Opublikowano: 31.1.1970 59036 KI. 21 a1, 34/31 MKP H04n ^/fc? UKD Twórca wynalazku: mgr inz. Andrzej Bartosiak Wlasciciel patentu: Instytut Tele- i Radiotechniczny, Warszawa (Polska) Dyskryminator czestotliwosci przeznaczony do odbiorników, w szczególnosci odbiorników telewizji kolorowej systemu SECAM Przedmiotem wynalazku jest dyskryminator cze¬ stotliwosci przeznaczony do odbiorników, w szcze¬ gólnosci do odbiorników telewizji kolorowej syste¬ mu SECAM.Stosowane obecnie w odbiornikach telewizyjnych dyskryminatory czestotliwosci wykonywane sa w postaci klasycznych obwodów L.C i omawiane tu blizej nie beda. W dyskryminatorach tych naj¬ wieksza trudnosc sprawia zapewnienie odpowied¬ niej stabilnosci termicznej i symetrii krzywej ty¬ pu S. Wady te szczególnie sa istotne w przypadku stosowania dyskryminatorów jako dyskryminatorów sygnalu chrominancji telewizji kolorowej systemu SECAM, gdzie niestabilnosc punktu zerowego, ze wzgledu na koniecznosc przenoszenia skladowej stalej, wplywa na kolory odtwarzanego obrazu.Brak symetrii krzywej S, który jest wynikiem nie¬ dokladnego zestrojenia, powoduje równiez bledy odtwarzania kolorów. Celem wynalazku jest opra¬ cowanie takiego dyskryminatora, który by zapew¬ nial stabilnosc termiczna oraz symetrie krzywej typu S.Cel ten wedlug wynalazku zostal osiagniety przez wlaczenie w galezie dyskryminatora szeregowo z prostownikami dwóch elementów (plytek) piezo- ceramicznych o róznych czestotliwosciach rezonan¬ sowych, a wspólny punkt polaczenia tych elemen¬ tów jest polaczony z wyjsciem wzmacniacza steru¬ jacego.Przy doborze czestotliwosci rezonatorów powi- 20 2 nien byc spelniony nastepujacy warunek, ze cze¬ stotliwosc rezonansowa jednego z rezonatorów jest wieksza od czestotliwosci spoczynkowej demodulo- wanego sygnalu, która to czestotliwosc jest wieksza od czestotliwosci rezonansowej drugiego rezonato¬ ra. W dyskryminatorze wedlug wynalazku wyko¬ rzystuje sie wiec wlasciwosci antyrezonansu elek¬ tromechanicznego dwu drgajacych grubosciowo plytek piezoceramicznych. W okolicach antyrezo¬ nansu plytka piezoceramiczna zasilana napieciem zmiennym wykazuje wlasciwosci zblizone do wla¬ sciwosci równoleglego obwodu rezonansowego. Pro¬ stowniki spelniajace role detektorów amplitudy wlaczone sa przeciwnie wzgledem siebie.Dyskryminator wedlug wynalazku eliminuje ko¬ niecznosc strojenia obwodów, zapewnia duza stabil¬ nosc w funkcji temperatury (np. przy czestotliwosci spoczynkowej 4,43 MHz maksymalne niestabilnosci punktu zerowego sa rzedu 10 KHz dla zakresu tem¬ peratury od —20° do +70°C) oraz stwarza mozli¬ wosc miniaturyzacji ukladu.Przyklad wykonania dyskryminatora wedlug wy¬ nalazku zostanie objasniony na podstawie rysunku, gdzie fig. 1 przedstawia uklad polaczen, a fig. 2 charakterystyki czestotliwosciowe.Dwa elementy piezoceramiczne 1 i 2 drgajace grubosciowo sa polaczone razem we wspólnym wejsciowym punkcie 6 dyskryminatora polaczonym z kolektorem wzmacniacza 5 bedacego zródlem sy¬ gnalu modulowanego czestotliwosciowo. 5903659036 Szeregowo z piezoceramicznymi elementami 1 i 2 wlaczone sa detektory 3 i 4, których wyjscia pra¬ cuja na wspólne obciazenie. Detektory 3 i 4 wla-- czone sa przeciwnie, tak ze zdetekowane napiecia wystepujace na kondensatorach Ci i C2 sa równiez przeciwne. Przebieg w funkcji czestotliwosci napie¬ cia U = wystepujacego na wyjsciu dyskryminato- ra, przedstawiony jest na fig. 2 jako krzywa ty-. pu S.Fig. 2 przedstawia równiez przebiegi napiec zmiennych UA i U2 w funkcji czestotliwosci, wy¬ stepujacych na rezonatorach piezoceramicznych 1 i 2. Czestotliwosci rezonansowe fA i f2 rezonatorów 1 i 2, zalezne od grubosci drgajacych plytek, tak sa dobrane, aby spelnialy nierównosc fA f0 f2, gdzie f0 jest czestotliwoscia spoczynkowa demodu- lowanego sygnalu. Przeprowadzone próby wykazaly, ze dyskryminator wedlug wynalazku ma krzywa typu S o znacznie lepszej symetrii w porównaniu z dotychczas znanymi dyskryminatorami. 15 20 PL