Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.11.1970 59285 KI. 63 c, 47 MKP B 62 d J i UKD Wspóltwórcy wynalazku: Otto Herma, mgr inz. Jacek Korol Wlasciciel patentu: Fabryka Maszyn Budowlanych „Fadroma", Wroclaw (Polska) Hydrauliczny uklad skretu przegubowych maszyn samobieznych i Wynalazek dotyczy hydraulicznego ukladu skre¬ tu przegubowych maszyn samobieznych zwlaszcza, ladowarek hydraulicznych, spycharek lub zgar¬ niarek.Maszyny przegubowe, w których skret realizuje 5 sie dzieki obrotowi w plaszczyznie poziomej dwóch czesci ramy do których mocowane sa mo¬ sty Jezdne, maja znaczne opory skretu, które wy¬ magaja stosowania ukladów wspomagania, aby uzyskac skret przy malych silach wywieranych na 10 kolo kierownicze.Najwlasciwszym jest stosowanie do tego celu ukladów sledzacych ze sprzezeniem zwrotnym, które zapewniaja skret proporcjonalny do kata obrotu kola kierowniczego. 15 Znane uklady hydrauliczne wspomagania skre¬ tu zawieraja silownik hydrauliczny zblokowany z urzadzeniem rozdzielczym, a caly ten zespól wbudowany jest w kolumne kierownicza. Dziala¬ nie wzmacniajace takiego ukladu polega na zwiek- 2o szeniu sily stycznej na wasie przekladni kierow¬ niczej.Najistotniejsza wada takiego ukladu jest to, ze cale obciazenie zewnetrzne i sily czynne do jego pokonywania przenoszone sa przez przekladnie 25 kierownicza co powoduje koniecznosc odpowied¬ nio mocnej konstrukcji tego zespolu.W innych znanych rozwiazaniach ukladów wspomagania silownik zespolony z urzadzeniem rozdzielczym umieszczony jest w miejscu drazka 30 kierowniczego podluznego, a skret odbywa sie przez wydluzanie i skracanie tego zespolu, na skutek wysuwania i chowania tloczyska silownika, przy czym urzadzenie rozdzielcze sterowane jest wasem przekladni kierowniczej. Rozdzielacz po¬ laczony jest z pozostalymi elementami ukladu hydraulicznego za pomoca przewodów gietkich poniewaz zmienia w czasie pracy swe polozenie w stosunku do nich.Niedogodnoscia tego ukladu jest wystepowanie w ramie maszyny niekorzystnych, jednostronnych obciazen wywolywanych przez jeden, silownik, oraz czeste przegiecia przewodów gietkich w czasie ruchów rozdzielacza co powoduje zmniejszenie ich trwalosci, a tym samym niezawodnosci ukladu.Uklad hydrauliczny skretu wedlug wynalazku usuwajacy wady znanych rozwiazan sklada sie z dwóch silowników hydraulicznych laczacych oba czlony przegubowej ramy, a rozdzielacz umiesz¬ czony jest osobno na drazku podluznym który mocowany jest do wasa przekladni kierowniczej oraz do dzwigni osadzonej na walku lozyskowa¬ nym w ramie. Druga dzwignia osadzona na tym samym walku polaczona jest z przednia czescia przegubowej ramy za pomoca drazka, mechanizm ten stanowi uklad sprzezenia zwrotnego dla roz¬ dzielacza skretu.Dobierajac jednakowe dlugosci wasa przekladni kierowniczej i pierwszej dzwigni odwodzenia uzy¬ skuje sie kolowe trajektornie dla wszystkich 5928559285 4 punktów drazka na którym osadzony jest rozdzie¬ lacz. Dzieki temu istnieje mozliwosc zastapienia, tradycyjnie stosowanych w polaczeniach rucho¬ mego rozdzielacza, przewodów gietkich przewoda¬ mi stalymi zaopatrzonymi w zlaczki obrotowe na obu koncach. Wymagana czulosc ukladu okreslana jako wielkosc kata obrotu kola kierowniczego po¬ trzebna do wlaczenia rozdzielacza, uzyskuje sie przez dobór stosunku dlugosci obu dzwigni osa¬ dzonych na walku.Wynalazek zostal przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 pokazuje rzut poziomy ladowarki z mocowaniem silowni¬ ków skretu i schemat ukladu hydraulicznego a fig. 2 przedstawia sposób umocowania rozdzie¬ lacza i podlaczenia przewodów w widoku z boku.Silowniki hydrauliczne 3 mocowane sa do czesci przedniej 1 i czesci tylnej 2 ramy przegubowej maszyny. Doplyw czynnika roboczego z ukladu zasilanego pompa 5 sterowany jest przez rozdzie¬ lacz suwakowy 4 umieszczony na drazku podluz¬ nym 13 przymocowany obrotowo do wasa 8 prze¬ kladni kierowniczej oraz do dzwigni 10 zaklino¬ wanej na walku 11.Dobierajac dlugosc dzwigni 10 równa dlugosci wasa 8 uzyskuje sie ruchy wszystkich punktów drazka 13, a wiec i rozdzielacza 4 po lukach kól o promieniu równym dlugosci wasa 8 i dzwigni 10. W tej sytuacji mozliwe jest polaczenie rucho¬ mego rozdzielacza 4 z nieruchomymi czesciami ukladu hydraulicznego za pomoca przewodów sta¬ lych 9 zaopatrzonych na obu koncach w zlaczki obrotowe 14 umieszczone w plaszczyznach równo¬ leglych przebiegajacych przez os podluzna roz¬ dzielacza 4 i prosta laczaca srodki obrotu dzwigni 10 i wasa 8.Odwodzenie rozdzielacza realizowane jest po¬ przez drazek 7 polaczony z przednia czescia 1 ra¬ my przegubowej oraz z dzwignia 12 zaklinowana na walku 11 wraz -z dzwignia 10 zawieszenia roz¬ dzielacza 4. Stosunek dlugosci dzwigni 12 do dlu¬ gosci dzwigni 10 powinien byc dobrany w zalez¬ nosci od wymaganej czulosci ukladu skretu.Zalety opisanego ukladu skretu polegaja na 5 mozliwosci wykorzystania zwyklych samochodo¬ wych przekladni kierowniczych oraz typowych silowników hydraulicznych w mocno obciazonych ukladach wspomagania skretu samobieznych ma¬ szyn oraz na zastapieniu drogich i malo trwalych io przewodów gietkich przewodami stalymi, które sa tansze i bardziej niezawodne.Ponadto uklad ten pozwala na latwe uzyskanie wymaganej czulosci przez odpowiedni dobór dlu¬ gosci dzwigni odwodzenia. 15 PL