Pierwszenstwo: Opublikowano: 28.X.1967 (P 123 278) 31.1.1970 58940 KI. 32 a, 5/02 MKP C 03 b s\ob UKD 666.1.031.' 5:621.365.9 Twórca wynalazku: mgr inz. Janusz Jablkowski Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Przemyslu Szklarskiego Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania masy szklanej oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania masy szklanej przez poddawanie zestawu surow¬ ców szklarskich procesowi cienkowarstwowego to¬ pienia, a nastepnie przez poddawanie roztopionego szkla procesom klarowania, ujednoradniania i stu¬ dzenia oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu, w którym zestaw surowców dostarczany jest na pólki.Proces wytwarzania masy szklanej przeprowadza sie dotychczas najczesciej w piecach szklarskich wannowych. W procesie tym zestaw surowców szklarskich dostarczany jest bezposrednio na po¬ wierzchnie lustra szkla w czesci topienia basenu wanny pieca szklarskiego. W miare postepowania procesu topienia zestawu, roztopione szklo — pod wplywem pradów w basenie wanny — plynie w kierunku obszaru wyzszych temperatur, gdzie pod¬ lega procesowi klarowania, a potem przeplywa do czesci wyrobowej, stad po ujednorodnianiu i ostu¬ dzeniu masa szklana pobierana jest do formowania lufo kierowana jest do urzadzen formujacych.Zasadnicza wada tego procesu wytwarzania masy szklanej jest zupelna niemozliwosc dyferencjacji procesu topienia, co powoduje wielokrotne zbedne cyrkulacje w basenie, a zatem niska siprawnosc procesu i mala intensywnosc topienia.Znane sa równiez piece pólkowe do topienia szkla, w których material przesypuje sie najczes¬ ciej grawitacyjnie z pólek górnych na coraz nizej polozone pólki dolne. Wada tych pieców jest nie- 15 20 30 bezpieczenstwo pylenia zestawu surowców na gór¬ nych pólkach, a zapiekania sie materialu na pól* kach dolnych, na których zreszta proces topienia nie moze przebiegac do konca, to jest do uzyskania wyklarowanej, ujednorocmionej i ostudzonej masy szklanej.Celem wynalazku jest unikniecie tych wad i nie* dogodnosci przez rozdzielenie procesu topienia ze¬ stawu surowców szklarskich jak równiez procesu klarowania stopionego szkla na procesy indywidu¬ alnie przeprowadzane bezposrednio i równoczesnie na schodkowo^równoleglym ukladzie pólek, zasila¬ nych równomiernie zestawem.Zgodnie z wytyczonym zadaniem, unikniecie wy¬ zej wymienionych wad i niedogodnosci uzyskuje sie wedlug wynalazku dzieki temu, ze proces topie* nia zestawu surowców szklarskich Jak równiez pto* ces klarowania roztopionego szkla rozdziel* sie na procesy indywidualnie przeprowadzane bezposred¬ nio i równoczesnie na schodkowo-równoleglym ukladzie pólek zasilanych równomiernie zestawem* w wyniku czego porcja zestawu, znajdujaca sie n* kazdej pólce ukladu, stapia sie na niej, a potem cienka warstwa roztopionego szkla przeplywajac przez strefe wysokiej temperatury klaruje sie i scieka w postaci elementarnego strumienia wykla¬ rowanego szkla na plyte zbiorcza. Na plycie tej wyklarowane szklo ujednoradnia sie przez stop¬ niowe laczenie sie strumieni elementarnych, scie¬ kajacych z kolejnych pólek, w wyniku czego uzytf- 5894058940 kuje sie pelny strumien zbiorczy ujednorodnionego szkla, który kieruje sie do dalszej czesci pieca.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wyna¬ lazku stanowi piec szklarski, którego przestrzen topienia wyposazona jest w schodków© równolegly uklad pólek oraz w pochyla plyte zbiorcza, przy czym nad kazda pólka jest indywidualne zródlo ciepla w postaci elektrody oporowej.Przedmiot wynalazku jest dokladniej wyjasnio¬ ny na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sche¬ mat urzadzenia, a fig. 2 — zespól pólki, stanowiacy fragment ukladu pólek.Jak uwidoczniono na fig. 1 i 2 proces topienia ze¬ stawu surowców szklarskich jak równiez proces klarowania roztopionego szkla rozdziela sie na pro¬ cesy indywidualne, prowadzone bezposrednio i rów¬ noczesnie na schodkowo równoleglym ukladzie pó¬ lek "2, zasilanych równomiernie zestawem 8, w wy¬ niku czego porcja zestawu 9, znajdujaca sie na kaz¬ dej pólce ukladu, stapia sie na niej, a potem cienka warstwa roztopionego szkla, przeplywajac przez strefe wysokiej temepratury, klaruje sie i scieka w postaci elementarnego strumienia 10 wyklarowa¬ nego szkla na plyte zbiorcza 11. Na plycie tej wy¬ klarowane szklo ujednoradnia sie przez stopniowe laczenie sie strumieni elementarnych 10, sciekaja¬ cych z kolejnych pólek 2, w wyniku czego uzyskuje sie pelny strumien zbiorczy 12 ujednorodnionego szkla, który kieruje sie do dalszej czesci pieca 13.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wy¬ nalazku stanowi piec szklarski 13, którego prze¬ strzen topienia 1 wyposazona jest w schodkowo- -równolegly uklad pólek 2 oraz w pochyla, zbior¬ cza plyte 11* Na kazdej pólce 2 ustawiona jest pod¬ pora 3 dla elektrody oporowej 4, przy czym podpo¬ ra ta zaopatrzona jest w kanaly przeplywowe 5.Poza tyim kazda pólka' 2 posiada obrzeze oporowe 6 dla zestawu, oraz obrzeze przelewowe 7 dla wykla¬ rowanego szkla.Dzialanie urzadzenia do wytwarzania masy szkla¬ nej sposobem wedlug wynalazku przebiega naste¬ pujaco: Zestaw surowców szklarskich 8 zsypuje sie gra¬ witacyjnie na schodkowo-równolegly uklad pólek 2 w postaci porcji 9 zestawu. Pod wplywem dzialania ciepla promieniowania elektrod oporowych 4 i prze¬ wodnictwa cieplnego porcje zestawu 9 podlegaja najpierw suszeniu, potem spiekaniu, a nastepnie warstwowemu stapianiu sie. Z kolei cienka war¬ stwa roztopionego szkla przeplywajac przez strefe wysokiej temperatury klaruje sie, a nastepnie przeplywa przez kanaly 5 w podporze 3 oraz przez obrzeze przelewowe 7 i scieka z kazdej pólki 2 w postaci elementarnego strumienia 10 na plyte zbiorcza 11. Na plycie tej nastepuje ujednoradnia- nie sie wyklarowanego szkla przez kolejne i stop¬ niowe laczenie sie elementarnych strumieni 10 w strumien zbiorczy 12, który kieruje sie do dalszej czesci pieca 13.W miare postepowania procesu topienia na kaz- -dej pólce 2 nastepuje przesuwanie sie porcji 9 ze¬ stawu, w wyniku czego na kazdej z tych pólek utrzymuje sie stala krzywa temperatur z zacho¬ waniem stalych obszarów suszenia, spiekania i to¬ pienia zestawu oraz klarowania cienkiej warstwy roztopionego szkla, przy czym przesuwanie sie por¬ cji zestawu nastepuje na skutek dzialania róznicy sil wynikajacych z jednej strony z naporu zesta¬ wu, a z drugiej strony z lepkosci stopionego szkla. 5 Urzadzenie do wytwarzania masy szklanej spo¬ sobem wedlug wynalazku umozliwia uzyskanie na kazdej pólce stabilnych stref dla poszczególnych faz calego procesu, to znaczy: bezpylnego podawa¬ nia zestawu, podgrzewania zestawu, suszenia zesta- J0 wu, spiekania materialu, topienia skladników oraz klarowania szkla. Ponadto na plycie zbiorczej ist¬ nieje mozliwosc zakonczenia procesu, to znaczy ujednorodnienie szkla i ostudzenie masy szklanej. 15 PL