Przedmiotem niniejszego wynalazku jest tokarka karuzelowa, której stól obrotowy jest wyposazony w dodatkowy wrzeciennik z wrzecionem, któremu nadawany jest za pomoca przekladni mechanicznej obrotowy ruch roboczy oraz za pomoca ukladu hydraulicznego osiowy ruch posuwowy.Znane dotychczas tokarki karuzelowe sa wypo¬ sazone w obrotowy stól, któremu nadawany jest ruch roboczy oraz w przesuwny suport lub zespól przesuwnych suportów wyposazonych w imaki w których mocowane sa narzedzia. Obróbka otworów srodkowych przedmiotów odbywa sie na tych to¬ karkach karuzelowych za ipomoca wytaczadel mo¬ cowanych w tych suportach, przy czym zasadnicza wada tego rodzaju obróbki jest jej niewielka wy¬ dajnosc spowodowana mala predkoscia obrotowa stolu tokarki karuzelowej. Ponadto znane sa rów¬ niez tokarki karuzelowe wyposazone w suporty wTytaczarskie w których osadzanemu obrotowo wy- taczadlu nadawany jest obrotowy ruch roboczy.Tokarki karuzelowe tego rodzaju maja co prawda wieksza wydajnosc obróbki otworów ale uniemo¬ zliwiaja zarówno, zreszta jak i tokarki karuzelo¬ we poprzedniego rodzaju, obróbke otworu z rów¬ noczesna obróbka zewnetrznej powierzchni przed¬ miotu. Ruch obrotowy stolu powoduje bowiem pod dzialaniem sil bocznych przesuniecia jego osi obro¬ tu, które uniemozliwiaja uzyskanie dokladnosci nawet do dziesietnych czesci milimetra. Z tego po¬ wodu obróbka przedmiotów zaopatrzonych w otwo- 30 ry na tego rodzaju tokarkach karuzelowych ma taki przebieg, ze najpierw obrabia sie zewnetrzna powierzchnie przedmiotu, a nastepnie po zatrzy¬ maniu stolu wytacza sie otwór za pomoca suportu wytaczarskiego, co powoduje oczywiscie znaczne przedluzenie czasu obróbki.Powyzszej wady nie ma tokarka karuzelowa we¬ dlug wynalazku, która jest wyposazona w dodatko¬ we wrzeciono osadzone w obrotowym stole i za¬ opatrzone w mechanizm nadajacy mu ruch roboczy i obrotowy oraz w uklad hydrauliczny nadajacy mu osiowy ruch posuwowy. Na koncu tego wrzeciona wystajacym ponad stól jest osadzony odejmowalny uchwyt sluzacy do zamocowania narzedzi wytaezar- skich. Dziejki umieszczeniu wrzeciona wytaczarskie¬ go w otworze stolu tokarki karuzelowej, przesunie¬ cia osi obrotu stolu spowodowane odksztalceniem ulozyskowania nie maja wplywu na dokladnosc ob¬ róbki, poniewaz towarzysza mu równoczesne takie same przesuniecia osi wrzeciona wytaczarskiego.Wskutek tego nawet przy dzialaniu znacznych sil bocznych powodujacych odksztalcenia ulozyskowa- nia stolu mozliwa jest równoczesna obróbka otworu z duza dokladnoscia, bowiem os wrzeciona wyta¬ czarskiego pokrywa sie zawsze z osia stolu.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia tokarke karu¬ zelowa typu bramowego w widoku z przodu, a fig. 2 — dodatkowe wrzeciono tej tokarki karuzelowej umieszczone w jej stole obrotowym. 5936659366 Tokarka karuzelowa wedlug wynalazku sklada sie ze znanych zespolów, a mianowicie z korpusu I polaczonego u góry belka poprzeczna 2, na któ¬ rej prowadnicach osadzone sa przesuwnie suporty 3 z suwakami 4 zaopatrzonymi u dolu w uchwyty 5, w których mocowane sa narzedzia do zewnetrznej obróbki oraz ze znanego stolu obrotowego 6 osa¬ dzonego na lozyskach 7 i napedzanego ruchem obrotowym za pomoca zebatego wienca 8.W uchwycie 9 osadzonym na stole 6 mocowany jest przedmiot obrabiany 10, zaopatrzony w otwór 11, którego obróbka wykanczajaca jest przeprowa¬ dzana równoczesnie z obróbka zewnetrznej po¬ wierzchni przedmiotu.Do tego celu sluzy napedzane ruchem roboczym obrotowym i postepowym ruchem posuwowym do¬ datkowe wrzeciono 12 z wrzeciennikiem 13 zamo¬ cowanym w srodkowym otworze 14 stolu 6. W stoz¬ kowym otworze 15 koncówki wrzeciona 12 jest osadzony uchwyt 16 do mocowania narzedzi 17 slu¬ zacych do obróbki otworu 11 w przedmiocie 10.Wrzeciennik sklada sie z cylindrycznego korpusu 13 zaopatrzonego w kolnierz 18 przymocowany do stolu 6 za pomoca srub 19, z ukladu hydrauliczne¬ go sluzacego do nadawania wrzecionu 12 ruchu po¬ suwowego oraz mechanizmu napedowego, napedza¬ jacego to wrzeciono ruchem roboczym obrotowym.Uklad hydrauliczny sklada sie z cylindra utwo¬ rzonego wewnatrz korpusu 13, podzielonego na dwie komory 20 i 21 oddzielone od siebie za po¬ moca przymocowanej do korpusu 13 pierscieniowej przegrody 22 oraz z tloka 23 z pierscieniami 24 i 25 stanowiacego równoczesnie obudowe w której jest ulozyskowane za pomoca lozysk 26 wrzeciono 12, Tlok 23 jest polaczony z wrzecionem 12 za pomoca pierscieni oporowych 27 powodujacych równoczesny ruch osiowy tloka i wrzeciona do góru lub do dolu.W górnej czesci, tlok 23 jest polaczony za pomoca pokrywy 28 z oslona 29 wrzeciona 12. Pierscienie uszczelniajace 25 sa przymocowane do tulei roz¬ preznych 30 osadzonych zaciskowo na tloku i umo¬ zliwiajacych prowadzenie tloka 23 w cylindrycz¬ nym otworze korpusu 13. W dolnej czesci korpus 13 wrzeciennika jest zamkniety za pomoca pokry¬ wy 31 stanowiacej równoczesnie obudowe mechani¬ zmu napedowego.Mechanizm napedowy sluzacy do nadawania wrzecionu 12 obrotowego ruchu roboczego sklada sie z 'silnika 32 i przekladni redukcyjnej 33 oraz z przekladni planetarnej 34, której ostatnie kolo 35 jest zaklinowane przesuwnie na wielowpustowej koncówce 36 wrzeciona 12.Dzialanie tokarki karuzelowej wedlug wynalazku jest nastepujace. Przedmiot obrabiany 10 z otworem II jest mocowany za pomoca uchwytów 9 na obro¬ towym stole 6. W uchwytach 5 suwaków 4 osadzo¬ nych w suportach 3 sa zamocowane narzedzia slu¬ zace do obróbki powierzchni zewnetrznej przed¬ miotu 10, zas w uchwycie 16 osadzonym w stozko¬ wym otworze 15 koncówki wrzeciona 12 sa zamo¬ cowane narzedzia 17 sluzace do równoczesnej obróbki otworu 11 przedmiotu 12. W tym celu, wrzecionu 12 nadawany jest obrotowy ruch robo¬ czy za pomoca silnika 32, przekladni redukcyjnej 33 i przekladni planetarnej 35, której ostatnie kolo jest osadzone przesuwnie na wieloklinowej kon¬ cówce 36 wrzeciona 12 oraz ruch posuwowy uzyski¬ wany przez doprowadzenie oleju pod cisnieniem za pomoca krócca 37 do górnej komory 21 w cy¬ lindrze korpusu 13. Wskutek tego, parcie oleju w 5 komorze 21 oddzialujace na pierscien 25 i górna tuleje 30 powoduje unoszenie sie tloka 23 wraz z ulozyskowanym w nim wrzecionem 12 do góry i obróbke otworu 11 za pomoca narzedzia lub ze¬ spolu narzedzi 17. Równoczesnie przeprowadzana io jest obróbka zewnetrznej powierzchni przedmiotu 10 za pomoca narzedzi mocowanych w uchwytach 5 suwaków 4 osadzonych w suportach 3. Wysoka dokladnosc obróbki zapewnia umieszczenie wrze¬ ciona 12 w stole 6, dzieki czemu os wrzeciona po- !5 krywa sie zawsze z osia stolu niezaleznie od ewen¬ tualnych ugiec spowodowanych oddzialywaniem sil bocznych na ulozyskowanie stolu.Ruch wrzeciona 12 wraz z tlokiem 23 w przeciw¬ nym kierunku uzyskuje sie przez doprowadzenie 20 oleju pod cisnieniem za pomoca krócca 38 do dol¬ nej komory 20 w cylindrze korpusu 13, przy czym ruch ten moze byc zarówno ruchem jalowym jak i ruchem posuwowym, w czasie którego przepro¬ wadzana jest obróbka. 25 Dodatkowe wrzeciono wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie równiez do innego rodzaju obrabiarek ze stolem obrotowym. 30 50 PL