PL59348B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.111.1970 59348 KI. 63 c, 53/05 MKP B60 t tf)\kt UKD Twórcawynalazku: mgr inz. Zdzislaw Borek Wlasciciel patentu: „POLMO" Centralny Osrodek Konstrukcyjno-Badaw- czy Przemyslu Motoryzacyjnego Przedsiebiorstwo Panstwowe, Warszawa (Polska) Samonastawny bezstopniowy zawór sterujacy powietrzny uklad hamulców zwlaszcza pociagów drogowych Wynalazek dotyczy samonastawnego w funkcji obciazenia bezstopniowego zaworu sterujacego po¬ wietrzny uklad hamulców samochodu lub pociagu drogowego.Znane tego typu zawory sterujace sa urzadzenia¬ mi tlokowymi pracujacymi na zasadzie zmiany przelozenia dzwigni, laczacej tloki, przez przesuwa¬ nie punktu jej podparcia. Podczas hamowania punkt ten nie moze byc przesuwany ze wzgledu na duze opory.Niedogodnoscia tych zaworów jest ich skompli¬ kowana budowa, w wyniku której otrzymuje sie urzadzenia ciezkie i o duzych wymiarach geome¬ trycznych. Urzadzenia te w wykonaniu dla jedno- przewodowego ukladu sterujacego hamulce, nie moga byc stosowane w dwuprzewodowym ukladzie sterujacym.Zadaniem wynalazku jest zbudowanie bezstop¬ niowego zaworu sterujacego powietrzny uklad ha¬ mulców o konstrukcji zwartej i prostej, a wiec i lzejszej i o mniejszych wymiarach gabarytowych, która by umozliwila jego stosowanie zarówno do jedno jak i dwuprzewodowych ukladów hamowa¬ nia.Zadanie to zostalo rozwiazane przez zastosowanie w dzwigni zaworu podpory wewnetrznej na przy¬ klad w postaci lozyska tocznego, oraz krzywki dzia¬ lajacej na dzwignie zaworu w celu odhamowywania przyczepy odlaczonej od ciagnika.Na rysunku pokazany jest przyklad wykonania, 15 20 25 na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny za¬ woru, fig. 2 czesciowy przekrój poprzeczny przez os obrotu dzwigni sterujacej, fig. 3 przekrój poprzecz¬ ny zaworu przez os lewego, pierwszego cylindra, fig. 4 — przekrój przez zaworek zabezpieczajacy, a fig. 5 schemat polaczenia zaworu do instalacji po¬ wietrznej jedno i dwuprzewodowej.Zawór wedlug wynalazku sklada sie z dwóch obok siebie polozonych cylindrów roboczych 1 i 2, wewnatrz których pracuja tloki 3 i 4 utrzymywane w polozeniach wyjsciowych za pomoca sprezyn L Cylinder 1 zamkniety jest od dolu przegroda 6, a cylinder 2 zamkniety jest od góry przegroda • stanowiaca zarazem gniazdo zaworu 7, otwieranego przez trzon tloka 4. Tloki 3 i 4 opieraja sie za po¬ srednictwem koncówek 9 i 10 na dzwigni dwura- miennej 11, podpartej na rolce 12, stanowiacej lozysko toczne, umieszczonej wewnatrz dzwigni 11 i przesuwnej na osi 25 po wsporniku 13, za pomo¬ ca ciegiel 14 dzwigni sterujacej 15, której drugie ramie o regulowanej dlugosci zwiazane jest z nie- resorowanym elementem podwozia (osia) pojazdu.Kadlub zaworu zamkniety od spodu podstawa 16, a od góry glowica 21 zwiazany jest za jej posred¬ nictwem z resorowanym elementem (rama) pojaz¬ du. Krzywka 17 i dzwignia 13 sluza do podnoszenia tloka 3 i blokowania go w górnym polozeniu, w celu odhamowania przyczepy odlaczonej od ciag¬ nika. Sprezyna 19 sluzy do odciagania dzwigni 18 w polozenie wskazane na rysunku. 59348s 59348 4 Tloki 3 14 oraz przegrody 6 i 8 dziela wnetrze zaworu na oddzielne komory A, B, C, D i E. Za¬ wór zwrotny 20 zapewnia przy tym jednokierunko¬ we polaczenie komór A i B, zawór 7 laczy ze soba komory C i D lub D i E, a zaworek zabezpiecza¬ jacy 22 laczy przewód X z komora C i przewód S z komora B, lub komore B z komora C. Komora E polaczona jest z atmosfera za posrednictwem otworków przykrytych grzybkiem 23. Przewody M sluza do podlaczenia zaworu do jednoprzewodowej initalacji powietrznej ciagnika i ewentualnego pod¬ laczenia zaworu drugiej osi lub drugiej przyczepy.Przewody S i X sluza do podlaczenia zaworu do dwuprzwodowej instalacji powietrznej ciagnika.Przewód V laczy zawór ze zbiornikiem powietrza, a przewody Z sluza do podlaczenia cylindrów ha¬ mulcowych kól pojazdu.Schemat podlaczenia zaworu sterujacego pozwa¬ lajacego na jego wspólprace zarówno z jedna jak i dwuprzewodowa instalacja powietrzna pojazdu ciagnacego zostal uwidoczniony na rysunku, fig. 5.Dzialanie zaworu podlaczonego do jednoprzewo¬ dowej instalacji powietrznej ciagnika zostalo przed¬ stawione dla nastepujacych przypadków; ciagniecia przyczepy; hamowania przyczepy; postoju przycze¬ py odlaczonej od ciagnika.Podczas ciagniecia przyczepy powietrze, dopro¬ wadzone pod cisnieniem nominalnym do komory A zaworu przechodzi przez zawór 20 do komory B, która laczy sie poprzez zaworek zabezpieczajacy 22 z komora C, a nastepnie przewodem V do zbior¬ nika przyczepy. Przewody S i X sa wtedy stale odciete od przestrzeni zaworu. W komorach D i E oraz w cylindrach hamulcowych panuje cisnienie atmosferyczne. Pod dzialaniem sprezyn 5 tlok 3 znajduje sie w górnym polozeniu, a tlok 4 w polo¬ zeniu dolnym.Podczas hamowania przyczepy na skutek obni¬ zenia wartosci cisnienia w komorze A, tlok 3 pod wplywem róznicy cisnien w komorach B, C i A przesuwa sie w dól popychajac za posrednictwem dzwigni 11 tlok 4 do góry az do otwarcia zawo¬ ru 7 i polaczenia komory B — C z komora D, co powoduje przeplyw powietrza do komory D i cy¬ lindrów hamulcowych, wzrost cisnienia w komorze D powoduje powstanie sily przeciwdzialajacej dzia¬ laniu tloka 3 i cofniecie tloka 4, w wyniku czego nastepuje odciecie komory D od komory C, a na¬ stepnie polaczenie komory D z komora E i atmosfe¬ ra. Nastepuje wówczas spadek cisnienia w komo¬ rze D, ponowne przesuniecie sie tloka 4 w góre i powtórzenie sie cyklu dzialania.W ten sposób ustala sie stan równowagi przy okreslonym stosunku w komorach A i B — C w zaleznosci od polozenia rolki 12 i przelozenia dzwig¬ ni 11. Przy hamowaniu maksymalnym nastepuje calkowity spadek cisnienia w komorze A i maksy¬ malny wzrost cisnienia w komorze D i cylindrach hamulcowych. Wzrost cisnienia w komorze A wy¬ woluje cofniecie tloków i odhamowywanie spowo¬ dowane polaczeniem, komór D i E.Polaczenie podstawy 16 z rama, a konca dzwigni sterujacej 15 z osia pojazdu powoduje samoczynne ustawienie sie dzwigni, a tym samym rolki 12 w polozeniu zaleznym od wielkosci obciazenia (ugie¬ cia resorów). Regulacja dlugosci ramienia dzwigni sterujacej 15 pozwala na dostosowanie jej do wiel¬ kosci skoku (ugiecia) róznych zawieszen. 5 Dzialanie zaworu podlaczonego do jednoprzewo¬ dowej instalacji powietrznej ciagnika podczas po¬ stoju przyczepy odlaczonej od ciagnika.Po podlaczeniu przewodu M cisnienie w komorze A spada do zera, w wyniku czego tlok 3 przesuwa sie do polozenia dolnego, co powoduje calkowite zahamowanie przyczepy.W razie potrzeby odhamowania nalezy obrócic do dolu o kat 90° dzwignie 18 a wraz z nia krzywke 17, co powoduje uniesienie dzwigni 11, koncówki 10 i tloka 3 do polozenia górnego, w zwiazku z czym nastepuje polaczenie przez tlok 4 komory D i E i odhamowanie przyczepy. Dzwignia 18 z krzyw¬ ka 17 pozostaja w tym polozeniu na skutek dziala¬ nia sil tarcia tak dlugo, az w przestrzeni A uzyska sie cisnienie o wartosci okolo 0,8 cisnienia nominal¬ nego, co powoduje zmniejszenie sil tarcia i obróce¬ nie krzywki 17 przez sprezyne 19 do polozenia wyjsciowego. Rozwiazanie wedlug wynalazku umo¬ zliwia równiez reczne cofniecie dzwigni i ponowne zahamowanie.Dzialanie zaworu podlaczonego do dwuprzewodo¬ wej instalacji powietrznej ciagnika jest analogicz¬ ne z tym, ze w komorze A panuje cisnienie atmo¬ sferyczne a komory B i C sa rozdzielone przez sa¬ moczynne dzialanie zaworka zabezpieczajacego 22.Hamowanie odbywa sie pod wplywem narastania cisnienia w komorze B polaczonej z przewodem ste¬ rujacym S. Komora C polaczona jest ze zbiorni¬ kiem powietrza przyczepy, który jest napelniany przez przewód zasilajacy X, zawór zwrotny 26 za¬ worka zabezpieczajacego (fig. 4), komore C i prze¬ wód V.Zawofek zabezpieczajacy (fig. 4) znajdujacy sie w glowicy 29. zaworu sterujacego (fig. 5) dziala na¬ stepujaco: Jezeli do jednoprzewodowej instalacji ciagnika podlaczony jest tylko przewód M, a przewody S i X sa odlaczone, tlok 24 zaworka jest w polozeniu lewym, powodujac odciecie przewodu S od komo¬ ry B i równoczesne polaczenie komory B z komo¬ ra C.Jezeli do dwuprzewodowej instalacji ciagnika podlaczone sa przewody S i X, powietrze z przewo¬ du zasilajacego X przechodzi przez zaworek zwrot¬ ny 26 w tloku 24 do komory C i zbiornika przy¬ czepy. Tlok 24 jest przesuniety w prawo, komora B odcieta od komory C i polaczona z przewodem ste¬ rujacymS. ^ W przypadku odlaczenia lub zerwania przewodu zasilajacego X, gdy spadnie w nim cisnienie, tlok 24 przesuwa sie w lewo pod wplywem róznicy cisnien w komorze C i przewodzie X i laczy ze soba komo¬ re B z komora C powodujac wzrost cisnienia w komorze B i hamowanie przyczepy.Zawór wedlug wynalazku zwieksza bezpieczen¬ stwo jazdy, powoduje skrócenie dróg hamowania oraz charakteryzuje sie prostsza technologia wyko¬ nania. 15 20 25 30 35 40 45 50 5959348 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Samonastawny bezstopniowy zawór sterujacy po¬ wietrzny uklad hamulców, zwlaszcza pociagów dro¬ gowych, skladajacy sie z dwóch polozonych bezpo¬ srednio obok siebie cylindrów i tloków roboczych dzialajacych na dzwignie dwuramienna o zmien¬ nym polozeniu, znamienny tym, ze element pod¬ porowy dzwigni (11) na przyklad lozysko toczne (12) wTraz ze wspornikiem (13) znajduja sie wewnatrz dzwigni (11), przy czym do unoszenia dzwigni (11) i odhamowywania przyczepy odlaczonej od ciagni¬ ka, sluzy krzywka (17) umieszczona pod tlokiem sterujacym (3). 20 21 FI6.1KI. 63 c, 53/05 59348 MKP B 60 t FIG 2 5 cu. FIG. 3 FIG. 3 WDA-l. Zam. 4041 Naklad 250 egz. PL