Pierwszenstwo: Opublikowano: 12.VI.1968 (P 127 483) 20.111.1970 59123 KI. 21 d1, 65 MKP UKD H0lrJ9/* Wspóltwórcy wynalazku Wlasciciel patentu inz. Andrzej Janerka, mgr inz. Józef Moran- da, mgr inz. Antoni Sydor ' Zaklady Aparatury Spawalniczej im. Komuny Pa¬ ryskiej, Wroclaw (Polska) Szczotkotrzymacz zwlaszcza do silników komutatorowych malej mocy Przedmiotem wynalazku jest szczotkotrzymacz zwlaszcza do silników komutatorowych malej mocy.Ogólnie znane dotychczas rozwiazania konstruk¬ cyjne szczotkotrzymaczy charakteryzuja sie tym, ze szczotka usytuowana jest w profilowej wklad¬ ce metalowej wykonanej najczesciej z mosiadzu, zaprasowanej w tulei izolacyjnej. Tuleja izolacyjna lub wkladka metalowa od strony przeciwnej do komutatora posiada przewaznie naciety gwint 'slu¬ zacy do nakrecania nasadki gwintowej, stanowiacej opór dla sprezyny dociskowej szczotki.Nasadka gwintowa dociska jednoczesnie podklad¬ ke szczotki do wkladki metalowej. Polaczenie pra¬ dowe jest realizowane przez przymocowanie prze¬ wodu bezposrednio do wkladki metalowej od stro¬ ny komutatora.Inne znane rozwiazania szczotkotrzymaczy cha¬ rakteryzuja sie tym, ze szczotka jest usytuowana przesuwnie bezposrednio w profilowym otworze wykonanym w wyprasowanej z tworzywa tulei izo¬ lacyjnej. Tuleja izolacyjna od strony przeciwnej do komutatora posiada przewaznie zaprasowany gwint sluzacy do polaczenia z nasadka gwintowa stano¬ wiaca opór dla sprezyny dociskajacej szczotke.Prad w tym wypadku jest doprowadzany do szczot- kotrzymacza od strony przeciwnej do komutatora przewodem zwiazanym na stale z nasadka i prze¬ waznie przylutowanym do podkladki szczotki.Wyzej wymienione rozwiazania konstrukcyjne 20 25 30 szczotkotrzymaczy wykazuja wiele wad i niedo¬ godnosci. Stosowana w rozwiazaniu pierwszym wkladka metalowa ze wzgledu na skomplikowany profil nastrecza duze trudnosci technologiczne w wykonaniu i w zasadzie jest elementem zupelnie niepotrzebnym. W drugim znanym rozwiazaniu sposób doprowadzenia pradu do szczotki nastrecza duzo klopotów montazowo-eksploatacyjnych. Do¬ prowadzenie pradu do szczotki od strony zewnetrz¬ nej silnika wymaga stosowania przewodów izolo¬ wanych i dodatkowych zabezpieczen przed mozli¬ woscia odlaczenia sie przewodu od podkladki szczotki wzglednie od cewki uzwojenia stojana w trakcie montazu i eksploatacji. Równiez rozwia¬ zanie to stwarza mozliwosci powstawania zwarc lub przebic na skutek uszkodzenia izolacji przewodu doprowadzajacego prad do szczotki od* strony ze¬ wnetrznej silnika, w trakcie montazu, lub eksplo¬ atacji.Celem wynalazku jest unikniecie wyzej poda¬ nych niedogodnosci. Aby ten cel osiagnac postawio¬ no sobie zadanie techniczne opracowania nowego rozwiazania konstrukcyjnego szczotkotrzymacza, które eliminowalyby niepotrzebna wkladke metalo¬ wa i jednoczesnie zezwalaloby na doprowadzenie pradu do szczotki od strony komutatora. Rozwiaza¬ nie tego zagadnienia polega na tym, ze prad do szczotki usytuowanej przesuwnie bezposrednio w w profilowym kanale wyprasowanym w tulei izo- 5912359123 3 lacyjnej, jest doprowadzony od strony komutatora przez dodatkowy element — listwe metalowa wy¬ gieta w ksztalcie litery „Z" o przekroju najko¬ rzystniej prostokatnym, bedaca jednoczesnie opo¬ rem dla sprezyny szczotki. Ramie listwy metalo¬ wej stanowiace opór dla sprezyny, dociska jedno¬ czesnie podkladke szczotki do tulei izolacyjnej.Listwa metalowa w swej czesci srodkowej jest prowadzona w profilowym kanale wyprasowanym w tulei izolacyjnej polaczonym z kanalem prowa¬ dzacym szczotke, celem unikniecia wyginania sie pod wplywem reakcji napietej sprezyny dociska¬ jacej szczotke do komutatora i w efekcie celem unikniecia blokady tej sprezyny.To nowe rozwiazanie konstrukcyjne szczotkotrzy- macza eliminuje niepotrzebna wkladke metalowa i jednoczesnie zewala na bezposrednie polaczenie nieizolowanej koncówki przewodu cewki uzwojenia stojana do ramienia listwy metalowej od strony komutatora. W ten sposób uklad polaczen elek¬ trycznych szczotki znajduje sie wewnatrz obudowy silnika. Eliminuje sie izolowane* polaczenia ze¬ wnetrzne stwarzajace mozliwosci uszkodzen, zwarc i przebicia w trakcie montazu i eksploatacji, Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny szczotkotrzyma- cza, a fig. 2 — przekrój poprzeczny szczotkotrzyma- cza. Jak uwidoczniono na fig. 1 i 2, tuleja izola¬ cyjna 1 szczotkotrzymacza posiada wewnatrz wy¬ prasowany kanal a, w którym z optymalnym lu- 10 15 20 25 30 zem przesuwa sie szczotka 4 ze sprezyna docisko¬ wa 3 oraz polaczony z nim kanal b, w którym ba¬ zowana jest w swej czesci srodkowej listwa meta¬ lowa 2, co zapobiega jej wyginaniu sie i blokowa¬ niu sprezyny dociskowej 3. Listwa metalowa 2 jest wygieta w ksztalcie litery „Z". Ramie c listwy sta¬ nowi opór dla sprezyny szczotki 3 i dociska jed¬ noczesnie podkladke 5 sprezyny szczotki 2 do tulei izolacyjnej 1. Ramie d listwy metalowej 2 sluzy do bezposredniego podlaczenia koncówki pradowej cewki uzwojenia stojana. PL