Opublikowano: 30.XII.1969 58857 KI. 59 b, 5/21 mkp vvti*dk /.Jf-/ofa UKD Twórca wynalazku: mgr inz. Piotr Switalski Wlasciciel patentu: Swidnicka Fabryka Urzadzen Przemyslowych, Swid¬ nica (Polska) Pompa odsrodkowa pionowa wielostopniowa Przedmiotem! wynalazku jest pampa odsrodko¬ wa wielostopniowa do ogólnego przeznaczenia o osi pionowej, z silnikiem usytuowanym powyzej korpusu pompy.Znane sa rozwiazania pomp odsrodkowych pio¬ nowych wielostopniowych z silnikiem umieszczo¬ nym powyzej korpusu. Sa to pompy czlonowe z króccami na 2 poziomach. Mozliwosc budowy tego rodzaju agregatów jest ograniczona do przypad¬ ków, przy których pompa zdolna jest niesc na so¬ bie silnik. Jednak ze wzrostem parametrów pompa wydluza sie, a wielkosc silnika i obciazenie od jego ruchu przekraczaja mozliwosci nosne pompy jako podstawy. Wada rozwiazania jest usytuowa¬ nie krócców na 2 poziomach i to zmiennych z iloscia stopni pompy.Stosowanie pompy jest ograniczone do przypad¬ ków, przy których instalacja nie oddzialywuje na pompe silami po rurociagach (dylatacja, drgania, ciezar). Zróznicowanie wysokosci polozenia krócca tlocznego wymaga zmian w instalacji w przypadku zmiany pompy (na przyklad wzrost parametrów i koniecznosci zastosowania pompy o wiekszej ilos¬ ci stopni).Asymetria rozwiazania kadluba pompy jest nie¬ korzystna ze wzgledów technicznych. Wada pompy jest znaczna ilosc polaczen i uszczelnien kadluba.Znane sa równiez pompy wielostopniowe, wirowe z silnikiem umieszczonym powyzej korpusu pom¬ py, w których czlonowy kadlub umieszczony jest 10 15 20 25 wiszaco w zbiorniku. Pompa posiada krócce ssacy i tloczny na jednym poziomie w jednej plaszczyz¬ nie. Jest to rozwiazanie specjalne pomp konden¬ satu.Wada tego rodzaju pomp jest koniecznosc budo¬ wy specjalnych fundamentów i znaczne wymiary gabarytowe. Wada rozwiazan obu typów pomp jest równiez koniecznosc demontazu calego agrega¬ tu i odlaczanie rurociagów w przypadkach wysta¬ pienia jakiejkolwiek potrzeby dotarcia do wnetrza pompy. Celem wynalazku jest opracowanie takie¬ go rozwiazania konstrukcyjnego, które nadawaloby sie dla pomp ogólnego przeznaczenia, posiadalo zalety i eliminowalo wady znanych rozwiazan.W szczególnosci celem wynalazku jest uzyskanie pionowego zespolu z typowym silnikiem usytuo¬ wanym powyzej korpusu pompy, stojacego, o króc¬ cach w ukladzie liniowym, w jednej plaszczyznie, lekkiego i oszczednego gabarytowo, nadajacego sie do pomp o szerokim zakresie parametrów, przysto¬ sowanego do demontazu bez odlaczania korpusu od fundamentów i demontowania rurociagów.Zgodnie z wytyczonym zadaniem, cel ten zostal osiagniety przez specjalne rozwiazanie kadluba pompy.Kadlub wedlug wynalazku sklada sie z jednoli¬ tego korpusu ssawno-tlocznego o wysokosci odpo¬ wiadajacej róznicy wysokosci polozenia wirników I-go i ostatniego stopnia, zamknietego pokrywa, spelniajacego role podstawy agregatu. 588573 Korpus posiada kTÓcce ssawny i tloczny oraz lapy lub pierscien podstawy. Czesci wewnetrzne pompy (kierownice) opieraja sie swobodnie na pierscieniu rozgraniczajacym komore ssawna od komory tlocznej. W dolnej czesci korpusu umoco¬ wane jest lozysko poprzeczne pompy a w górnej znajduje sie kolnierz do umocowania pokrywy i elementu posredniczacego pomiedzy pompa a sil¬ nikiem, stanowiacego równoczesnie podstawe kor¬ pusu lozyskowego.Zastosowanie rozwiazania wedlug wynalazku wiaze sie z korzysciami produkcyjnymi. Ciezar pompy z silnikiem jest o 20—30% mniejszy od ciezaru odpowiadajacych parametrami pomp.Najwazniejsza zaleta pompy jest maly gabaryt, niskie usytuowanie rurociagów, zachowanie jednej osi rurociagów. Pompa jest latwa do demontazu.Demontaz mozliwy jest bez odlaczania rurocia¬ gów i koniecznosci naruszania polozenia na ~fun- damencie. Fundamentowanie jest lekkie i latwe do wykonania. Ilosc zlacz kadluba i .niebezpieczen¬ stwo nieszczelnosci jest minimalne.Konstrukcja elementów bedacych w kontakcie z ciecza pompowana jest symetryczna, co umozli¬ wia pompowanie cieczy o wysokich temperaturach bez obawy pojawienia sie miejscowych szczytów naprezen termicznych. Sily, którymi instalacja ob¬ ciaza pompe nie powoduja miejscowych wzrostów naprezen.Korpus pompy stanowi dostatecznie sztywna i pewna konstrukcje wsporcza agregatu. Pompa we¬ dlug wynalazku przedstawiona jest w przyklado¬ wym wykonaniu na rysunku w pó^przekroju po¬ dluznym. Agregat ustawiony na fundamencie skla¬ da sie z silnika i pompy. Kadlub pompy stanowi korpus 1, zamkniety pokrywa 2.W dolnej czesci korpusu 1 znaduje sie obudowa 3 lozyska dolnego 4. Na pierscieniu 5 korpusu 1 opieraja sie czesci wewnetrzne pompy — obudo¬ wa wlotu 6, kierownice 7 i obudowy kierownic 8.Na pokrywie 2 umieszczona jest dlawica 9 pompy, Zespól wirujacy sklada sie z walu 10 i wirni¬ ków 11. 4 Zespól ten lozyskowany jest osiowo w lozysku górnym 12 opartym na pierscieniu podstawy 13 silnika. Pompa zasysa ciecz poprzez króciec ssaw¬ ny 14 do przestrzeni 15 ograniczonej pierscieniem 5 i obudowa wlotu 6. Z ostatniego stopnia pompy 5 woda tloczona jest do pierscieniowej przestrzeni 16, z której odprowadza ja króciec tloczny 17. Rap¬ towne nawet zmiany temperatury cieczy nie po¬ woduja miejscowych wzrostów naprezen w zadnej z czesci pompy, a obudowy kierownic 8 obciazone 10 cisnieniem z zewnatrz przenosza nieznaczne na¬ prezenia.Sily dzialajace na pompe od instalacji, wskutek symetrii i niskiego polozenia krócców nie sa nie- 15 bezpieczne dla konstrukcji. Niskie usytuowania krócca ssawnego i wirnika I-go stopnia korzystne jest z punktu widzenia dopuszczalnych wysokosci ssania. Calkowity demontaz pompy wymaga jedy- * nie odkrecanie nakretek srub laczacych korpus 1 20 z pokrywa 2 i podstawa 13 a nastepnie uniesienia silnika. PL