlotowe 8, wplywaja do^ pierwszego czlonu tlumika 1 w którym ulegaja zawirowaniu wzdluz cylindrycznego plaszcza 2 i nastepnie dostaja sie do wnetrza perforowanej ru¬ ry 3, przy czym ruch wirowy spalin zostaje za- 20 mieniony na ruch posuwisty.Stosunek srednic plaszcza zewnetrznego 2 i rury 3 tak jest dobrany, aby wszystkie niespalone cze¬ sci stale znajdujace sie w spalinach oraz nie¬ spalone resztki paliwa osadzily sie na wewnetrz- 25 nej powierzchni plaszcza 2 i na zewnetrznej po¬ wierzchni rury 3. W ten sposób spaliny wplywaja¬ ce do lacznika 6 pozbawione sa niespalonych sklad¬ ników, które moglyby sie wydostac na zewnatrz tlumika w postaci iskier. 30 Powstaly z niespalonych skladników spalin osad moze byc w bardzo prosty sposób usuniety z wne¬ trza pierwszego czlonu tlumika zespolonego pc* odkreceniu srub 5 i odjeciu pokrywy 4 razem z przyspawana do niej rura perforowana 3. Taka bu- 35 dowa pierwszego czlonu tlumika zapewnia jego duza dogodnosc eksploatacyjna, co pozwala skró¬ cic do minimum czas potrzebny do biezacej kon¬ serwacji tlumika.Przez lacznik 6 spaliny dostaja sie do drugiego- czlonu zespolonego tlumika, którym w pokazanym przykladzie wykonania jest wielokomorowy, prze¬ plywowy tlumik glosnosci wydechu 11.W przypadku zastosowania dwuczlonowego, ze¬ spolonego tlumika wydechu bedacego przedmiotem wynalazku do wielocylindrowych silników, drugi czlon tlumika moze stanowic uklad dwóch i wie¬ cej tlumików wielokomorowych 12 fig. 3.Taka budowa tlumika zespolonego obniza zna¬ cznie koszty produkcji drugiego czlonu tlumika, który dla wszystkich wielkosci silników moze skla¬ dac sie z jednego tlumika wielkomorowego stoso¬ wanego w zaleznosci od mocy silnika pojedyncza badz w odpowiednich zestawach. 55 W zaleznosci od konkretnych warunków cechu¬ jacych dana maszyne do której stosowany jest dwuczlonowy, zespolony tlumik wydechu mozliwe jest praktycznie dowolne usytuowanie drugiego czlonu tlumika w stosunku do pierwszego co po- 60 kazano na fig. 4. Uzyskuje sie to przez odpowied¬ nie przyspawanie plyty oporowej 9 do lacznika 6 lub przez odpowiednie wspawanie lacznika 6 w pokrywe 7 pierwszego czlonu tlumika.Dwuczlonowy, zespolony tlumik wydechu do czte- 65 rosuwowych silników spalinowych wysokopreznych 40 505 59464 6 charakteryzuje sie wysoka zdolnoscia wygaszania iskier znajdujacych sie w spalinach silnika w pier¬ wszym czlonie tlumika oraz znacznym zmniejsze¬ niem glosnosci uzyskanym dzieki dwuczlonowej budowie tlumika przy czym pierwszy i drugi czlon tlumika polaczone sa ze soba w sposób rozlaczny i przestrzennie dowolny dzieki zastosowaniu spe¬ cjalnego lacznika zakonczonego plyta oporowa slu¬ zaca do mocowania drugiego czlonu tlumika. PL