Pierwszenstwo: Opublikowano: 28. II. 1970 59135 KI. 29 a, 2/03 MKP d oi b CjoO UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Wlodzimierz Miiller-Czarnek, mgr inz.Wladyslaw Rynduch Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Wlókien Lykowych, Poznan (Polska) Sposób pakulanego przerobu roszonej slomy lnianej nieturbi- nowej i urzadzenie do stosowania tego sposobu Wynalazek m dotyczy sposobu przerobu roszonej slomy lnianej nieturbinowej nizszych gatunków na wlókno krótkie targancowe, w którym slome ro¬ szona powietrzno-sucha poddaje sie miedleniu, su¬ szeniu, trzepaniu i wytrzasaniu w celu oddziele¬ nia pazdzierzy od wlókna.Wynalazek dotyczy tez urzadzenia do przerobu slomy lnianej skladajacego sie z zespolów miedla¬ cych, trzepiacych, przetrzasajacych, przenosników i suszarni.Znanych jest wiele sposobów i urzadzen do przerobu nizszych gatunków slomy lnianej na wlókno krótkie targancowe.Cecha charakterystyczna dotychczasowych me¬ tod i urzadzen bylo to, ze zabiegi miedlenia i trzepania slomy byly w agregatach przetwórczych zgrupowane co najwyzej w dwu miejscach, przy czym do zespolów miedlacych lub trzepiacych wprowadzano lodygi slomy w pozycji wzdluznej wzgledem kierunku przesuwu surowca — lub w przypadku targanu — w pozycjach nieuporzad¬ kowanych. Uzyskiwane za ich pomoca wlókno od¬ znaczalo sie jednak niska wartoscia przedzalnicza z uwagi na znaczny stopien zapazdzierzenia, mala delikatnosc oraz bardzo mala dlugosc wlókna na skutek zrywania wlókien podczas przerobu.Niska jakosc produktu spowodowana byla prze¬ de wszystkim tym, ze slome tylko raz lub tylko dwukrotnie poddawano miedleniu i trzepaniu, na skutek czego zabiegi te musialy byc bardzo inten- 10 15 20 25 30 sywne, aby zagwarantowac odpowiednie oddrew- nienie wlókna. Powodowalo to jednak z kolei ob¬ nizenie jakosci samego wlókna.I tak na przyklad w znanym i bardzo rozpow¬ szechnionym w przemysle zespole pakulanym sy¬ stemu Etricha za suszarnia znajduje sie jedna sil¬ na miedlarka i zaraz za nia jest jedna pakularka trzysekcyjna, a nastepnie dwie wytrzasarki. Ma¬ szyny znajdujace sie przed suszarnia, a wiec za¬ silacz, rozciagarka, miedlarka i wytrzasarka sluza jedynie do obróbki wstepnej dla ulatwienia susze¬ nia i nie maja decydujacego wplywu na wyniki koncowe.Za suszarnia zastosowano najpierw intensywne miedlenie, potem intensywne trzepanie i wreszcie intensywne wytrzasanie. Pomiedzy sekcjami trze¬ piacymi nie nastepuje zmiana ukladu wlókien w przerabianym materiale. Stad walce trzepiace zbyt intensywnie oddzialywuja na zewnetrzne war¬ stwy wlókna uszkadzajac je, natomiast wewnetrz¬ ne warstwy nie zostaja oczyszczone w wystar¬ czajacej mierze. Zespól jest przeznaczony do prze¬ robu wytrzepków, nie jest natomiast przydatny do przerobu slomy.Do przerobu slomy targancowej uzywa sie w przemysle bardzo czesto zespolu targancowego.W zespole tym zabieg wstepny przed suszarnia ma na celu usuniecie jak najwiekszej ilosci paz¬ dzierzy dla ulatwienia suszenia. Do tego celu uzy¬ to osiemnasto-par-walcowa mdedlarke i dwusek- 591353 59135 4 cyjna intensywnie dzialajaca pakularke oraz wy¬ trzasarke.Do wlasciwego procesu czyszczenia za suszarnia zastosowano krótki wytrzasacz, jedna krótka mie- dlarke i jedna pare walców trzepiacych, a naste¬ pnie dwie lezace jedna za druga wytrzasarki. Wa¬ da tego zespolu jest to, ze krótkie zabiegi jedno¬ krotnego miedlenia i trzepania po suszeniu sa przyczyna slabego oczyszczenia materialu. Dla uzyskania na tym zespole prawidlowych wyników nalejzy stosowac mala grubosc warstwy slomy lub zawracac produkt do ponownego przerobu.Bardzo istotna wada znanych metod i urzadzen do przerobu pakulanego bylo to, ze czesto wyste¬ powala nieciaglosc „tasmy" przerabianego mate¬ rialu. Przerwy w tasmie byly glówna przyczyna nawijania wlókna na walce trzepiace pakularki.Powodowalo to przestoje maszyny., Z tego wzgle¬ du w dotychczasowych zespolach pakulanych w praktyce nie stosowano wiecej niz dwie paku¬ larki. W przypadku przerobu na znanych maszy¬ nach slomy nieturbinowej surowiec wprowadza sie do nich z reguly w ukladzie dachówkowym, lub w postaci starganej.Znany jest równiez sposób i urzadzenie do tur¬ binowego przerobu lnu, w którym lodygi przed wprowadzeniem na walce miedlace zgina sie mniej wiecej w polowie dlugosci pod katem okolo 90°.Takie lodygi przepuszcza sie przez miedlarke pro¬ wadzac je zgietym miejscem do przodu. Czesci wierzcholkowe i korzeniowe lodyg przechodza przez walce pod katem 45°. Po zmiedleniu zgiete miejsce chwyta sie pomiedzy pasy zaciskowe prze¬ nosnika turbiny i poddaje lodygi trzepaniu. Ta droga uzyskano przechodzenie lodyg od walców miedlacych do pasów zaciskowych bez uzycia prze¬ nosnika posredniego oraz powiekszono sprawnosc maszyny. Tego rodzaju systemu zasilania nie sto¬ sowano przy przerobie slomy nieturbinowej.W znanych zespolach pakulanych stosowano su¬ szarnie tasmowe tunelowe proste. Poszczególne ze¬ stawy znanych maszyn byly ustawione w ukladzie szeregowym w jednej linii, dochodzacej do kilku¬ dziesieciu metrów.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu i urzadzenia do pakulanego przerobu nieturbino¬ wej slomy lnianej, pozwalajacego na wyelimino¬ wanie wyzej wymienionych wad.Cel ten wedlug wynalazku osiagnieto dzieki te¬ mu, ze prosta w zasadzie slome wprowadza sie do przerobu skosnie do krawedzi zebów walców mie¬ dlacych zwlaszcza w dwu lezacych obok siebie pasmach i po suszeniu poddaje sie ja co najmniej trzykrotnie cyklowi lagodnego miedlenia i trzepa¬ nia oraz intensywnego wytrzasania.Korzystnie jest przy tym, jezeli przed wielo¬ krotnym dzialaniem elementów miedlacych, trze¬ piacych i wytrzasajacych slome poddaje sie mie¬ dleniu wstepnemu, przetrzasaniu i suszeniu w su¬ szami.Przez wprowadzenie slomy do maszyny w ukla¬ dzie skosnym gwarantuje sie uzyskanie ciaglej, dobrze „zwiazanej" i równomiernie grubej warstwy przerabianego systemem pakulanym materialu.Jest to bardzo istotne z uwagi na stosowane pod¬ czas przerobu wedlug wynalazku wielokrotne ko¬ lejno po sobie nastepujace krótkie lagodne miedle¬ nie, trzepanie i przetrzasanie warstwy.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wy- 5 nalazku sklada sie z miedlarki wstepnej, suszarni tasmowej, wytrzasarek i co najmniej trzech zespo¬ lów mi edlaco-trzepiacych. Pomiedzy trzepiacymi elementami i wytrzasarkami znajduja sie skosnie ustawione uiglone szczeblakowe przenosniki umie¬ szczone ponad wytrzasarkami przeciwdzialajace nawijaniu wlókna na trzepiace elementy, przy czym suszarnia umieszczona ponad urzadzeniem ma pod przenosnikiem slizgowy tor, za którym znajduje sie skosny uiglony przenosnik pocienia¬ jacy i wyrównujacy warstwe. Igly uiglonego prze¬ nosnika sa zwlaszcza pochylone bu tylowi w sto¬ sunku do kierunku ruchu materialu.Aby uzyskac lagodne dzialanie elementów mie¬ dlacych stosuje sie w urzadzeniu wedlug wynalaz¬ ku miedlace walce zebate w których stosunek wewnetrznego promienia rw krzywizny pomiedzy zebami do zewnetrznego promienia rz na wierz¬ cholkach zebów i\v : rz 2 przy czym winna byc zachowana zaleznosc, ze wysokosc zebów h w milimetrach wynosi h = 3 -w do 6 ^ W urzadzeniu wedlug wynalazku zastosowano jako element pocieniajacy i wyrównujacy warstwe skosny uiglony przenosnik szczeblakowy usytuo¬ wany u wylotu suszarni. W dotychczasowych roz¬ wiazaniach stosowano do tego celu rozciagarke.Przyklad wykonania urzadzenia wedlug wyna¬ lazku uwidoczniono na rysunku, na 'którym fig. 1 przedstawia schematycznie cale urzadzenie w wi¬ doku bocznym, fig. 2 — zasilacz w widoku z góry. fig. 3 — zespól wyprowadzajacy slome z suszarni w widoku z boku w powiekszonej podzialce, a fig. 4 — zespól odbierajacy slome z elementów trze¬ piacych, w widoku z boku w powiekszonej po¬ dzialce.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z za¬ silacza 1, rozciagarki 2, miedlarki 3, wstepnego miedlenia wytrzasarki dolnej 4, suszami 5, wy¬ trzasarki dolnej 6, miedlariki 7 z sekcja walców trzepiacych 7a, wytrzasarki 8, miedlarki 9 z sek¬ cja walców trzepiacych 9a, dolnej wytrzasarki 10, miedlarki 11 z sekcja trzepiacych walców lla, wytrzasarki górnej 12 i przenosnika odprowadza¬ jacego 13.Zasilacz 1 jest zaopatrzony w uiglone pasy 19 i 20 o róznej predkosci posuwu, na skutek czego sloma ulozona zostaje w ukladzie skosnym.Suszarnia 5 ma u wylotu zainstalowany szcze¬ blakowy uiglony przenosnik 14 ustawiany skosnie i majacy igly o ujemnym kacie nachylenia w sto¬ sunku do kierunku ruchu. Pod przenosnikiem 14 jest zainstalowana dmuchawa 15 sluzaca do na- dmu'chiwania zimnego powietrza na material wy¬ chodzacy z suszarni w celu predkiego jego ochlo¬ dzenia i wyrównania wilgotnosci.Celem skrócenia dlugosci urzadzenia suszarnie tunelowa zainstalowano ponad nim, jarzy czym 15 20 25 30 35 40 45 50 53 605 59135 6 tasma materialu przebiega w suszarni tam i z po¬ wrotem poruszana za pomoca tylko jednego siat¬ kowego przenosnika 16 bez konca, zaopatrzonego w kolce, które przy powrotnej drodze przez su¬ szarnie spelniaja role zabieraków przesuwajacych material po slizgowym torze 17 zainstalowanym pod przenosnikiem 16 i siegajacym az poza prze¬ nosnik 14.Za segmentami trzepiacymi 7a i 9a zainstalo¬ wane sa uiglone przenosniki szczeblakowe 18 po¬ chylone ku górze i wystajace ponad poczatkowa czesc dolnej wytrzasarki 8 lub 10. Igly przenosni¬ ków 18 maja ujemny kat nachylenia w stosunku do kierunku przesuwu, co gwarantuje odczepianie sie materialu w dolnej czesci przenosnika.Jak to pokazano na fig. 2 uklad jodelkowy dwu pasm lodyg uzyskuje sie dzieki zróznicowaniu predkosci ruchu pasów 19 i 20. Warstwa sklada¬ jaca sie z dwu pasm jodelkowo ulozonej slomy po pocienieniu na rozciagarce 2 zostaje zmiedlona wstepnie na miedlarce 3, a nastepnie przetrzasnie¬ ta na wytrzasarce dolnej.Po wysuszeniu w suszarni 5 i ochlodzeniu dmu¬ chawa 15 sloma przechodzi przez trzy zespoly miedlaco-trzepiace 7, 7a, 9, 9a i 11, lla, pomiedzy którymi znajduja sie dolne wytrzasarki 8 i 10, które oddzielaja pazdzierze i równoczesnie powo¬ duja nowy uklad poszczególnych lodyg slomy lub pasemek. Sprzyja to lepszemu przerobowi na na¬ stepnych maszynach. Nawijanie wlókien na trze¬ piace walce 7a i 9a zostaje uniemozliwione przez przenosnik 18.Stosujac uklad wedlug wynalazku mozna osiag¬ nac mniej wiecej dwukrotnie wieksza przelotowosc maszyny w stosunku do rozwiazan maszyn znanych o zblizonej szerokosci tasmy, przy czym jakosc produktu podnosi sie srednio o 1—2 jednostki nu¬ meru standaryzacyjnego. Dlugosc urzadzenia jest o mniej wiecej 25% mniejsza od dlugosci najbar¬ dziej rozpowszechnionych w przemysle pakularek. PL