Opublikowano: 16.II.1970 59116 KI. 21 a4,14/01 MKP H03c a\W Wspóltwórcy wynalazku: prof. dr inz. Leonard Knoch, dr inz. Gustaw Budzynski, mgr inz. Wlodzimierz Juszkiewicz, mgr inz. Piotr Karpowicz Wlasciciel patentu: Politechnika Gdanska (Katedra Radiokomunikacji), Gdansk (Polska) Sposób uzyskiwania emisji jednowstegowej telegrafii tonowanej z pelna fala nosna oraz uklad nadajnika do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób uzyskiwania emisji jednowstegowej telegrafii tonowanej z pel¬ na fala nosna oraz uklad nadajnika do stosowania tego sposobu. Emisje te oznacza sie A2H.W dotychczas stosowanych sposobach emisje jed- nowstegowa A2H uzyskuje sie przez modulacje amplitudy nosnej, odfiltrowanie jednej wstegi bocz¬ nej oraz liniowe wzmocnienie uzyskanego sygnalu.Urzadzenia sluzace do realizacji tego sposobu mu¬ sza posiadac modulatory, filtry i rozbudowane li¬ niowe wzmacniacze mocy.Inny sposób otrzymywania emisji A2H polega na sumowaniu czestotliwosci skladowych widma sygnalu A2H na niskim poziomie mocy bezposred¬ nio po wytworzeniu tych czestotliwosci w genera¬ torach, a nastepnie odpowiednim ich wzmocnieniu.Nadajniki sluzace do wytwarzania emisji A2H we¬ dlug wyzej opisanego sposobu posiadaja dwa od¬ dzielne generatory, sumator oraz rozbudowane li¬ niowe wzmacniacze mocy.Ujemna cecha znanych sposobów jest koniecz¬ nosc stosowania w nadajnikach modulatorów, fil¬ trów i liniowych wzmacniaczy mocy. Liniowe wzmacniacze mocy maja niska sprawnosc ener¬ getyczna i w produkcji seryjnej trudno jest utrzy¬ mac powtarzalnosc parametrów ze wzgledu na ko¬ niecznosc doboru elementów oraz charakterystyk lamp lufo tranzystorów. Szczególnie trudne jest wy¬ konanie wzmacniaczy liniowych na tranzystorach, Celem wynalazkai jest uzyskanie emisji jedno- 10 15 25 wstegowej A2H bez potrzeby stosowania modula¬ torów, filtrów i lancucha wzmacniaczy liniowych.Zadaniem wynalazku jest podanie rozwiazania elektronicznego umozliwiajacego realizacje tech¬ niczna tego sposobu.Cel ten zostal osiagniety przez wzmocnienie w niezaleznych torach wzmacniaczy mocy dwóch skladowych czestotliwosciowych widma emisji A2H oraz przez ich zsumowanie w wyjsciowym stopniu nadajnika. Uklad sluzy do realizacji tego sposobu charakteryzuje sie tym, ze generatory dwóch skla¬ dowych czestotliwosciowych widma emisji jedno¬ wstegowej A2H sa polaczone poprzez oddzielny separator, uklad spustowy, wzmacniacz impulsowy i stopien sterujacy z transformatorem sumujacym, którego wyjscie jest polaczone poprzez wzmacniacz mocy z ukladem antenowym.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad blokowy umoz¬ liwiajacy uzyskiwanie sposobem wedlug wynalazku emisji jednowstegowej A2iH, a fig. 2 przedstawia schemat ideowy nadajnika z emisja A2H.Jak pokazano na fig. 1 i fig. 2 — sygnal z gene¬ ratora Gl wytwarzajacego czestotliwosc nosna po¬ dawany jest poprzez separator SI kluczowany ukla¬ dem kluczujacyLm K i uklad spustowy PI formu¬ jacy impulsy na wejscie wzmacniacza impulsowe¬ go Wl o maksymalnym wzmocnieniu mocy. Na¬ stepnie sygnal z wyjscia wzmacniacza jest poda- 5911659116 wany poprzez uklad sterujacy Dl na wejscie trans¬ formatora sumujacego T. Czestotliwosc wstegi bocz¬ nej wytwarzana w generatorze G2 jest podawana, analogicznie jak czestotliwosc nosna, poprzez sepa¬ rator S2, uklad spustowy P2, wzmacniacz impulso¬ wy W2 i stopien sterujacy D2 na wejscie transfor¬ matora T. Czestotliwosc nosna i czestotliwosc wste¬ gi bocznej sumowane sa w transformatorze T i stad w postaci sygnalu jednowstegowego z pelna fala nosna doprowadzane do ukladu antenowego A po¬ przez wzmacniacz mocy M.V Korzysci techniczne wynikajace ze stosowania wynalazku polegaja glównie na mozliwosci wyeli¬ minowania z urzadzen sluzacych do wytwarzania emisji A2H sposobem wedlug wynalazku, malo ekonomicznych i trudnych w realizacji wzmacnia¬ czy liniowych. Dzieki mozliwosci zastosowania wzmacniaczy nieliniowych o maksymalnym wzmoc¬ nieniu zmniejsza sie ilosc stopni wzmocnienia, a tym samym ilosc tranzystorów mocy wysokiej cze¬ stotliwosci. Na skutek rozlozenia wzmocnienia na dwa tory umozliwia sie uzycie tranzystorów o mniejszej mocy admisyjnej. W zwiazku z tym, ogól¬ na sprawnosc energetyczna urzadzenia jest wyzsza od sprawnosci odpowiednich nadajników w roz¬ wiazaniach klasycznych. PL