Opublikowano: 10.11.1970 59253 KI. 5 b, 11/02 MKP E 21 c MU UKD 622.23.055.3 Wspóltwórcy wynalazku: inz. Zbigniew Skornóg, mgr inz. Mieczyslaw Nasiek, inz. Marian Machnik, inz. Marek Wa- ronski, mgr inz. Leon Trzoska Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Wiszacy zespól wiertarkowy Przedmiotem wynalazku jest wiszacy zespól wier¬ tarkowy z wiertarkami pneumatycznymi, zwlaszcza udarowymi, sluzacy do wiercenia otworów strza¬ lowych w skalach twardych i srednio twardych.Znane sa zespoly wiszace do wiercenia otworów strzalowych zamocowane na torze jezdnym, który wisi nad spagiem na pewnej wysokosci. Zespoly te maja zasadnicza wade polegajaca na tym, ze drga¬ nia wiertarek udarowych podczas ich pracy prze¬ nosza sie na obudowe. Druga istotna wada znanych zespolów jest niemozliwosc zapewnienia stalego do¬ cisku wiertarek do ociosu wyrobiska.Znane jest równiez umieszczenie wiertarek na roz¬ porach rozpieranych miedzy stropem a spagiem w wyrobiskach podziemnych lub miedzy ociosami szybu. Rozpory te musza byc usuwane wraz z wier¬ tarkami przed odstrzalem, co jest pracochlonne.Urzadzenie wedlug wynalazku jest rozpierane miedzy przeciwleglymi ociosami wyrobiska chod¬ nikowego ze stala sila w okresie wiercenia, dzieki zastosowaniu rozpór hydraulicznych obslugiwanych pompa napedzana silnikiem pneumatycznym, a usu¬ wanie urzadzenia przed odstrzalem jest bardzo lat¬ we dzieki umieszczeniu urzadzenia wraz z rozpo¬ rami na szynach zawieszonych pod stropem. Urza¬ dzenie rozparte podczas pracy nie powoduje nie¬ bezpiecznych drgan obudowy.W dalszym rozwinieciu wynalazku zabezpieczono urzadzenie rozpierajace przed spadkiem cisnienia, który móglby byc spowodowany uplywem olejiu 10 15 20 25 30 przez nieszczelnosci w czasie, kiedy pompa nie jest czynna. Zabezpieczenie to polega na zastosowaniu multiplikatora cisnienia, który jest ukladem zlozo^ nym z cylindra pneumatycznego i cylindra hydrau¬ licznego ze wspólnym tlokiem majacym po stronie pneumatycznej duza srednice, a po stronie hydrau¬ licznej wielokrotnie mniejsza. Podczas pracy urza¬ dzenia, gdy pompa nie pracuje, powietrze sprezone doprowadzone do multiplikatora ^wytlacza z niego olej pod uwielokrotnionym cisnieniem do silowni¬ ków w miare potrzeby kompensacji strat oleju.Rozwiazanie to umozliwia zatrzymanie pompy z chwila dokonania rozparcia rozpory, która tworza dwa silowniki. Zapas oleju w multiplikatorze wy¬ starcza z nadmiarem na okres pracy wiertarek mie¬ dzy jednym a drugim rozparciem rozpór. Multipli- kator posiada zabudowany wskaznik ilosci oleju.Gdyby przecieki niespodziewanie sie zwiekszyly i wskaznik pokazywalby opróznianie multiplikatora z oleju, pompe nalezy zalaczyc. Z chwila urucho¬ mienia pompy multiplikator ponownie • laduje sie olejem dzieki nastepujacemu rozwiazaniu.Powietrze do silnika napedzajacego pompe prze¬ plywa przez zwezke. Z miejsca w tej zwezce, w któ¬ rym panuje obnizone cisnienie jest odgaleziony przewód do multiplikatora. Podczas pracy silnika napedzajacego pompe, cisnienie powietrza w multi¬ plikatorze jest obnizone, co umozliwia ladowanie olejem komory olejiowej multiplikatora. Natomiast z chwila zatrzymania silnika napedzajacego pompe, 59 25359 253 3 cisnienie powietrza w multiplikatorze wyrównuje sie z cisnieniem panujacym w rurociagu pneuma¬ tycznym, co w konsekwencji powoduje wzrost cis¬ nienia! uwielokrotnionego w cylindrze hydraulicz¬ nym multiplikatora.Urzadzenie wedlug wynalazku jest uwidocznione na rysunku, którego fig. 1 przedstawia zespól wier- tarkowy w widoku bocznym, fig. 2 w widoku z góry, a fig. 3 przedstawia schemat ukladu hydraulicznego.Po torze 1 jezdnym przymocowanym do obudowy 2 wyrobiska, jezdzi wózek 3. Do wózka 3 od spodu jest przymocowana konstrukcjia nosna zlozona z dwóch ramion 4 i 5. Górne ramie 4 jest sztywno zwiazane z wózkiem 3. Dolne ramie 5 jest polaczone z ramieniem 4. Jest ono uchylne w plaszczyznie pio¬ nowej i jest zaopatrzone wewnatrz w hydrauliczny silownik 6 sluzacy do podnoszenia i opuszczania tego ramienia za pomoca lancucha plytkowego 7, przewijajacego sie przez krazki 8, którego jeden ko¬ niec zamocowany jest do tloczyska silownika 6, a drugi do górnego ramienia 4.Na koncu ramienia 5 jest zamocowany uklad dwóch hydraulicznych przeciwstawnych silowników 9, które lezac prostopadle do toru 1 oraz do wyro¬ biska stanowia rozpore do rozpierania miedzy ocio¬ sami oraz sluza do mocowania prowadnic 10 wierta¬ rek 11. Silowniki 9 sa osadzone w ramieniu 5 uchyl¬ nie w plaszczyznie tego ramienia w celu skladania do transportu i rozkladania do rozparcia. Prowadni¬ ce 10, wiertarek 11 sa przesuwne po silownikach 9 oraz uchylne we wszystkich kierunkach.Zespól wiertarkowy wedlug wynalazku czerpie energie w postaci sprezonego powietrza z rurociagu 15 25 kopalnianego. Do obslugi silowników hydraulicznych sluzy uklad zlozony z pneumatycznego silnika 12, pompy 13 i zbiornika 14. Ciecz pod cisnieniem jest prowadzona przez rozdzielacze hydrauliczne do si¬ lownika 6 oraz do obu silowników 9. A mianowicie, ciecz do silowników 9 prowadzona jest przez roz¬ dzielacz 15. Cylindry silowników 9 polaczone sa z cylindrem hydraulicznym multiplikatora 16, któ¬ rego cylinder powietrzny jest polaczony ze zwezka 17, umieszczona w przewodzie 18 powietrza spre¬ zonego doprowadzanego do silnika 12. PL